Kitle ve İkdidarAlıntı
Kitabın ismine bakarak okuma listeme alıp okuduğum bir eser oldu.
Elias Canetti bu kitabı 30 yıl gibi uzun bir zaman sürecinde yazarak okurun bilgisine sunmuş. Ancak; ben kitaptan beklentimi bulamadığımı belirtmeliyim.
Canetti bu kitabında "kitle" ve "iktidar"ın birbirlerini nasıl etkileyip çoğalttığını; insanlar arasında "emir" ve "itaat" ilişkisinin nasıl biçimlenerek saldırganlık mekanizmalarına dönüştüğünü anlatıyor.
Canetti, hayvan sürülerinden modern insan topluluklarına kadar geniş bir literatür taraması yaparak çağ, coğrafya ve din farkı gözetmeksizin bu konuyu ele almakta.
Kitaptan Alıntılar...
Bir despot her zaman daimi ikiyüzlülüğünün bilincindedir ve bu yüzden de her zaman başkalarından aynısını bekler. S.287
İnsanı başarı yönünde mahmuzlayan şey, bir zamanlar ona verilmiş olan emirlerden kurtulmak için duyulan derin istektir. S.309
Zengin bir insan, bir yönetici ve ünlü kişi arasındaki fark şudur:
Zengin bir insan sığır ve tahıl ya da bunların yerini tutacak para biriktirir. İnsanları sorun etmez; biriktirdikleri onları satın almaya yeter.
Yönetici insan biriktirir. Tahıl, sığır ya da paraya, insanları elinde tutmak için bunlara ihtiyacı olması dışında, hiçbir değer vermez. Üstelik kendisinden önce var olabilecek ya da onunla birlikte varolan canlı insanlar ister. Kendi zamanından önce yaşamış ya da kendisinden sonra doğanlada ancak dolaylı olarak ilgilenir. S.402
"Kral yaşlanmaya başlarsa, sihirli kuvveti tehdit altında kalır; bu kuvvet zayıflayabilir, yok olabilir ya da kötü güçler bunu tersine çevrebilirler, bu yüzden yaşlanan kralın hayatına son verilmelidir ve sihirli kuvveti ardılına aktarılmalıdır." Kralın şahsı yalnızca sağlam olduğu sürece önemlidir: kral yalnızca dokunulmamış bir kap olarak artış güçlerini taşıyabilir. En ufak bir kusur, kralı tebaasının gözünde kuşkulu duruma düşürür; çünkü bu, ona emanet edilen tözün bir kısmını yitirebileceği ve bu yüzden halkının refahını tehlikeye atabileceği anlamına gelir. Bu krallıkların yapısı, kralın kendisinin fiziksel yapısıdır. Kral, sanki, kuvvetli ve sağlıklı olmaya yemin etmiştir. Saçlarına ak düşen,
görüşü bozulan, dişlerini yitiren ya da iktidarsız olan bir kral öldürülür
ya da kendisinin intihar etmesi gerekir; zehir içer ya da boğulur. Bunlar alışılmış ölüm biçimleridir, S.424
Elias Canetti bu kitabı 30 yıl gibi uzun bir zaman sürecinde yazarak okurun bilgisine sunmuş. Ancak; ben kitaptan beklentimi bulamadığımı belirtmeliyim.
Canetti bu kitabında "kitle" ve "iktidar"ın birbirlerini nasıl etkileyip çoğalttığını; insanlar arasında "emir" ve "itaat" ilişkisinin nasıl biçimlenerek saldırganlık mekanizmalarına dönüştüğünü anlatıyor.
Canetti, hayvan sürülerinden modern insan topluluklarına kadar geniş bir literatür taraması yaparak çağ, coğrafya ve din farkı gözetmeksizin bu konuyu ele almakta.
Kitaptan Alıntılar...
Bir despot her zaman daimi ikiyüzlülüğünün bilincindedir ve bu yüzden de her zaman başkalarından aynısını bekler. S.287
İnsanı başarı yönünde mahmuzlayan şey, bir zamanlar ona verilmiş olan emirlerden kurtulmak için duyulan derin istektir. S.309
Zengin bir insan, bir yönetici ve ünlü kişi arasındaki fark şudur:
Zengin bir insan sığır ve tahıl ya da bunların yerini tutacak para biriktirir. İnsanları sorun etmez; biriktirdikleri onları satın almaya yeter.
Yönetici insan biriktirir. Tahıl, sığır ya da paraya, insanları elinde tutmak için bunlara ihtiyacı olması dışında, hiçbir değer vermez. Üstelik kendisinden önce var olabilecek ya da onunla birlikte varolan canlı insanlar ister. Kendi zamanından önce yaşamış ya da kendisinden sonra doğanlada ancak dolaylı olarak ilgilenir. S.402
"Kral yaşlanmaya başlarsa, sihirli kuvveti tehdit altında kalır; bu kuvvet zayıflayabilir, yok olabilir ya da kötü güçler bunu tersine çevrebilirler, bu yüzden yaşlanan kralın hayatına son verilmelidir ve sihirli kuvveti ardılına aktarılmalıdır." Kralın şahsı yalnızca sağlam olduğu sürece önemlidir: kral yalnızca dokunulmamış bir kap olarak artış güçlerini taşıyabilir. En ufak bir kusur, kralı tebaasının gözünde kuşkulu duruma düşürür; çünkü bu, ona emanet edilen tözün bir kısmını yitirebileceği ve bu yüzden halkının refahını tehlikeye atabileceği anlamına gelir. Bu krallıkların yapısı, kralın kendisinin fiziksel yapısıdır. Kral, sanki, kuvvetli ve sağlıklı olmaya yemin etmiştir. Saçlarına ak düşen,
görüşü bozulan, dişlerini yitiren ya da iktidarsız olan bir kral öldürülür
ya da kendisinin intihar etmesi gerekir; zehir içer ya da boğulur. Bunlar alışılmış ölüm biçimleridir, S.424·
99 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.