Saramago’nun “Kısırdöngü” kitabında bir çok hikaye bulunmakta. Bu hikayeler birbirinden ilginç kurgular, imgeler, anlatımlar ve alegoriler içeriyor. Dikkatimi çeken birkaç tanesini örnekleyeyim:
2. Hikaye (Ambargo): Benzine gelen ambargodan dolayı fiyatların artmasıyla beraber benzin istasyonlarında kuyruklar olmaya başlar. Ana karakterimiz de işe gitmeden önce benzin istasyonuna bir uğrar. Ancak o vakitten sonra arabası kontrolden çıkar. Ve depo neredeyse dolu olmasına rağmen akşama kadar benzin istasyonlarında dolaşır. Adam, arabadan inmek için birçok şey dener ancak bunların hepsi beyhudedir. En nihayetinde akşam benzin istasyonları kapanınca arabasıyla başıboş dolanmaya başlar, nereye gittiğini bilmeksizin. Güneş doğarken ise bilmediği ıssız bir yerde arabanın benzini biter ve arabadan çıkar ancak arabadan çıktığı an yere yuvarlanır ve ölür, ardından da yağmur yağmaya başlar. Tıpkı hikayenin başında ana karakterin arabasına girerken yağmur oluğunda gördüğü ölü sıçan gibi, ana karakter de öylesine yığılı kalmıştır.
4. Hikaye (Eşyalar): Bu hikaye de ise totaliter bir rejim içerisinde yaşayan hükümette eşyalar kaybolmaya başlar. Bu kaybolan eşyalar insana dönüşür ve ormanda toplanmaya başlar. Ardından da birleşip insanları öldürmeye başlarlar ve içlerinden biri şu muazzam sözü söyler: “Eşyalar olarak başka seçeneğimiz kalmamıştı. Bir daha insanlar, asla eşya yerine konmayacak.” Bu hikayenin altında yatan hiciv şudur:
İnsanlar hükümetin vardır bir bildiği fikrini benimsemiştir. Mesela herkesin toplumsal rütbeleri, belirli harfler aracılığıyla belirlenir ve bunlar avuç içine kazınır. Hiçbir şeye karşı gelmeyen şakşakçılar güruhuna dönüşen insanlar, hükümetin söylediği ve dayattığı her şeyi sorgulamaksızın kabul ederler. Bu sorgulama yoksunluğu en nihayetinde insanı eşyaya dönüştürmüştür. Bu açıdan totaliter rejimlere ve onun da ötesinde, bu rejim altında yaşayanlara ve nasıl bir durumda olduğunu dahi fark edemeyen insanlara karşı oldukça sert bir eleştiridir bu hikaye.
Gerçeküstücülüğün böylesine gerçeklikle iç içe geçebilmesi, Saramago’nun ne kadar usta bir yazar olduğunun beyanıdır. Harika bir eser, sorgulamak isteyenler adına...
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.