Yazın arkadaşımla Orhan Pamuk üzerine koyu bir sohbete dalmışken bana Saf ve Düşünceli Romancı kitabından bahsetti.
Orhan Pamuk’un kendi okurluk ve yazarlık serüveninden hareketle, roman yazmanın zorluklarını, inceliklerini ve kişisel yanlarını içtenlikle ortaya koyduğu bu kitap roman okumak ve yazmak ile ilgili yepyeni şeylerin uçuştuğu muhteşem bir deneyim yaşattı.
Kitabı okurken kendimi kitabın her yerinin altını çizerken buldum yine. Benim dikkatimi çeken kısımlarından biri Yıllardır eseri ve yazarı birbirinden ayrı tutmamız gerektiği ile ilgili bölümdü. Orhan Pamuk her kitabın yazarın hayat deneyiminin sergilendiği bir yıldızlar kümesi olduğunun altını çiziyor. Ben de Orhan Pamuk ile aynı açıdan baktığımı belirtip, kitap hakkında kısa bilgiler vermek istiyorum.
Orhan Pamuk’un Saf ve Düşünceli Romancı adlı kitabı, Harvard Üniversitesi’nde verdiği Norton derslerinden doğmuş bir kitap. Daha önce Borges, T.S. Eliot, Calvino, Umberto Eco gibi önemli isimlerin de davet edildiği bu konferans dizisinde Pamuk, altı ayrı konuşmada hem roman okurluğunun hem de romancılığın sırlarını paylaşmış, daha sonra yazarın kalemiyle kitap formuna kavuşmuş.
Pamuk eserin merkezinde , hayal gücüyle özgürce yazan, yazının kurallarını ve ahlaki kaygıları geri plana atan romancı tipini “saf” olarak tanımlarken; tekniğe, yapıya ve kurallara önem veren, yazma sürecini bilinçli bir şekilde yöneten romancıyı “düşünceli” olarak adlandırıyor. Gençlik yıllarında düşünceliliği üstün bir özellik olarak görmüş olsa da, zamanla saf ve düşünceli olmanın birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu, iyi bir romancının bu iki tarafı dengeleyebilmesi gerektiğini dile getiriyor.
Yaratım sürecini, kendi edebiyat yolculuğu üzerinden anlatan Pamuk, bu kitapta roman sanatının kişisel deneyimlerle nasıl yoğrulduğunu da detaylı bir şekilde aktarıyor. Hikayenin merkezi ile ilgili de ayrı bir bölümün olduğu kitapta, merkezin romanın bize yaşattığı derin şey olduğununun altını çiziyor. Bu açıdan bu kitap bence yalnızca edebiyat meraklılarına değil, roman yazmayı düşünen herkes için ufuk açıcı bir rehber niteliğinde.
Saf ve Düşünceli RomancıOrhan Pamuk