İnce Memed 1Yaşar Kemal
Zaman olarak Cumhuriyetin kuruluşunun hemen sonrası, mekan olarak ise Adana'da Çukurova ilçesinin Değirmenoluk köyünde Abdi Ağa Namlı bir kan emici vardır. Bu köyle beraber beş köye ağalık eder.
Ağa despot, zalim zülmekar, Ağa melun, Ağa namert, Ağa insafsız, Ağa insanlıktan nasibini almamış bir tiran.
Köylüyü zorda kor, köylüye işkence ve eziyet eder; kadın, çoluk çocuk demeden karşısında duran herkesi dövebilir, herkese söver, köylünün malını elinden alır. Hiçbir durumda hilekarlığa başvurmaktan geri durmaz. Maraba ve hakir görür herkesi. Onlara karşı her hakkı kendinde görür, kendinde toplar.
Biçare köylünün boynu bükük, yaşadıkları karşısında çaresiz durumdalar. Ağaya içten içe kurulurlar kurulmasına lakin ellerinden bir şeyler gelme ihtimali bulunsa da zihinleri ve bilinç düzeyleri buna elvermez. Bir kahraman çıkagelse de onlar için kendini feda etse, ağayı ortadan kaldırsa minnettar olacaklar ama yapamazsa da onu yerin dibine sokmaktan da geri durmayacaklar, kendileri hiçbir şey yapmadıkları halde.
Kahramanımız İnce memed, babası vefat etmiş ve gariban anası Döne hatun ile bir başına kalmış öksüz bir çocuktur. Ağadan sürekli hakaret işitir, dayak yer. Gururu ayaklar altına alınır ve henüz 11 -12 yaşlarındadır.
Sağdan soldan duyduğu ve hayalini kurduğu güzel öteleri arar, onları hayal eder. Yoksulluğa ve aşağılanmaya daha fazla dayanamaz, köyden kaçar ve başka bir köyde Süleyman Emmi dediği ak sakallı, yaşlı ve çok iyi bir adama misafir olur. Ondan insanlığı görür ve onun yanında kalmaya başlar ancak bu kısa sürer ve zalim Ağa tarafından gerisin geriye döndürülür. Ağa şiddetini artmış, daha da kahredici hale getirmiştir.
İnce memed'in sevdalı olduğu Hatçe'yi yeğeni Veli'ye ister ve nişanlar. Memed kızı kaçırır ve peşinden gelen Ağa'yı yaralar, Veli'yi ise öldürür. Hatçe geriye döner ve iftira ile hapse atılır, Annesi Döne ölür ya da öldürülür, Memed ise yaman bir Eşkiya olur. Namuslu, dürüst, yardımsever bir eşkıya. Kimseye zulüm etmez, hak etmeyen kimsenin malını çalmaz. Zalim Ağa'yw musallat olur ve ona hayatı dar eder. Çok zorluklar çeker ama dirayetiyle her şeyin üstesinden gelir. Ta ki af kararı çıkar ve köye gelir ancak yarım kalmış işini bitirir ve bir daha kimseye görünmez. İnce Memed efsanesi alır başını yürür, İnce Memed sıradan bir köy çocuğuyken karşı direnişin simgesi, zulmedenlerin eşkıyası, köylülerin ise kurtarıcısı olur.
Dönemin feodal toplum düzeninin, ağalık ya da derebeylik sistemin ince ince anlatıldığı, kahredici ve insanın içini ezen haksızlıkların, yoksulluğun, düzene başkaldırının, halk nezdinde itibar kazanmanın kolaylığı ve zorluğun, ağalar ile devlet görevlileri ilişkisine riayet eden kirli işlerin aralara serpiştirilerek ustaca aktarıldığı eser Cumhuriyet'in kuruluşunun hemen akabindeki zamanı diliminde geçer.
Eserde dikkat çeken durumlardan biri de yöredeki neredeyse tüm bitki türlerinden bahsedilmesi. Yöreye tümüyle hakim birinin yapabileceği bir şey bu.
Yaşar Kemal'e Allah gani gani rahmet eylesin.
Diğer serilerini de okumak için sabırsızlanıyorum. Çok çok beğendiğimi söyleyebilirim.