Yazar:
Şebnem İşigüzel
Tahmini Okuma Süresi:
26 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
936
Basım Tarihi:
27 Ağustos 2024
Yayınevi:
Everest Yayınları
ISBN:
9786253692414
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Memoria ~ Şebnem İşigüzel
Merhaba sevgili kitapseverler; Memoria, yüz yıla yayılan bir belleğin kırık dökük parçalarını İstanbul’un sokaklarına, mezar taşlarına, evlerine, kadınların suskunluğuna yerleştiren bir anlatı.
Karılar Tekkesi’nin gölgesinde açılıyor kapılar. Kadınların sığınma yeri olan bu tekke, Cumhuriyet’le birlikte “tekke ve zaviyeler kapatılsın” kararıyla yok edilmek istenir. Kadınlar Atatürk’ün huzuruna çıkar, tekkelerinin aslında bir sığınmaevi olduğunu anlatmaya çalışırlar. Bu sahne, romanın merkezindeki hakikati sezdirmeye başlar: Cumhuriyet tarihi yalnızca erkeklerin değil, kadınların sessiz ve görünmez direnişleriyle de yazılmıştır.
İstanbul’un değişen manzaraları romanda bir hafıza haritasına dönüşür: Eyüp’ün mezar taşları, Nişantaşı’nın dönüşen apartmanları, Teneke Mahallesi’nin dar sokakları yalnızca mekân değildir; hepsi şehrin dağınık belleğini taşıyan duraklara dönüşür. İstanbul bir hafıza haritası gibi açılır önümüze. 6-7 Eylül geceleri, sürgün edilen Rumlar, Ermeniler, Dersim’in karanlıkları, 12 Eylül’ün işkencehaneleri, Gezi’nin yankıları… Hepsi birbirine eklenen, birbirini çoğaltan bir hafıza zinciri gibi akıp gider.
Atatürk bu zincirde ayrı bir katman. İşigüzel, keskin bir dille onun yalnızlığını, bir ulusun yalnızlığına dönüştürür. Roman genelinde Atatürk’ü hatırlama biçimimizi tartışmaya açar. Hedef Atatürk değil; bizim onu nasıl hatırladığımız, hangi sessizliklerle, hangi çelişkilerle kendimize kattığımızdır. Bu yüzden bazı cümleler ağır bazı satırlar rahatsız edebilir. Bu bir yüzleşme çağrısıdır.
Romanda karakterler de bu belleğin taşıyıcılarıdır. Anlatıcı, dedesinden dinlediklerini, kendi yaşadıklarını, tekrar tekrar dile getirir. Çünkü hayat da tekrarlarla yazılır. Muazzez Hanım ise romanın en çarpıcı figürlerinden: hem iyiliği
Yıllardır izlediğim bir diziyi bitirmiş gibiyim. Ne yaparım ben şimdi? Cumhuriyet ilanından önce başlayıp günümüze kadar gelen bir öykü. Yazarın kurgusuna, olayların bağlantısına hayran kalmamak mümkün değil. Okuması kolay bir kitap değil, hem uzunluğu hem olay örgüsü bakımından. Ama ben bayıldım.
Memoria,hafıza, hatıra....Yaşarken değil ama sonrasında daha çok anlam yüklenen bir kavram.
Şebnem Isiguzel de Cumhuriyet tarihinin ve Osmanli'nin son dönemlerinin bir fotoğrafını çekmiş bize. Fotoğraf benzetmesi pek yanlış olmadı. Zira unuttuklarımızı fotoğraflara bakıp animsamaz mıyız?
Beş yaşındaki küçük bir erkek çocuğu günün birinde Karılar Tekkesi'ne bırakılır. Ancak Cumhuriyet'in ilan edilmesi ,tekke ve zaviyeler kanunun çıkarılması ile tekke kapanma sorunuyla karşı karşıya kalır. Tekkenin kadinlari kapatılmasın diye Ata'nin huzuruna çıkmak kendilerini anlatmak,tekkelerinin bir nevi kadın siginmaevi gibi olduğunu söylemek isterler.
Bununla baslayan hikaye Ankara,Savanora,sürgüne giden halife,Nisantasi'nin değişimi,Teneke Mahallesi,6-7 Eylül olayları,sürgüne giden Rumlar-Ermeniler,Dersim olayları, 12 Eylül darbesi,Gezi olayları gibi Cumhuriyet tarihinde yer alan önemli olayların bunlari yaşayanların hayatını nasil değiştirip dönüştürdüğünü anlatarak devam eder.
Romanin diger önemli karakteri isimsiz bir kadın. Başta bahsettiğim küçük erkek çocuğun torunu olan bu kadın hem dedesinden dinlediklerini hem de kendi yaşadıklarını tekrar tekrar anlatır. Romanda bunu kendisi de dile getirir. Hayat tekrarlardan oluşmuyor mu zaten?
Yine romanin diger önemli karakteri Muazzez Hanım ise hem kötülüğü hem iyiliği barindiran ama bencil bir şekilde hep hayattan alacağı varmış gibi yaşayan dev cüsseli ilginc ve cok gercek bir karakter. Çevremizdeki bunlardan çok var.(Magdurum da magdurum)
Benim romandan çıkarımım sevgisiz büyüyen insanların,toplumların...dünyaya kötülük tohumları saçtığıdır.
Ötekine tahammül edememek,herkesi kendi gibi görmek istemek,başkasının varlığını kabullenememek yüzünden geliyor,başımıza ne geliyorsa.
Şebnem Isiguzel hacimli bir romanla Cumhuriyetin
10/10
2024 81. kitabı
Harika bir yolculuk yaşattığı için Yazarımız Şebnem İşigüzel' e teşekkür etmeyi bir borç bilirim. Bir teşekkür de Venüs kitabıyla beni tanıştıran 
Alp Akay a tabi. Kitabın 932 sayfa olması ilk başta gözümü korkuttu tabi ama kitaba başladığım anda fark ettim ki bi bu kadar daha olsa okurum. Nefis bir hikaye. 932sayfa boyunca tek bir paragtafta bile hikayeden kopma yaşamadım. Zamanlar arası o kadar güzel geçişler var ki sanırsınız yeryüzünün en usta yönetmeni ile birlikte çalışılmış. Lütfen okuyun. Okutun. Hatta birinin hayatında iz bırakmak istiyorsanız en sevdiğinize hediye edin.
Alp Akay a tabi. Kitabın 932 sayfa olması ilk başta gözümü korkuttu tabi ama kitaba başladığım anda fark ettim ki bi bu kadar daha olsa okurum. Nefis bir hikaye. 932sayfa boyunca tek bir paragtafta bile hikayeden kopma yaşamadım. Zamanlar arası o kadar güzel geçişler var ki sanırsınız yeryüzünün en usta yönetmeni ile birlikte çalışılmış. Lütfen okuyun. Okutun. Hatta birinin hayatında iz bırakmak istiyorsanız en sevdiğinize hediye edin.
Anlatılmak istenen unutmak ve hatırlanmak mı?
Tarihi istediğimiz gibi eğip büküp anlatmak mı?
Azınlıklar , yalnızlıklar ezilmişlik , hor görülmüşlük , terk etme /edilme mi anlatılan/ anlatılmak istenen…
Çok fazla tekrar ve rahatsız edici bir hal alan kitabın uyumuna uygun, zihne ve bilgiye aykırı durumlar.
933 sayfa oldukça hacimli ve puntosunun küçüklüğü ile zor okunan, öyle akıp gitmesine “yaşlı “ gözlerimin izin vermediği bir eser
İki önemli okur dostumun telkinleri ile okuduğum kitap beni beklediğimden uzağa taşıdı kendilerine çok teşekkür ediyorum .
Bu arada kitap öyle bırak-al tekrar- başla gibi okunacak bir kitap değil, başlayacaksın ve araya kitap almadan sonunu getireceksin.
Kitaba geri dönersek dönem kitabı/ zaman- mekan atlamaları geri dönüşler tekrarlar ile uzun ve derin bir okuma sunuyor size.
Hızlı okuyorsanız ve/veya vaktiniz varsa uzun kış geceleri kitabı okumak için ideal.
Gevezeliğimi mazur görün lütfen
2025 yılı size güzellikler getirsin. Bu yılın da son paylaşımı bu kitap olsun.
Sevgiler …
Bol bol cumhuriyet ve Atatürk düşmalığı okumak istiyorsanız tam size göre bir kitap. Dram üzerine dramdan zaten ruhum daraldı, bir de artık pişkince Atatürk ve cumhuriyet hakkında iğnelemeli laflar okuyunca bıraktım attım. Kimseye tavsiye etmiyorum.
Mülakat, ufak tefek geziler ve fındık toplama derken 36 gün sürdü kitabı bitirmem. Bence 933 sayfalık bir kitap için hiç de fena olmayan bir süre.
Kitabın dili oldukça akıcı, okurken hiç zorlamıyor. Daha bol vaktimin olduğu bir döneme denk gelseydi daha kısa sürede bitirirdim. Naçizane tavsiyem kış aylarında okunması.
Gelelim içeriğe; kitapta 100 yıllık bir serüven anlatılıyor. “Kız”ın dedesi ve kendisinin anılarıyla çıktığımız yolculukta Payitaht’a, Atatürk Ankara’sına, Cumhuriyet İstanbul’una uğruyoruz ama en son Nişantaşı’nda konaklıyoruz. Bu yolculukta asıl anlatıcımız olan “kız”ın kitapta bir ismi bile yok. Bu kendini bir hiç olarak görmesiyle, aslında çevresinin öyle hissettirmesiyle alakalı. Bu “yüzyılın romanı” bence toplumumuzu tüm şeffaflığıyla özetleyen bir eser.
Okuyun, okutturun.
Oku ve Anla...
Bu kitabı okuduktan sonra bir daha eski siz olamayacaksınız. Bütün bir ay boyunca her yere benimle gelen kitap; aklımı, fikrimi sürekli meşgul etti.
Tarih neydi? Başkalarından dinleyerek öğrendiğimiz tarihin ne kadarı sahici? Kitapta Osmanlı Devleti’nin son dönemlerini ve genç Türkiye’nin ilk yüzyılını buluyoruz. Farklı bakış açıları ile olaylara bakmak, doğru bildiklerimizi yerinden oynatabilir. Bazen bazı kararlar her şeye rağmen alınmak zorundadır. 
Kitapta geçen ismiyle “Karılar Tekkesi”, gerçek adıyla “Hatuniye Medresesi” bir medrese olmaktan ziyade, kimsesiz ve çaresiz kalmış, aileleri tarafından zulme uğramış kadınların sığındığı bir sığınma evi aslında. Cumhuriyetten sonra “Tekke ve Zaviyelerin” kapatılması kararından dolayı, aslında bir tekke olmayan bu sığınma evinin kapatılmasıyla neler yaşandığından, cumhuriyetin kurulma sancılarından bahsedilmiş.
Derinlikli ve okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. 933 sayfa olan bu kitap normal puntolarla yazılsaydı 1300-1400 sayfa olabilirdi.
Kitabı okurken, Atatürk’e karşı sert eleştirilerin olduğunu düşünebilirsiniz. Açıkçası ben öyle hissetmedim. Farklı şartlar altında yaşayan bir halkı kendi bildiği doğrulara adapte etmeye çalışan bir başkomutan ve büyük bir devlet lideri gördüm. Atatürk’ün de bizler gibi bir insan olduğunu unutmadan, onu putlaştırmadan sevmeyi öğrendiğimizde belki günümüzdeki sorunlarımızın da üstesinden gelebiliriz.
Kitap sadece kitaptaki kahramanların değil, bir ulusun, bir devletin de hatıratı…
Küçük puntosuyla aslında 932 değil 1600 1700 sayfayı bulan bu eser, içeriğindeki konuların ağırlığı ve hacmiyle beni yer yer zorlasa da:) 1,5 ayın sonunda bitirebildim:)
Gelelim kitabın ismine bence kitabın ismi hafızasız bir topluma, “hafıza” kazandırmak. Unuttuklarımızı, görmek istemediklerimizi, dile getiremediklerimizi bize hatırlatmak. Romandaki "tekke kadınları" üzerinden; hafızamızdan sildiğimiz ya da silmek istediğimiz etnik ve dini azınlıkların yaşadığı mağduriyetleri, 6-7 Eylül olaylarını, Cumhuriyet’in modernleşme politikalarının sınırlarını ve ‘ötekine’ tahammül edememe gibi hallerimizi sayfa sayfa işlemiş....
Kitabın içinde yer yer insanı hayrete düşüren bir sürü hikaye var....Örneğin Pierre Loti’nin meşhur aşk hikayeleri, 1934 yılında gökyüzünde yaşanan Kartal ve Leylekler savaşı, Karadeniz’in soğuk sularına gömülen Struma gemisinin dramı ve Osmanlı döneminde 'fitne' çıkardıkları gerekçesiyle idam edilen maymunlar... Hele bir de II. Abdülhamid dönemi yasakları var ki evlere şenlik:) Padişahın evhamı öyle bir boyuttaymış ki, içinde 'tahtın kurusun' bedduasını çağrıştırdığı gerekçesiyle 'tahtakurusu' kelimesini bile yasaklatmış......
Fakat tüm bu anlatıların içinde beni en çok mest eden hikaye bambaşka :) Kalbimi bırakıyorum bu hikayeye:) 1930’lu yılların o meşhur çalkantılı döneminde, II. Abdülhamid devrinde Şeyhülislamlık yapmış olan bir şeyh ve bir grup din adamı toplanır. Yeni Cumhuriyet idaresine ve Mustafa Kemal Atatürk’e karşı, "Ya Kahhar" zikriyle ağır bir beddua olan 'Kahriyye' okumaya karar verirler. Ancak duayı tertip eden Şeyh Efendi, o gece rüyasında Hz. Muhammed’i görür. Peygamberimiz bir dünya haritasının başında memleketleri taksim etmektedir. Sıra Türkiye’ye geldiğinde Hz. Muhammed: 'Burasını Mustafa Kemal’e bırakın, ona emanet edin'
Yazardan okuduğum ilk kitaptı. Hacmi oldukça fazlaydı. Bir karılar tekkesi ekseninde olaylar anlatılmış. Cumhuriyet öncesinde başlayıp Cumhuriyet’in sancılı süreçleriyle günümüze kadar gelmiş bir kurgu var. Farklı kişiler ağzından aktarım söz konusu. Farklı bakış açılarından vermiş olması güzeldi.
Yazar Hakkında
Şebnem İşigüzelYazar · 20 kitap
İlk ve orta öğrenimini Yalova'da tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Antropoloji bölümüne girdi. Pek çok dergi, gazete ve televizyon kuruluşunda muhabirlik ve editörlük yaptı. 1993 yılında ilk kitabı olan Hanene Ay Doğacak ile Yunus Nadi Öykü Ödülü'nü kazandı. Bu kitabı Öykümü Kim Anlatacak (1994) ve ilk romanı olan Eski Dostum Kertenkele (1996) takip etti ve Eylül 2009 da "Kevnedostê Min Gumgumok" ismiyle Ronî War tafından Kürtçeye çevirildi. Bir kız (Tamar) ve bir oğlan (Ararat) annesi olan yazar hayatını yazarak sürdürmektedir.
