Vapur gezintisinde çevresine toplanan gençlerle konuşan Atatürk söz edebiyata gelince, Tevfik Fikret’e olan hayranlığını dile getirdi:
“Onu biz okul sıralarında okurduk. Ondaki görkem, ondaki ağırbaşlı uyum hiçbir şairimizde yok.”
Sevgi ve heyecanla bakan gençlerden onun bir şiirini okumalarını istedi. Herkes sustu... Gür sesle bir genç: “Ben Ferda’sını okuyabilirim!” diyerek ileri atıldı. Atatürk’ün yüzünde tatlı çizgiler belirdi: “Ferda’yı mı? Ah delikanlı, benim en sevdiğim şiirdir o. Kendim okuyacağım.”
Yarın senin; senin bu yenilik, bu devrim...
Her şey senin değil mi ki zaten? Sen, ey gençlik,
Ey umudun güzel yüzü, işte yansıyan yerin
Karşında, bir sabah göğü, saf ve bulutsuz,
Titreyen kucağı açık, bekliyor.. Koş!
Ey hayatın güldüren doğan şafağı, işte herkesin
Gözleri sende; sen ki hayatın ümidisin,
Alnında yeni bir yıldız, yok, bir güneş.
Ufuklara doğ, önünde şu sıkıntılı geçmiş
Sönsün sonsuza dek.
Sönsün sonsuza dek o cehennem; senin bugün
Cennet kadar güzel vatanın var; şu gördüğün
Zümrüt bakışlı; inci neşeli kızcağız
Kimdir, bilir misin?
Vatanın... Şimdi saygısız
Bir göz bu nazlı yüze -Allah esirgesin-
Kötü bir gözle baksa, dayanabilir misin?
İster misin, şu ak sakalın temiz ve görkemli,
Ağırbaşlı alnına, bir kirli el demem,
Hatta yabancı bir el uzansın? Şu mezarı
Razı olur musun, taşa tutsun şu serseri?
Elbette hayır; o mezar, o ağırbaşlı alın
Kutsal birer örneğidir yurdun... Vatan çalışkan
İnsanların omuzları üstünde yükselir.
Gençler, vatanın bütün ümidi şimdi sizdedir.
Her şey sizin, vatan da sizin, her şeref sizin;
Ancak unutmayın ki zaman sert ve emin,
Bir sessiz adımla takip eder bizi.
Önden koşan, fakat yine dikkatle her izi
Derin incelemeye yol bulan bu yanılmaz izleyici
Paylamasının utancında kalırsak, yazık!.. Demin
“Yarınlar senin”, dedim, beni alkışladın; hayır,
Bir şey senin değil, sana yarın emanettir;
Her şey emanettir sana, ey genç, unutma ki:
Senden de bir hesap sorar, yakınan gelecek.
Geçmişe şimdi sen bakıyorsun çok uyanık,
Gelecek de senden eyleyecek böyle kuşku.
Her organı ihtiyaç kasırgasıyla sarsılan
Bir kuşağın oğlusun; bunu anımsa zaman zaman
Asrın, unutma, şimşekleri bilgi çağının
Her yıldırımda bir gece, bir gölge devrilir,
Bir yükseliş ufku açılır, yükselir hayat;
Yükselmeyen düşer: ya ilerleme, ya çöküş!
Yükselmeli, dokunmalı alnın göklere;
Doymaz insan dedikleri kuş yükselmelere...
Uğraş, didin, düşün, ara, bul, koş, atıl, bağır;
Durmak zamanı geçti, çalışmak zamanıdır!”
Bütün Dünya - Sayı 2018/8 , s.68
--------------------------------------------------------------
1. ileti görseli: Mustafa Kemal'in 14 ekim 1925te izmir sanatlar mektebini ziyareti sırasında çekilmiş bir fotoğrafı.
isteataturk.com/Kronolojik/Tari...
2. ileti görseli: Mustafa Kemal'in 1 şubat 1931de izmir kız lisesini ziyareti sırasında çekilmiş bir fotoğrafı.
isteataturk.com/Kronolojik/Tari...
ek: iletide Tevfik Fikret in ferda adlı şiiri günümüz türkçesi ile yazılmış.. şiirin döneminin türkçesi ile yazılmış orijinal metni için bkz.; siirparki.com/tevfik2.html