Yazar:
José Saramago
Çevirmen:
Soner Bilgiç
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
146
Basım Tarihi:
2001
İlk Yayın Tarihi:
1978
Yayınevi:
İş Bankası
Orijinal Adı:
Objecto Quase
ISBN:
9789754582789
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Ölümlü Nesneler
1.956 okunmaKırmızı Kedi Yayınevi · 30 Ekim 2015 · 136 s.
Ölümlü Nesneler
163 okunmaKırmızı Kedi Yayınevi · Nisan 2021 · 140 s.
Kısırdöngü
94 okunmaİş Bankası · 2001 · 146 s.
Ölümlü Nesneler
1 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · 2024 · 144 s.
The Lives of Things
15 okunmaVerso · 7 Mayıs 2013 · 228 s.
Yorumlar ve İncelemeler
146 sayfası 6 farklı öyküsüyle Jose Saramago kafamızı yakmaya, hislerimizle rübik küpüyle oynar gibi oynamaya devam ediyor bu kitabında da.
Sandalye öyküsünde içimi kemiren kurtcuklar sürekli ürerlerken,
Ambargo öyküsünde hiçbir alakası olmamasına rağmen Gregor Samsa’yı çağırıştırıyor bana.
Sentor öyküsü kalbimi kırıyor hem de öylesine derinden kırılıyorum ki sanki biri bedenimi belimden ikiye ayırmış gibi hissediyorum.
Ve Eşyalar öyküsü...
Sadece bu öykü için okunacak bir kitap dersem umarım diğer öyküler alınmazlar bana.
Öyle bir son söz söylüyor ki Eşyaların sana, diğer öyküye geçmeden önce sigara molası vermen gerekiyor.
Saramagonun zihninde gezmek bir harika.
Kapitalizme eleştiri yapan bir kitap. Adından da anlaşılacağı üzere "katır" kapitalizmin "kısır" döngüsünü konu olarak ele alıyor.
Okurken aklıma gelen 
Karl Marx 'ın şu sözünü de şuraya not düşeyim:
"Kapitalizm, gölgesini satamadığı ağacı keser."
Karl Marx 'ın şu sözünü de şuraya not düşeyim:
"Kapitalizm, gölgesini satamadığı ağacı keser."Kısırdöngü
Puan vermedi
Kitap saramago' nun diğer kitaplarıyla betimleme ve duyguların tasviri yönünden aynı çizgide, fakat kitap konu olarak bölümleri nesneler ve hayali karakterler üzerinden ince, hassas, derin incelemelere giriyor. Yazarın Körlük,Görmek gibi kıtapları ile eşdeğer olmamakla birlikte kitabın içerik yönünden farklı betimlemeler sunması,
kitabı okunabilir kılıyor.
Saramago’nun “Kısırdöngü” kitabında bir çok hikaye bulunmakta. Bu hikayeler birbirinden ilginç kurgular, imgeler, anlatımlar ve alegoriler içeriyor. Dikkatimi çeken birkaç tanesini örnekleyeyim:
2. Hikaye (Ambargo): Benzine gelen ambargodan dolayı fiyatların artmasıyla beraber benzin istasyonlarında kuyruklar olmaya başlar. Ana karakterimiz de işe gitmeden önce benzin istasyonuna bir uğrar. Ancak o vakitten sonra arabası kontrolden çıkar. Ve depo neredeyse dolu olmasına rağmen akşama kadar benzin istasyonlarında dolaşır. Adam, arabadan inmek için birçok şey dener ancak bunların hepsi beyhudedir. En nihayetinde akşam benzin istasyonları kapanınca arabasıyla başıboş dolanmaya başlar, nereye gittiğini bilmeksizin. Güneş doğarken ise bilmediği ıssız bir yerde arabanın benzini biter ve arabadan çıkar ancak arabadan çıktığı an yere yuvarlanır ve ölür, ardından da yağmur yağmaya başlar. Tıpkı hikayenin başında ana karakterin arabasına girerken yağmur oluğunda gördüğü ölü sıçan gibi, ana karakter de öylesine yığılı kalmıştır.
4. Hikaye (Eşyalar): Bu hikaye de ise totaliter bir rejim içerisinde yaşayan hükümette eşyalar kaybolmaya başlar. Bu kaybolan eşyalar insana dönüşür ve ormanda toplanmaya başlar. Ardından da birleşip insanları öldürmeye başlarlar ve içlerinden biri şu muazzam sözü söyler: “Eşyalar olarak başka seçeneğimiz kalmamıştı. Bir daha insanlar, asla eşya yerine konmayacak.” Bu hikayenin altında yatan hiciv şudur:
İnsanlar hükümetin vardır bir bildiği fikrini benimsemiştir. Mesela herkesin toplumsal rütbeleri, belirli harfler aracılığıyla belirlenir ve bunlar avuç içine kazınır. Hiçbir şeye karşı gelmeyen şakşakçılar güruhuna dönüşen insanlar, hükümetin söylediği ve dayattığı her şeyi sorgulamaksızın kabul ederler. Bu sorgulama yoksunluğu en nihayetinde insanı
Nesnelerden geriye yalnızca koca boşluklar ve bazen de ölü insanlar kalıyordu.Öykü
Ölümlü dünya,
Ölümlü insan...
En iyi şu günlerde anladık değil mi bunu?
Çaba harcadığımız birçok şeyin ne kadar anlamsız olduğunu, yanlış değerlere önem verdiğimizi, nesnelerin insanların önüne geçmemesi, insanların nesneleşmemesi gerektiğini...
Bir ayet: "Her nefis ölümü tadacaktır."
Yaşayan bütün canlılar ölecek bir gün.
Peki ya nesneler?
Onlar da ölümlü mü?
Düşünsenize bir sabah kalkıyorsunuz ve evinizin kapısı ölmüş, yok.
Bir sabah kalkamıyorsunuz çünkü içinde olduğunuz "ev ölmüş."
İnsanları nesneleştiren bir çağda yaşıyoruz.
Bir bakıyorsunuz insan ölmüş: bir nesne ölmüş.
Çok güzel bir mesaj var:
"Nesneler olarak başka çaremiz kalmamıştı. İnsanlar bir daha asla nesnelerin yerine konmayacak."
Birbirinden bağımsız altı hikayeden oluşuyor eser. Ütopik, zihin dünyanızı zorlayacak hikayeler. Ana fikirleri sizi günlerce düşündürecek, "ben neden kendime bunu yaptım," dedirtecek bir eser.
Marx ve Engels'ten oldukça anlamlı bir alıntı ile başlıyor:
"İnsan çevresindeki koşullar tarafından biçimlendiriliyorsa bu koşulların insanca biçimlendirilmesi gerekir."
İlk varsayım doğru, peki ya ikincisi?
Nesneleştiriliyoruz peki ya bu nesneleştirme bize göre mi biçimlendiriliyor?
Ölüm...
İstesek de istemesek de hayatın birçok anında gerçekliğini hatırlatıyor bize.
Peki onu gözümüzden uzak tutmak,
Mezarlıklardan kaçmak,
Onları gözden ırak yerlere bırakmak,
Aynalardan uzak durmak bizi ölüm düşüncesinden korur mu?
Mümkün değil değil mi?
Hayatın kaçınılmaz gerçeğinin düşüncesinden bile kaçmak mümkün değil?
Ölümlü nesneler...
- Şimdi her şeyi baştan inşa etmemiz lazım.
Ve bir kadın şöyle dedi:
Nesneler olarak başka bir çaremiz kalmamıştı. İnsanlar bir daha asla nesnelerin yerine konmayacak..
(S.113)
José Saramago.
Birbirinden bağımsız altı hikâyeden oluşuyor kitap, bağımsız demeyelim aslında hepsi bir düşünceye sevk ettiği için yani düşünmemizi istediği için ortak birer noktaları var..
Sandalye
Ambargo
Kısır döngü
Nesneler
Sentor
Kısas
Beni en çok etkileyen "Nesneler" hikayesi oldu.. baskıcı ve kimsenin umursamadığı bir düzene savaş açan nesneler. Bir sabah uyanıyorsunuz görmezden geldiğiniz veya çok önem verdiğiniz nesneleriniz ortadan kayboluyor bir bir canınızı yakıyorlar, hatta daha ileri giderek sizi öldürüyorlar..
Ama düşününce evet bizi nesneler öldürüyor diye düşünüyor insan. Bir ev bir araba bir mutfak eşyası.. şu veya bu şekilde bizim ölümümüze neden olmuyor mu? Tutup bizi hırpalayarak öldürmüyor ama ömrümüzü yavaş yavaş kemiriyor fark etmeden hırslarımızı ve sahip olma duygumuzu tettikliyor. Nesneler uğrunda koca bir ömrü öyle sürükleyerek yok ediyoruz...
Elbette ben yine vazgeçmek istesem de buna izin vermeyen sevgili 
Mikail Balcı ya teşekkür ederim.. seninle okumak müthiş bir keyif.. müthiş bir deneyim oldu.. keyifle okuyun..
Mikail Balcı ya teşekkür ederim.. seninle okumak müthiş bir keyif.. müthiş bir deneyim oldu.. keyifle okuyun..
Saramagoyu hiç okumayanlar için güzel bi başlangıç kitabı olacağını düşünüyorum.
6 öyküden oluşan kitap hem çok sürükleyici,hemde içinde hep daha derin anlamlar barındırıyor. En çok ambargo hikayesi etkiledi hem gerdi hem düşündürdü. Elimizi kolumuzu bağlayan nesneler var ve bizi onlar mı yönetiyor dedim. Çünkü sürücüsünden bağımsız bir araba aşırı dikkatimi çekti. Ve gerildim ha indi ha inecek niye böyle niye inemiyor diye yerimde sinirlerim oynadı.
(Nefes nefes kaldım ambargo sende.)
Her zamanki Saramago yine karakter isimleri koymamıştı.
Hangi yazar, sandalyeden düşen ihtiyar bir adamı anlatır ve okuyucu sıkılmaz ki?
“İnsanlar bir daha asla nesnelerin yerine konmayacak.”
José Saramago yazmış ve 1998 Nobel Edebiyat Ödülünü de almış.
Kitap 6 öyküden oluşuyor. Saramago'nun ironik dili hakim.
Bir sandalye düşündürüyor size, canlanıyor gözünüzde o sandalye, kullanılan malzemeden yapılma şekline kadar. Sonra da o sandalyenin bir ayağıyla başlayan çöküşü anlatıyor. Sandalye mi evet o bir diktatörü anlatıyor aslında.
Ve bir ülke düşünün, tüm ölülerini tek bir mezara gömmeye çalışan bir yöneticisi olsun, sonra mezarlıktan bağımsızlaşmaya çalışırken ülkenin içine düştüğü kısırdöngü.
Kendi iradesini ele geçirmeye çalışan arabayı okurken aklıma yazarın o muhteşem eseri "Körlük" geldi. Uzun zaman etkisinden kurtulamadığım o kitap.
Aslında o kitaba hazırlık gibiydi bu öykü.
Yazarı okumadıysanız Körlükten önce okuyun #ölümlünesneler i.
Okuyalım mı derseniz yanıtım evet olur. Ben her ay bir Saramago ile bitirmeye niyetliyim külliyatı.
Keyifli okumalar.
🪑Ölümlü Nesneler, Jose Saramago’nun 6 öyküden oluşan öykü kitabı. Birkaçına değinecek olursam:
🪑Sandalye’de faşist diktatör Salazar’ın düşüşünü konu ediyor ve onu eminim büyük bir zevkle ters dönmüş bir tosbağaya benzetiyor. Charlie Chaplin’den Adem ile Havva’ya göndermelerle, yerli yerinde betimlemelerle anlatımı zenginleştirip okuma keyfini artırıyor.
🪑Ambargo’da , arabasının rehin aldığı bir adamın üzerinden bir zamanlar Portekiz’de yaşanan uzun ambargo sürecinin insanların üzerindeki psikolojik etkisi işleniyor.
🪑Kısırdöngü’de ölümü görmek istemeyen bir yöneticinin tüm ölüleri aynı yere gömdürüp etrafını büyük duvarlarla çevrilmesini istemesi üzerine gelişen olaylar anlatılır. Tüm yaşam, alışkanlıklar, şehirleşme buna göre şekillenir. Toplumsal sınıfların rolleri, mutlak itaat, ölümün ortadan kaldırılamayacağı gibi pek çok konuda düşündüren bir öyküdür.
🪑Nesneler’de , ki en beğenerek okuduğum öykü buydu, nesnelerin insanlara başkaldırısını okuruz. Ya da nesneleşen insanların başkaldırısını.. En gerçek dışı olaylar en gerçekçi biçimde nasıl kaleme alınır? Bu öyküyle açılan kapıdan bakınca ilk sorulan soru bu bence.
🪑Saramago’nun ironik anlatım tarzına, cümlelerle oynama becerisine hayranlık duymamak mümkün değil. Você é grande José Saramago
Ölümlü Nesneler
José Saramago
Ölümlü Nesneler
Puan vermedi·140 syf.··
Beğendi
·2023 101. kitabı
·20 saatte okudu
·Okunma: 27 Aralık 2023 07:28
Jose Saramago’nun Portekiz’de Salazar diktatörlüğü altında yaşadığı dönemde yazdığı altı öyküden oluşan kitabı. Dönemin siyasi yapısı bilinirse hikayelerin alt metinlerini anlamdırmak daha kolay olacaktır. Portekiz'in faşişt lideri Salazar'a bolca göndermelerin olduğu bir kitap. İlk öykü 'Sandalye' ise onun ölümünün bir tasviri. Bolca ironi ve hiciv içeren bir eser. Diğer Saramago kitaplarından farklı ve bence güzel bir eser.
Reklam
Yazar Hakkında
José SaramagoYazar · 34 kitap
Lizbon kentinin kuzeyindeki küçük bir köy olan Azinhaga'da (Ribatejo) doğdu. Yoksul bir köylü ailenin oğlu olarak büyüdü. Ailesiyle birlikte taşındığı Lizbon'da öğrenim gördü. Öğrenimi sırasında kırsal kesimde çalıştı. Ekonomik sorunları nedeniyle okulu bıraktı. Makinistlik eğitimi aldı. Teknik ressamlıktan redaktörlüğe, editörlüğe ve çevirmenliğe kadar birçok işte çalıştı.
Bir yayınevinde, yayın hazırlığı ve üretim departmanında görev yaptı. Diario ve Lisboa gazetelerinde kültür editörü olarak çalıştı. Siyasi yorumlar yazdı. Portekiz Yazarlar Birliği'nin yönetim kurulunda görev üstlendi. 1976'dan sonra kendini tümüyle kitaplarına verdi.
1993'te Kanarya Adaları'nda Lanzarote'ye yerleşti. Pilar del Rio ile evlendi. İlk romanı Günah ülkesi (Terra do Pecado) 1947'de yayınlandı.
Yazarın romanları ve denemelerinin yanı sıra iki şiir kitabı ve oyun kitapları da vardır. Saramago, 1998 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
Yazarın biçemi gayet dikkate değerdir. Düz yazılarında, noktalama işareti olarak nokta ve virgülden başkasını kullanmaz. Anlatım dili de oldukça muzipçedir; bu da, okuyucuyu yazara bağlayan bir diğer etkendir. Ünlü yazar 87 yaşında hayatını kaybetmiştir.
