Kişisel travmalarla ülke tarihindeki trajedilerin muhteşem bir şekilde eklemlendiği, çok etkileyici bir metin “Mutluluk İhtimali”. Roman diye geçiyor ama bana kalırsa bir otokurmaca. Özellikle kişisel tarihin deşildiği yerler o kadar samimi, şeffaf ve okurken öyle nüfuz etti ki bana hep bir hatırat okuduğum hissiyle ilerledim. Yaşananların bana çok aşina olmadığı yerlerde bile öyleymiş gibi hissettirdi ve gözlerim dolu dolu okudum, ki bu bana sık olan bir şey değil. Çeviri aşamasından beri beklediğim bir kitaptı, dolayısıyla beklentim de yüksekti ancak bu kadarını beklemiyordum sahiden.
Anne Rabe’nin anlatıcısı tıpkı kendisi gibi Berlin Duvarı’nın yıkılmasından birkaç sene önce Doğu Almanya’da dünyaya gelmiş. Bize bir koldan çocukluğunu, bu dönemde kendisinde derin izler bırakan olayları, özellikle anne ve babasıyla kuramadığı bağları anlatıyor. Bunları öyle doğal bir şekilde yapıyor ki kimi yerde gündelik, hemen herkesten duyabileceğiniz şeyleri yazarın etkileyici anlatımından okuyorsunuz, kimi yerlerde de adeta yüzeyin kabuğunu yavaşça soyarak daha derine iniyorsunuz ve travmalar karşınıza çıkıyor. Zaman zaman ikinci tekil anlatımla yüzleşiyor kendisiyle anlatıcı, hem dışarıdan bir gözle bakmaya, anlamlandırmaya çalışıyor bu kısımlarda başına gelenleri hem de daha sert bir yüzleşmeye zorluyor kendini sanki.
İkinci bir koldan ise aile tarihiyle beraber ülkesinin tarihini deşiyor. Çocukluğunun da önemli figürlerinden dedesinin yaşadıklarından hareketle İkinci Dünya Savaşı’nda ve ardından Doğu Almanya’da sosyalist dönemde yaşanan insanlık trajedileriyle bir yüzleşme var bu kısımda da. Bugün bile hâlâ çoğunluğun en azından kendi ailesiyle bağını inkar ettiği gerçeğinden hareketle, anlatılanlar kadar anlatılmayanların da peşine düşüyor. Hatırlamak istenmeyen, devir değişince bugüne taşınmayan, izleri bile yok edileni deşmeye çalışıyor. Farklı dönemlerde ve Doğu ile Batı arasındaki başta şiddet olmak üzere bazı toplumsal eğilimleri de inceliyor, ki bu da peşine düştüğü gerçeğe dair çarpıcı bir tablo çiziyor. Kendi aile fertlerinde bunların yansımalarının peşine düşmesi de ayrıca etkileyici olmuş.
Çok ama çok beğendim. Bu sene okuduğum en iyi kitaplardan biri kesinlikle. Lea Ypi’nin “Özgür”ünü, Hector Abad Faciolince’ in “Nisyan”ını ya da Thea Lenarduzzi’nin “Karahindibalar”ını seven bu kitabı da çok sever.
··
3.483 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.