Mai “mavi” umut ve hayal anlamına gelen; Siyah ise karanlığı, umutsuzluğu ve gerçeği temsil eden iki farklı kelime.
Türk edebiyatının ilk realist romanı.
Halid Ziya Uşaklıgil bu eseri ile hayal ve gerçeğin çatışmasını anlatır. Roman mai yani hayallerle başlayıp siyah yani karanlık gece hayatın gerçekleriyle sonlanır.
Ahmet Cemil edebiyatı çok seven bir gençtir. Tek hayali iyi bir eser yazıp edebiyat dünyasında ün kazanmaktır.
Ama Ahmet Cemil'in hayalleri gerçekleşmez. Kız kardeşi İkbal ölür, yazdığı eser başarı yakalayamaz ve böylece hayalleri bir bir yıkılır. Hayatın gerçekleriyle yüzleşen Ahmet Cemil karanlığa doğru yola çıkar..
Eser aslında hayatımızın bir çok zamanında karşımıza çıkabiliyor. Hayallerini gerçekleştirmek için yola çıkan bir çok genç hayatın gerçekleriyle yüzleşip başarısızlıkla karşılaşabiliyor. Çünkü hayat hayal kurduğumuz kadar da gerçekleri yüzümüze fazlasıyla vuruyor. Bazen, başarısızlığın öğrettikleriyle yeniden doğmak; hayal ettiklerinin değil, hakikatin izinden gitmektir asıl zafer. Ahmet Cemil'i okurken de bunu derinden hissedebiliyoruz.
Kitaptan en sevdiğim alıntı ile incelememi sonlandırayım.
"İnsanlar keder ve sevinç zamanlarında kalbinin dayanabileceğinden fazlasını, başka bir hassas kalp ile paylaşmak isterler."