Sadık Hidayet ve Kör Baykuş Üzerine ;
Sadık Hidayet, İran’ın soylu bir ailesinden gelmesine rağmen, kâtiplik ve devlet memurluğu gibi sıradan işler yapmıştır. Sürekli yurt dışına çıkmış; Belçika ve Fransa’ya eğitim için, Hindistan’a ise araştırma amacıyla gitmiştir. Hindistan’da Buda’yı incelemiş ve Budizm üzerine bazı metinleri Farsçaya çevirmiştir. Bu deneyimler, onun hem Doğu hem Batı kültürüne hâkim bir düşünür olmasını sağlamış, eserlerine farklı bir derinlik kazandırmıştır. Ateist olarak bilinen Hidayet, aynı zamanda insan ruhunun karanlık yönlerini ve yalnızlığın derinliğini keşfeden bir yazar olarak tanınır. Edebiyat çevrelerinde “Doğunun Kafka’sı” olarak anılır.
Hayatı sık sık buhranlarla doludur. İki kez intihar girişiminde bulunmuştur. İlki Fransa’da bir nehre atlayarak gerçekleşmiş, ancak kurtarılmıştır. Bu deneyim, onun ölüm ve yalnızlık temalarına bakışını derinleştirmiştir. Daha sonra başbakan olan eniştesinin bir yobaz tarafından öldürülmesi, Hidayet’in ülkesine ve insanlara olan inancını derinden sarsmış ve ruh hâlini ağırlaştırmıştır. Paris’teki ikinci girişiminde ise kararlıdır: günlerce havagazlı bir apartman aramış, bulduğunda tüm delikleri kapatmış, en güzel kıyafetlerini giymiş, tıraş olmuş ve sessizce ölüme yönelmiştir. Ertesi gün arkadaşı tarafından bulunmuştur. Bu karanlık yaşam deneyimleri, onun edebi üretiminde sık sık ölüm, yalnızlık ve insanın varoluşsal kaygılarını işlenmiş biri olan Kör Baykuş kalmıştır.
sadık hidayeti saygıyla anıyoruz...
Kör Baykuş
Kör Baykuş, İran’da yasaklanmıştır. 20. yüzyıl modern romanlarında sık rastlanan bir özellik olarak, karakterler isim taşımamaktadır. Bu durum, anlatıcının sıradan bir insan olduğunu hissettirir; yan komşumuz, sokakta rastladığımız biri veya biz… Roman, okuyucuyu yoğun ve karanlık bir atmosferin içine çeken, neredeyse kabusvari bir deneyim sunar.
Din, tanrı, ölüm, yalnızlık ve varoluş temaları roman boyunca işlenir. Bu yönüyle eser, güçlü bir varoluşçuluk etkisi taşır ve okuyucuyu, insanın kendi varlığını sorgulamasına yönlendirir.
Romanın kalbinde, ulaşılması güç ve sürekli arzulanan bir kadın figürü vardır. Anlatıcı ona bazen annesi, bazen pencerede gördüğü hayali bir kadın, bazen de karısı olarak bakar. Onun deyimiyle “kahpe”dir. Bu figür, arzunun, ihanetin ve ulaşılmazlığın simgesidir; aynı zamanda anlatıcının iç dünyasında yalnızlık ve arayışın bir belirtisidir.
Yalnızlığın kasveti her sayfada hissedilir. Anlatıcı, afyon ve şarapla avutmaya çalışır; yaşadıkları, hayal ile gerçek arasında ince bir çizgide süzülür. Sürekli resim yapar, fakat hep aynı figürü tekrar tekrar çizer; bu tekrarın anlamını kendisi de çözemez. Anlatıcının bu davranışı, onun ruhsal sıkışmışlığının ve içsel yalnızlığının somut bir yansımasıdır.
Esere ismini de veren sembollerden biri baykuştur. Doğuda baykuş ölümü, mezarlığı ve uğursuzluğu; Batı’da ise bilgeliği simgeler, aynı zamanda kördür ve bu Kör baykuş, anlatıcının iç benliği, gölgesi ve yalnızlığının sembolü olarak öne çıkar.
Romanın sonunda anlatıcı, arzuladığı kadın –karısı– ile yüzleşir; kasabın bıçağıyla onu öldürür. Bu cinayet dışa değil, içe yöneliktir. Kitaptaki tüm karakterler, anlatıcının farklı parçalarıdır; romanın olayları ve karakterleri, onun içsel dünyasının yansımalarıdır, bu sebeple aslında anlatıcının kendisini öldürdüğünü de söyleyebiliriz.
Kör Baykuş, yalnızca seksen sayfa olmasına rağmen derin bir iz bırakır. Sembolizm ve sürrealizmin imgelerini yoğun biçimde taşır. Aynı zamanda varoluşçu bir metindir: insanın yalnızlığını, ölümle yüzleşmesini ve varoluşun anlamsızlığı karşısındaki çaresizliğini işler. her sayfası zihinde ve ruhta sessiz bir çığlık bırakır.
aynı zamana da farklı bir konuya da değinmek isterim ki sizleri alıntılamaya doyamayacağınız bir eser beklemektedir. kitabı anlamak iyi bir şekilde sentezlemek için mümkün olduğunca tek parça halinde okumaya özen göstermenizi tavsiye ederim.
·
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.