Mutluluk İhtimali
Anne RabeYazar:
Anne Rabe
Çevirmen:
Anıl Alacaoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
332
Basım Tarihi:
8 Ağustos 2025
İlk Yayın Tarihi:
18 Mart 2023
Yayınevi:
Livera Yayınevi
Orijinal Adı:
Die Möglichkeit von Glück
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Almanya
ISBN:
9786256663558
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kişisel travmalarla ülke tarihindeki trajedilerin muhteşem bir şekilde eklemlendiği, çok etkileyici bir metin “Mutluluk İhtimali”. Roman diye geçiyor ama bana kalırsa bir otokurmaca. Özellikle kişisel tarihin deşildiği yerler o kadar samimi, şeffaf ve okurken öyle nüfuz etti ki bana hep bir hatırat okuduğum hissiyle ilerledim. Yaşananların bana çok aşina olmadığı yerlerde bile öyleymiş gibi hissettirdi ve gözlerim dolu dolu okudum, ki bu bana sık olan bir şey değil. Çeviri aşamasından beri beklediğim bir kitaptı, dolayısıyla beklentim de yüksekti ancak bu kadarını beklemiyordum sahiden.
Anne Rabe’nin anlatıcısı tıpkı kendisi gibi Berlin Duvarı’nın yıkılmasından birkaç sene önce Doğu Almanya’da dünyaya gelmiş. Bize bir koldan çocukluğunu, bu dönemde kendisinde derin izler bırakan olayları, özellikle anne ve babasıyla kuramadığı bağları anlatıyor. Bunları öyle doğal bir şekilde yapıyor ki kimi yerde gündelik, hemen herkesten duyabileceğiniz şeyleri yazarın etkileyici anlatımından okuyorsunuz, kimi yerlerde de adeta yüzeyin kabuğunu yavaşça soyarak daha derine iniyorsunuz ve travmalar karşınıza çıkıyor. Zaman zaman ikinci tekil anlatımla yüzleşiyor kendisiyle anlatıcı, hem dışarıdan bir gözle bakmaya, anlamlandırmaya çalışıyor bu kısımlarda başına gelenleri hem de daha sert bir yüzleşmeye zorluyor kendini sanki.
İkinci bir koldan ise aile tarihiyle beraber ülkesinin tarihini deşiyor. Çocukluğunun da önemli figürlerinden dedesinin yaşadıklarından hareketle İkinci Dünya Savaşı’nda ve ardından Doğu Almanya’da sosyalist dönemde yaşanan insanlık trajedileriyle bir yüzleşme var bu kısımda da. Bugün bile hâlâ çoğunluğun en azından kendi ailesiyle bağını inkar ettiği gerçeğinden hareketle, anlatılanlar kadar anlatılmayanların da peşine düşüyor. Hatırlamak istenmeyen, devir
Saygılı Bir Mesafe (:Ben ve Duygularım
İnsan bir şeyi uzun süre bekleyince içinde çatlaklar açılıyor, başparmağın tırnağını cildin aynı yerine tekrar tekrar bastırmak gibi. Bir yerden sonra derinlere, derinin altına, kemiğe varıyorsun, ondan sonra acı nihayet kesiliyor.” (s.167)
Kişisel travmalarla ülke tarihinin, özellikle de Doğu Almanya’nın o sancılı geçmişinin iç içe geçtiği çok katmanlı bir metin #k:501646. Roman olarak sunulsa da satır aralarında çok net bir otokurmaca hissi var. Yazar, aile tarihini ve toplumsal suskunlukları deşerken inanılmaz bir bilgi birikimi sunuyor.
Ancak itiraf etmeliyim ki metnin bu bilgi yoğunluğu ve tarihsel detaycılığı, benim hikayeyle duygusal bir bağ kurmamı biraz zorlaştırdı.
Edebi kalitesi tartışılmaz, anlatılanlar çok kıymetli ama ben okurken o beklediğim çekimi hissedemedim. Yine de yakın tarihle yüzleşme metinlerini sevenler için güçlü bir kaynak. Benim için “kalitesine saygı duyduğum ama mesafeli kaldığım” bir okuma oldu.
Anne Rabe
Anne Rabe
Bazı kitaplar sadece bir hikâye anlatmaz; geçmişle bugünün, kişisel olanla toplumsalın iç içe geçtiği bir aynaya dönüşür. Mutluluk İhtimali tam da böyle bir roman.
Anne Rabe, Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından şekillenen kimlik arayışlarını, üç kuşaklık bir ailenin suskunluklarıyla anlatıyor. Her karakter, tarihsel yükünü sessizlikle taşırken “mutluluk” hep uzak bir olasılık gibi kalıyor.
Okurken bir yandan ülke tarihine, diğer yandan insanın içsel hesaplaşmalarına tanık oldum. Rabe’nin dili sade; dedeler, anne, baba, anneanne, babaanne var ama bu, basit bir aile romanı değil. Geçmişin ağırlığı, karakterlerin iç çatışmaları, zaman zaman anlatının karışıklaşması ve katmanlı yapısı beni yorsa da genel olarak kitabı sevdim.
Bu kitabı çok beğendim. Romana dair aradığım ne varsa içinde barındırıyor. Stine'nin hikayesi, Doğu Almanya'nın hikayesi, ailesinin üç kuşak hikayesi... Aile ile kopuk bir ilişki, özellikle anne ile yaşanan bazı şeyler çok sert, çok acı, kanım çekilerek okuduğum çok satır oldu. Duvar yıkılmadan önce Almanya, zamanla kayganlaşan zemin, birleştikten sonra kapitalistleşip değişen Almanya. Dede ile birlikte 2. Dünya Savaşı, geçmişin peşine düşüp onları yazmak istedikçe Stine'nin tetiklenen travmaları, kanayan yaraları ... Geçmiş ile günümüz beraber 50 60 yıllık bir tarihi resmediyor bize. Zaman ve değerler yer yer muğlaklaşıp geçişkenleşiyor. Geçiş dönemleri sancılı olur, hem o sancıları hissediyoruz hem Stine'nin kişisel acıları işliyor ruhumuza. Aile bireylerinin öyküleri de yakıcı aslında. Özellikle babaannenin hâli beni çok etkiledi. 2. Dünya Savaşı'ndan Almanya'nın ABD ve İngiliz kuvvetlerince yerle bir edilmesine, Ukrayna -Rusya Savaşı'na kadar birçok olayı, birçok acıyı, yıkımı okurken aile bireylerinin kişisel yaşamları ve özellikle Stine'nin ailesi ile ilişkilerinin kopma süreci yavaş yavaş insanın yüreğini kanatıyor. Her anlamda çok iyi kitaptı. Özellikle Stine'nin kendini yargılandığı ikinci kişili anlatımlar romanın kendine has havasını iyice derinleştirmiş. Velhasıl güzel kitap. Çok okunsun, hep okunsun.
1980’lerin ortasında Doğu Almanya’da doğan ve Berlin Duvarı yıkıldığında henüz çocuk olan Stine karakterinin gözünden anlatılır. Stine, otuzlu yaşlarına geldiğinde kendi ailesinin gizli kalmış tarihini ve bu tarihin kendi üzerindeki etkilerini sorgulamaya başlar.
Merhabalar,
Asla gerçek olmasını istemediğimiz dönemler, kişiler ve hikâyeler vardır. O kadar ağır, o kadar sarsıcıdır ki… İnsan onları ancak bir masalın örtüsüne sararak anlatabilir. “Mutluluk İhtimali” de benim için böyle bir hikâye. O yüzden size de bir masalmış gibi aktaracağım.
Bir varmış bir yokmuş…
Duvarların gölge gibi yükseldiği bir ülkede küçük bir kız doğmuş. Daha Berlin Duvarı yıkılmadan önce, Doğu Almanya’nın ağır havası onun ilk nefesi olmuş. Büyürken evin içinde sessizlikler dolaşırmış; anne babasının gözlerine baktığında çoğu zaman bağ kuramazmış. Masal bu ya, kimi zaman günce kadar yalın, kimi zaman da kalbin kabuğunu soyarcasına derin cümlelerle anlatılırmış.
Küçük kızın hikâyesi öyle tanıdık, öyle içtenmiş ki, okuyan herkes kendi çocukluğunun gölgeleriyle buluşurmuş. Kimisi gözleri dolarak ilerler, kimisi satır aralarındaki yalnızlıkla kendi yalnızlığını yan yana koyarmış. Ama yolculuk, yalnızca bir çocuğun iç dünyasıyla sınırlı kalmazmış.
Bir gün masalın kapıları aile tarihine, oradan da ülkenin suskun geçmişine açılmış. Kahramanın dedesi çıkmış karşımıza: İkinci Dünya Savaşı’nın karanlık günlerinden, ardından sosyalist Doğu Almanya’nın ağır yıllarından seslenen bir figür. Kuşaklardan kuşaklara taşınan trajediler büyüdükçe, toplumun hâlâ görmezden geldiği yaralar görünür olmuş.
“Mutluluk İhtimali”… adı umut çağrıştırsa da sayfaları çevirdikçe aslında bize en derin, en sarsıcı hakikati fısıldayan bir masal gibiymiş. Burada bir kız çocuğunun özlemleri kadar bir ailenin sessizliği, bir ülkenin unutulmak istenen yaraları da varmış.
Ama işte bütün bu satırlar bir masal değil aslında hayatın ta kendisiymiş. Ve ben bu masal olmasına bile zar zor tahammül edebileceğim gerçekliği gözlerim dolu dolu okudum.
Bu derin yolculuğu Türkçede bize böylesine
Mutluluk İhtimali // Anne Rabe
Almanya kendisini amansızca bölen duvarı yıkıyor ama oysa Stine, etrafına her gün bir tuğla daha ekleyerek kocaman bir duvar örüyor; çünkü geçmişin karanlık dehlizlerindeki izler, onu gölge gibi takip ediyor.
Doğu ile Batı Almanya birleşiyor ancak sevgisizliğin kuşattığı o aşılmaz duvar Stine’i rahat bırakmamakta kararlı.
Hayal kırıklıkları, sevgisizlik, geri planda kalmak ve üç kuşağın gizemli geçmişinde sürükleniyor anlatıcı: Bir tarafdan çok şaşkın çünkü geçmişi kazdıkça duymak istemeyeceği şeylere şahit oluyor, diğer taraftan ise gerek ailesinin gerekse ülkesinin yarattığı baskılar yüreğinde derin yaralar oluşturuyor; yaranın kabuk bağlaması ihtimali yok.
Stine kendi aile tarihinin düğümlerini sabırla çözmeye çalışıyor, yetmiyor… Almanya ve onun geçmişine de uzanmayı ihmal etmiyor.
Anne Rabe #mutlulukihtimali ‘ni öyle enfes resmediyor ki insanın içi acıyor, boğazı kuruyor.
Geçmişin ve şimdinin grift yaptığı bir anlatı…
Çok sevdim, çookkkk…
Anne Rabe, 
Mutluluk İhtimali'nde Doğu Almanya ile Batı Almanya'nın birleşmesinin meydana getirdiği çelişkileri bir ailenin üç kuşağa yayılan yaşamı üzerinden resmeder. Yeni kuşak, eskilerinden bambaşka bir dünyaya - Doğu ile Batı'nın, eskiyle yeninin, kapitalizmle sosyalizmin melezlendiği bir geçiş dönemine doğar...
Puan vermedi·332 syf.·
2025 72. kitabı
Almanya'nın bir duvarla ikiye bölündüğü yıllarda Doğu Almanya'da dünyaya gelmiş olan anlatıcı günümüzde kızı ve oğlu ve eşi ile hayatına devam ederken geçmişe gider. Anne ve babasıyla, kardeşi ve arkadaşlarıyla olan ilişkileri üzerinden doğu - batı Almanya dönemi politikalarını hatırlar. Bununla da yetinmez bir önceki kuşağa, İkinci Dünya Savaşı döneminde olan bitenleri, dedesi Paul üzerinden araştırmalar yaparak, ama bir yandan da gerçeklerle yüzleşmekten ürkerek, onun fail mi yoksa mağdur mu öğrenmeye çalışır.
Almanya'da olup bitenleri hiç bu açıdan ve böylesine samimi bir dille okumamıştım. Ana karakter hesaplaşmasını yaparken bir dış ses olanlara dışarıdan bakmasına yardımcı oluyor. Ülkenin tarihi gerçekleri bir yana, ebeveynleriyle ikili ilişkilerinde de yolunda gitmeyen şeylerin olduğunu anlatan karakter bizi dün ve bugün arasında zaman yolculuğuna çıkarıyor. 2023 Alman Kitap Ödülü almış olan bu metni çok sevdim, elimden hiç bırakmadan okudum. Türü sevenlere gözü kapalı tavsiyemdir.
Anne Rabe, bir ülkenin (Doğu Almanya'nın) totaliter rejiminin, bir evin oturma odasına, bir çocuğun yatak odasına nasıl sızdığını harika anlatıyor. Devletin baskıcı yapısı, dede üzerinden babaya, babadan anneye ve en son çocuk Stine’ye kadar ulaşıyor. Kitap bize şunu söylüyor: Toplumlar geçmişlerindeki diktatörlüklerle, canavarlıklarla yüzleşmedikçe, o canavar evlerin içinde yaşamaya ve çocukları zehirlemeye devam eder.Kitapta beni en çok etkileyen şey, şiddetten ziyade o şiddetin etrafını saran sessizlik duvarı. Herkes her şeyi biliyor, babaanne eziyet çekiyor, anne çocukları hırpalıyor, dede muhbirlik yapıyor ama aile içinde hiçbir şey konuşulmuyor. Yazar, bu halının altına süpürme kültürünün acıdan daha tehlikeli olduğunu, çünkü sessizliğin travmayı büyütüp bir sonraki kuşağa aktardığını çok net gösteriyor.O kadar akıcı bir hikayeki ,kitabın sonuna kadar hiç sıkılmadım.İkinci dünya savaşını hep yahudi ve nazi üzerinden okudum,kitabı almadan önce bi kararsız kaldım,ama bu bambaşka bir yönden irdelemiş hikayeyi,çok başarılı ,kesinlikle okunmalı.
Yazar Hakkında
Anne RabeYazar · 0 kitap
1986 yılında doğdu. Birçok ödüle sahip bir senarist, oyun ve deneme yazarıdır. Grimme ödüllü Werten auf'n Bus dizisinde senarist olarak görev yapmıştır. Deneme yazarı ve konuşmacı olarak uzun zamandır yaptığı çalışmalarla Doğu Almanya'nın geçmişiyle yüzleşme çabasında da önemli bir rol oynamıştır. Berlin'de yaşamaktadır. İlk romanı olan Die Möglichkeit von Glück (Mutsuzluk İhtimali) ile 2023 Alman Kitap Ödülü'ne aday gösterilmiştir.
