felsefe okumaya nereden başlamalı?Felsefe
Terlikle Ağrı Dağı’na Tırmanmak: Felsefeye Giriş Üzerine
Son iki haftamı felsefeye giriş kitapları okuyarak geçirdim. Nigel Warburton’ın *Felsefeye Giriş*, *Felsefenin Kısa Tarihi* ve *Felsefe Okuma Rehberi* adlı üç kitabını bitirdim. Geriye dönüp baktığımda ise ortaya koca bir soru işareti çıkıyor: Felsefeye yeni başlayan biri başlangıç olarak rehber kitaplar mı okumalı, yoksa doğrudan Platon gibi filozofların metinlerine mi yönelmeli?
Alanında uzmanların görüşleri de karmaşık. Bazıları Platon’dan başlamayı öneriyor, bazıları rehbere gerek olmadığını söylüyor. Ben daha çok ikinci modele yakınım çünkü tıpkı teori ve pratik meselesi gibi: Marangoz 101, Marangoz 102 dersleri alırsın ama talaşı solumadan gerçek anlamda öğrenemezsin.
Peki, bu rehber kitaplar boşuna mı? Hayır. Ama bu kitapları okuyunca filozof gibi düşünebiliyor muyuz? Hayır. Peki mesele ne?
Felsefe eserleri farklıdır. Bazıları anlaşılması zor, bazıları daha erişilebilirdir. Örnek vermek gerekirse;
> “O halde muhayyile kuvveti mükemmelliğin son haddinde olan, bir insanın uyanık halde iken Faal Akıl’dan şimdiki ve gelecekteki tikelleri veya onların duyusal temsillerini, aşkın akılsalların ve diğer şerefli varlıkların temsillerini alması ve onları görmesi imkânsız değildir.”
Yukarıdaki alıntı Fârâbî'nin İdeal Devletinden. Bu gibi metinleri hiç okumamış birine - al bununla başla - demek, “Ağrı Dağı’na terlikle tırman” demek gibidir. Felsefeye ilgisi olan biri için faydalı olabilir; ilgisi olmayan için değil.
Söz konusu üç eser, böyle bir rehberlik sağlar.
---
### Nigel Warburton – *Felsefenin Kısa Tarihi*
Başlangıç için ideal. Kitap 40 bölümden oluşur, her bölüm bir veya iki filozofun görüşlerini özetler. Antik Yunan’dan modern döneme kadar Batı filozoflarını kapsar. Her görüşün eleştirisi de kısa ve anlaşılır bir şekilde sunulur. Kitap Batı felsefesi odaklıdır. (ama ismi batı felsefesinin kısa tarihi değildir yani uzakdoğu veya Farabi gibi isimler yoktur.)
Kitap, bir harita veya yemek menüsü gibi düşünülebilir: Menüdeki tüm yemekleri bilmekle doymazsınız, haritayı tutmakla yol alınmaz. Ama fikir edinmek için mükemmel bir başlangıçtır.
---
### Nigel Warburton – *Felsefeye Giriş*
Daha çok filozofların görüşleri üzerine yoğunlaşır. Ana başlıklar: Tanrı, Hayvanlar, Doğru ve Yanlış, Siyaset, Bilim ve Sanat. Her alt konu, eleştirisiyle birlikte sunulur. Tek kaynaktan okunduğunda bazı konular havada kalabilir, bu nedenle sadece batı felsefesi perspektifiyle sınırlı olduğu anlaşılabilir.
Kitap, mantığın öneminden ve felsefenin günlük hayata katkısından da bahseder. Felsefeye yeni başlayanlar için yol gösterici ve anlaşılır bir yapı sunar.
---
### Nigel Warburton – *Felsefe Okuma Rehberi*
En kısa eser, yaklaşık 101 sayfa. Felsefeyi öğrenmenin dört yolunu önerir: aktif metin okuma, aktif dinleme, aktif tartışma ve aktif yazma.
* Aktif okuma: Metni dikkatle oku, anlamadığın yerlerde tekrar et, ana fikirleri kavramaya çalış.
* Aktif dinleme ve tartışma: Okuduklarını başkalarıyla paylaş, tartış, yeni perspektifler kazan.
* Aktif yazma: Yazmak, düşünmenin bir yoludur; düşüncelerini kağıda dökmek, kavramları pekiştirir.
Kitap, felsefenin herkes için erişilebilir olduğunu ve zor metinlerin üstesinden gelmenin mümkün olduğunu vurgular.
---
### Sonuç
Bu üç eser tek başına yeterli olmasa da tamamen vakit kaybı değildir. Harita ve menü örneği gibi düşünülebilir: Rehber kitaplar yol gösterir, ama filozofların kendi metinlerine ulaşmak gerekir. Felsefe okumaya yeni başlayanlar için başlangıç noktası olarak idealdir, ama derinlemesine anlamak için doğrudan kaynaklara yönelmek şarttır.
---
Kaynaklar:
* Nigel Warburton – *Felsefenin Kısa Tarihi* (ALFA Yayınları)
* Nigel Warburton – *Felsefeye Giriş* (ALFA Yayınları)
* Nigel Warburton – *Felsefe Okuma Rehberi* (ALFA Yayınları)
YouTube video linki:
[youtube.com/watch?v=2Hf3tJz...](youtube.com/watch?v=2Hf3tJz...)
·
61 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.