Arthur Schopenhauer’in Eristik Diyalektik adlı eseri, tartışma sanatının arka planında yatan stratejileri açığa çıkaran felsefi bir çalışmadır. Schopenhauer, gerçek tartışmaların çoğunda asıl amacın hakikati bulmak değil, karşı tarafı yenmek olduğunu ileri sürer. Bu nedenle kitap, yalnızca felsefi değil, aynı zamanda pratik bir metin olarak da değerlidir.
Kitabı okumaya başlamadan önce önemli iki kavramı açıklamak gerekirse:
Diyalektik: Hakikatin araştırıldığı, akıl yürütme yoluyla doğruya ulaşmayı hedefleyen tartışma yöntemidir. Diyalektik, fikirlerin çarpışmasından doğrunun açığa çıkacağı varsayımına dayanır.
Eristik: Karşı tarafı ikna etmeye, tartışmada üstün görünmeye yönelik hileli ve retorik yöntemlerdir. Burada amaç hakikate ulaşmak değil, “haklı çıkmaktır.”
Schopenhauer, bu ayrımı temel alarak eserde tartışmalarda kullanılan 38 hileyi sistematik biçimde açıklar.
Kitaptaki 38 Hilenin Başlıkları Sırasıyla:
1- Genişletme
2- Eş adlılık
3- Mutlaklaştırmak
4- Oyunu gizleme
5- Yanlış önerme kullanma
6- Kanıtı varsayma
7- Bir anda çok soru sorma
8- Kızdırma
9- Soru sırasını karıştırma
10- Zıddını sorma
11- Sonucu sormama
12- İsim seçme
13- Tezat sunma
14- Zafer narası atma
15- Tez ekleme
16- Zorluk çıkarma
17- İnce ayrım
18- Tartışmayı kesme
19- Genel düzeye kayma
20- Sonucu söyleme
21- Kendi silahıyla vurma
22- Önermeleri özdeş sayma
23- Abartmaya zorlama
24- Sonuç uydurma
25- Karşı örnek uydurma
26- Gerekçeyi terse çevirme
27- Öfkede zaaf arama
28- Tribünlere oynama
29- Saptırma
30- Neden yerine otorite gösterme
31- Anlamazlıktan gelme
32- Etiketleme
33- Sonucu inkar etme
34- Zayıf noktada ısrar etme
35- Taraf tutma
36- Laf kalabalığı yapma
37- Yanlış kanıttan yararlanma
38- Kişiselleştirme
Her bir başlığın kitapta açıklaması ve örnekleri mevcut. Ben çok başarılı buldum açıkçası.
Son olarak bu kitap yalnızca bir felsefe kitabı değil, aynı zamanda eleştirel düşünme için pratik bir rehber niteliği taşır. Schopenhauer, tartışmalarda sıkça karşılaştığımız hileleri teşhir ederek okuyucuyu daha bilinçli hale getirir. Benim açımdan özellikle dikkat çekici olan, kitabın yalın ve sistematik üslubunun yanında, günlük hayatta sıkça rastladığımız bu hileleri tanımlaması oldu. Bu nedenle kitabı beğendiğimi ve özellikle retorik, ikna ve eleştirel düşünme ile ilgilenenler için faydalı bir kaynak olduğunu söyleyebilirim.
İyi okumalar :)
·
100 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.