Vampir kültürü nasıl sökün etti?
Vampir denilen fenomenin kökenine dair bilgi edindiğim güzel bir kitap oldu. Vampir fenomeni modern Batı sinemasında ve edebiyatında fazlasıyla işlenmiş bir kült ögedir. Ancak bu ögenin nereden sökün ettiğini de iyi bilmek gerekir elbette. Vampirler Yunan kültüründe vrykolakas olarak bilinir. Vampirin Türkçe'deki tam karşılığı ise bildiğimiz hortlaktır. Tatarca'da oburlar olarak bilinir, Slavca'ya ise bu kelime upır olarak girmiştir. Vampir kültürünün bir Yunan hurafesine dönüşümü Balkanlar'a akın eden Slavlardan yani Sırplardan sonra oluştuğu bilgisi paylaşılır. Vampir fenomeni Slavlara Tatarlardan, Tatarlar ise bu kültürü Orta Asya'dan getirdiği tezi düşünülür.
Örneğin Yunanlar'da vrykolakas denilen vampir/hortlak hurafesi Osmanlı Avrıpası'nda halkın bilinçaltına öyle işlemiş ki bugün bile bu inanç hâlâ Yunanistan'ın kırsallarında yaşayanlarda vardır. Bir vrykolakas ancak başı kesilerek ya da karnına kazık saplanarak etkisiz hale getirilebilir. II. Dünya Savaşı'nda 300 bin Yunan açlıktan öldü. Cesetler ise toplu mezarlara gömüldü. Cesetler toplu mezarlara gömülmeden önce sırf vrykolakas korkusundan cesetlerin başları kesilerek toprağa defnedilmiştir. Yani bir hurafe halk nezdinde ne kadar kabul görülebilir hale gelebiliyor görebiliyorsunuz. Yunanlılarda bir kişi öldükten sonra mezara defnedilene kadar cesedinin başından ayrılmazlar onu vrykolakas ele geçirmesin diye.
Osmanlı padişahı II. Mahmud döneminde de yeniçerileri itibarsızlaştırmak adına vampir oldukları hurafesini de halk nezdinde yaymışlar ve Batılı bir seyyah bu durumu halkın cehaletini manipüle etmek olarak yorumlamış. Tabi artık halk nezdinde bilimsel düşünme şekli kör topal bir şekilde ilerleyince vampirdi hortlaktı gibi hurafeler nedense toplum tarafından bir realiteymiş gibi dayatılmıyor. Şu an hâlâ Türk toplumunda daha çok hakim olan korku fenomeni elbette cinlerdir. Bu da fazlasıyla Türk korku sinema kültürüne ekmek çıkarmıştır Batı sinemasına vampir kültürünün ekmek kazandırması gibi. Özellikle kültürel antropolojiye de merakı olanlar bu kitabı kesinlikle okusunlar derim.
·
64 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.