Kitle ve İktidarElias Canetti

·
Okunma
·
Beğeni
·
2.218
Gösterim
Adı:
Kitle ve İktidar
Baskı tarihi:
2017
Sayfa sayısı:
528
ISBN:
978-975-539-230-1
Orijinal adı:
Masse Und Macht
Çeviri:
Gülşat Aygen
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Elias Canetti'nin 30 yıllık çalışmasının ürünü olan Kitle ve İktidar sosyoloji, antropoloji, psikoloji... gibi disiplinleri içeren; ama onların sınırlarıyla yetinmeyen benzersiz bir çalışma olarak tanınıyor.

Canetti bu kitabında "kitle" ve "iktidar"ın birbirlerini nasıl etkileyip çoğalttığını; insanlar arasında "emir" ve "itaat" ilişkisinin nasıl biçimlenerek saldırganlık mekanizmalarına dönüştüğünü anlatıyor. En az sorgulanan, dolayısıyla en tehlikeli şey olan "emir verme"nin emredilende özgür bir kişilik edinmesini önleyen bir sızı bıraktığını, bu sızının sürekli emredilen-lerde katmerleşerek itaati içselleştirdiğini gösteriyor.

Canetti 1930'larda kitle eylemlerinin her tür politik mücadelenin en önemli silahı olduğunu fark ederek "kitle" ve "iktidar" ilişkisi üzerinde çalışmaya başlar. Çalışması ilerledikçe ilişkinin "tarih üstü" boyutlarını keşfeder ve insanın özüne yönelir. Hayvan sürülerini, bir araya gelmiş her tür insan topluluğunu çağ, coğrafya, din farkı gözetmeksizin devasa bir literatür taraması yaparak inceler. Yaşadığı yıllar, özellikle İkinci Dünya Savaşı'nın tarihteki en büyük kitle hareketlerinin ve kitlesel yıkımların görüldüğü yıllar olması; bir "iktidar" simgesi olarak Hitler'in vahşeti doğru iz üzerinde olduğunu gösterir: Kitle yıkıcı, iktidar öldürücüdür. İnsan "iktidar" isteği ile Tanrı'nın kıyamet ve dehşet tehdidini çalmıştır. Ölüme karşı direnmenin yolu ise emre karşı koymak ve yaratmaktır.

Canetti "düşünmek ısrar etmektir" diyerek Kitle ve İktidar'ı kaleme aldığı 30 yıl boyunca bu çalışmasını gölgeleyecek kapsamda başka eser vermedi. Çok sayıda araştırmaya ve her yıl Viyana'da düzenlenen bir sempozyuma konu olan bu kitaptan sonra insan doğasının kitle ve iktidarla ilişkisini bu denli kuşatan başka bir kitap da yayımlanmadı. Düşünsel zenginliğinin yanı sıra böylesi kitaplarda çok az rastlanan edebi bir anlatıma da sahip olan Kitle ve İktidar, zamana karşı direnerek insanı anlamada başvuracağımız vazgeçilmez kaynaklardan biri haline geldi.

Anlamanın müthiş bahtiyarlığını hissetmek isteyenler için...
(Tanıtım Bülteninden)
yazar bir çok ülkenin karekteristlik köklerini irdelerken sosyal yönlerini hint ve dogu kültürü bazende batı üzerinden hikayelerle süsleyip özünde ikdidar kavgasıyla kitleleri ayakta tutan unsuları ve etkileyen durumları incelemiş. bir çok toplulukla ilgili tezleri mantıklı iken yahudilikle ve yahudi toplumu ilgili anlattıkları bir tarafgirlik içerdiği ortada şizofrenleri tarif ederken belki birazda kendinden mi bahsetmiş diye düşünmeden edemedim. en şaşırtan ise kitabın sonunda bazı bölümlerin sabırla her okuyucu tarafından okunacak sabır bulunmadığı kanaatini ima etmesi...
Şiddet deyince kitleyi, kitle deyince Elias Canetti’yi okumdan geçmek haksızlık olur. Şiddetin doğası üzerine yazılmış en önemli eser olan “Kitle ve İktidar”da Canetti, kitle ve iktidarın birbirlerini nasıl etkileyerek çoğalttığını, insanlar arasındaki emir itaat ilişkisinin giderek nasıl bir saldırganlık mekanizmasına dönüştüğünü anlatır. Canetti’ye göre kitle yıkıcı, iktidar öldürücüdür. İnsanlar yarattıkları mesafelerle taşlaşır ve çoraklaşırlar. Yarattıkları bu mesafe yüklerinden insanlar ancak hep birlikte kurtulabilirler. Kitle içinde meydana gelen en önemli olay deşarjdır. Deşarj olmadan kitle gerçek anlamda mevcut değildir. Zira kitleyi yaratan deşarjdır. Deşarj anı, kitleye dahil olan herkesin farklılıklarından kurtulduğu ve kendilerini diğerleriyle eşit hissettiği andır...

Benzer kitaplar

Hepimiz bir vesileyle, belkı bir sokakta, yabancı yüzlerin arasından bize tanıdık gelen bir yüzü birdenbire seçmişizdir. Sık sık yanıldığımız ortaya çıkar; sözde tanıdık bize yaklaşır ya da biz ona doğru gideriz; karşımızdaki daha önce hiç görmediğimiz bir insandır. Hiç kimse bu yanılgı üzerinde çok durmaz. Yürüyüşündeki, saçındaki ya da başını tutuşundaki tesadüfi bir benzerlik bu benzetmeyi açıklar. Ama bu gibi karışıklıklar çoğaldığı zamanlar vardır. Belli bir insanı her yerde görüyor gibiyizdir. Girmek üzere olduğumuz lokantanın önünde ya da kalabalık bir sokağın köşesinde ayakta duruyordur; gün boyunca çeşitli defalar karşımıza çıkar. Bu elbette ki aklımızdaki, sevdiğimiz ya da daha çok nefret ettiğimiz biridir. Bir başka şehre taşındığını ya da yurtdışına gittiğini biliriz ama yine de onu gördüğümüzü sanırız ve bu hatayı tekrar tekrar yaparız; bu hatada ısrar ederiz. Gördüğümüz her yüzün arkasında bu insanı bulmak istediğimiz açıktır. Diğerlerinin gerçekliği saklayan aldatmacalar olduğunu düşünürüz. Bu sürece giren pek çok yüz olabilir ve hepsinin arkasında bizim için önemli olanın bulunduğundan kuşkulanırız. Burada kaçınılmaz bir şey vardır; yüz tane maske, birinin aradığımız yüz çıksın diye çıkartılır. Bu tek yüzle, yüz tane başkası arasındaki ana farklılık bize sorulsa şunu soylemek zorunda kalırız: yüz tanesi bize yabancı, o bir tane tanıdık. Sanki yalnızca tanıdık olan yüzü tanıyabiliyormuşuz gibi görünmektedir. Ama o yüz kendisini saklamıştır ve biz onu yabancılar arasında aramak zorundayızdır.

Paranoyakta bu işlem yoğunlaşmış ve yükseltilmiştir (...) Paranoyak, gerçekten farklı olan şeyleri bile aynı görme eğilimindedir. En çeşitli figürlerde aynı düşmanı bulur. Ne zaman bir maskeyi çıkarsa orada, maskenin arkasına saklanmış o düşman vardır. Maskeyi indirme uğruna her şey onun için maske haline gelir. Ama o kanmaz; her şeyin arkasını görür; onun için çoğunluk tek bir şeydir.
Elias Canetti
Sayfa 492 - undefined
İnsan yalnızca yüzeysel olarak gerçekleştirilen binlerce iktidar oyununa girme eğilimindedir.
Elias Canetti
Sayfa 227 - Ayrıntı Yayınları
Melankolik insan yemek istemez ve yemeği reddetme gerekçesi olarak da bunu hak etmediğini söyleyebilir. Ama asıl neden kendisini yenmiş hissetmesidir; yemeye zorlanırsa bunu hatırlar.
Elias Canetti
Sayfa 375 - Ayrıntı Yayınları
(...) karnını doyurmuş olanlar açların üzerine basıp geçmeyi umursamazlar.
Elias Canetti
Sayfa 241 - Ayrıntı Yayınları

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Kitle ve İktidar
Baskı tarihi:
2017
Sayfa sayısı:
528
ISBN:
978-975-539-230-1
Orijinal adı:
Masse Und Macht
Çeviri:
Gülşat Aygen
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Elias Canetti'nin 30 yıllık çalışmasının ürünü olan Kitle ve İktidar sosyoloji, antropoloji, psikoloji... gibi disiplinleri içeren; ama onların sınırlarıyla yetinmeyen benzersiz bir çalışma olarak tanınıyor.

Canetti bu kitabında "kitle" ve "iktidar"ın birbirlerini nasıl etkileyip çoğalttığını; insanlar arasında "emir" ve "itaat" ilişkisinin nasıl biçimlenerek saldırganlık mekanizmalarına dönüştüğünü anlatıyor. En az sorgulanan, dolayısıyla en tehlikeli şey olan "emir verme"nin emredilende özgür bir kişilik edinmesini önleyen bir sızı bıraktığını, bu sızının sürekli emredilen-lerde katmerleşerek itaati içselleştirdiğini gösteriyor.

Canetti 1930'larda kitle eylemlerinin her tür politik mücadelenin en önemli silahı olduğunu fark ederek "kitle" ve "iktidar" ilişkisi üzerinde çalışmaya başlar. Çalışması ilerledikçe ilişkinin "tarih üstü" boyutlarını keşfeder ve insanın özüne yönelir. Hayvan sürülerini, bir araya gelmiş her tür insan topluluğunu çağ, coğrafya, din farkı gözetmeksizin devasa bir literatür taraması yaparak inceler. Yaşadığı yıllar, özellikle İkinci Dünya Savaşı'nın tarihteki en büyük kitle hareketlerinin ve kitlesel yıkımların görüldüğü yıllar olması; bir "iktidar" simgesi olarak Hitler'in vahşeti doğru iz üzerinde olduğunu gösterir: Kitle yıkıcı, iktidar öldürücüdür. İnsan "iktidar" isteği ile Tanrı'nın kıyamet ve dehşet tehdidini çalmıştır. Ölüme karşı direnmenin yolu ise emre karşı koymak ve yaratmaktır.

Canetti "düşünmek ısrar etmektir" diyerek Kitle ve İktidar'ı kaleme aldığı 30 yıl boyunca bu çalışmasını gölgeleyecek kapsamda başka eser vermedi. Çok sayıda araştırmaya ve her yıl Viyana'da düzenlenen bir sempozyuma konu olan bu kitaptan sonra insan doğasının kitle ve iktidarla ilişkisini bu denli kuşatan başka bir kitap da yayımlanmadı. Düşünsel zenginliğinin yanı sıra böylesi kitaplarda çok az rastlanan edebi bir anlatıma da sahip olan Kitle ve İktidar, zamana karşı direnerek insanı anlamada başvuracağımız vazgeçilmez kaynaklardan biri haline geldi.

Anlamanın müthiş bahtiyarlığını hissetmek isteyenler için...
(Tanıtım Bülteninden)

Kitabı okuyanlar 47 okur

  • Nesih Dmr
  • Emir
  • Büşra
  • Yusuf Mirza
  • Hikmet Acat
  • Vincenzo Mizar
  • Ebru Şahin
  • belial
  • Gökhan
  • Can

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%0
14-17 Yaş
%0
18-24 Yaş
%17.9
25-34 Yaş
%42.9
35-44 Yaş
%25
45-54 Yaş
%10.7
55-64 Yaş
%0
65+ Yaş
%3.6

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%18.6
Erkek
%81.4

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%52.9 (9)
9
%5.9 (1)
8
%17.6 (3)
7
%5.9 (1)
6
%5.9 (1)
5
%5.9 (1)
4
%0
3
%0
2
%0
1
%5.9 (1)