Memoria ~ Şebnem İşigüzel
Merhaba sevgili kitapseverler; Memoria, yüz yıla yayılan bir belleğin kırık dökük parçalarını İstanbul’un sokaklarına, mezar taşlarına, evlerine, kadınların suskunluğuna yerleştiren bir anlatı.
Karılar Tekkesi’nin gölgesinde açılıyor kapılar. Kadınların sığınma yeri olan bu tekke, Cumhuriyet’le birlikte “tekke ve zaviyeler kapatılsın” kararıyla yok edilmek istenir. Kadınlar Atatürk’ün huzuruna çıkar, tekkelerinin aslında bir sığınmaevi olduğunu anlatmaya çalışırlar. Bu sahne, romanın merkezindeki hakikati sezdirmeye başlar: Cumhuriyet tarihi yalnızca erkeklerin değil, kadınların sessiz ve görünmez direnişleriyle de yazılmıştır.
İstanbul’un değişen manzaraları romanda bir hafıza haritasına dönüşür: Eyüp’ün mezar taşları, Nişantaşı’nın dönüşen apartmanları, Teneke Mahallesi’nin dar sokakları yalnızca mekân değildir; hepsi şehrin dağınık belleğini taşıyan duraklara dönüşür. İstanbul bir hafıza haritası gibi açılır önümüze. 6-7 Eylül geceleri, sürgün edilen Rumlar, Ermeniler, Dersim’in karanlıkları, 12 Eylül’ün işkencehaneleri, Gezi’nin yankıları… Hepsi birbirine eklenen, birbirini çoğaltan bir hafıza zinciri gibi akıp gider.
Atatürk bu zincirde ayrı bir katman. İşigüzel, keskin bir dille onun yalnızlığını, bir ulusun yalnızlığına dönüştürür. Roman genelinde Atatürk’ü hatırlama biçimimizi tartışmaya açar. Hedef Atatürk değil; bizim onu nasıl hatırladığımız, hangi sessizliklerle, hangi çelişkilerle kendimize kattığımızdır. Bu yüzden bazı cümleler ağır bazı satırlar rahatsız edebilir. Bu bir yüzleşme çağrısıdır.
Romanda karakterler de bu belleğin taşıyıcılarıdır. Anlatıcı, dedesinden dinlediklerini, kendi yaşadıklarını, tekrar tekrar dile getirir. Çünkü hayat da tekrarlarla yazılır. Muazzez Hanım ise romanın en çarpıcı figürlerinden: hem iyiliği hem kötülüğü taşıyan, bencil ama çok tanıdık bir kadın. Toplumun çelişkilerinden doğmuş bir dev gibi çıkar karşımıza.
Kısaca Memoria dünyanın kırıldığı yerden konuşur.
Herkese keyifli okumalar, sevgiyle
·
214 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.