TUZ – MARK KURLANSKY
Bu kitabı nereden duydum , aldım, hatırlamıyorum. İyi ki almışım. İlgi çekici, farklı bilgilere bayılırım. Tuz ticareti ve kullanım alanları üzerinden dünya tarihini okumak… Şaşırtıcı. Yani her şeyi tuz mu şekillendirmiş? diye düşünmekten kendimi alamadım.
Bin yıllar öncesinden tuz üzerinde hakimiyet kurmak isteyen topluluklar olmuş. Askeri yolları tuzlalar üzerine planlamışlar.
Tuzu ele geçiren, parayı , askeri gücü ele geçirmiş. Atını beslemek için ete, ticaretini yapmak için yiyeceğe ihtiyaç duyan insanoğlu çözümü tuzda bulmuş. Uzun süre saklama koşulları sunan tuz, hastalıklardan da korumuş. Ölüleri de korumuş. Deriyi tedavi etmiş, bacaları temizlemiş, çömlekleri cilalamış, diş ağrılarına iyi gelmiş, mideyi tedavi etmiş. Tuzdan vergi alınmış, statü sembolü olmuş, tuz tekeli yüzünden halklar ayaklanma çıkarmış.
Bazı sözcüklerin etimolojisi de verilmiş. Çok keyifli buralar. Tuzlanmış anlamına gelen salad, askerlere tuzla ödeme yapıldığı için salary (ücret) sonradan soldier olmuş.
Çin, Altay kavimleri, Mısır, Fenikeliler, Roma, Ceneviz, Basklar, Keltler, Vikingler, günümüz, her toplum…
Birkaç ilginç bilgi :
Ortaçağ’da tuz mutlaka masaya konmalı, bir bıçağın ucunda yemeğe eklenmeli, ele değdirilmemeli.
Viking sözcüğü eski Norveççe’de ‘’çıkıp gitmek’’ anlamına gelen ‘’vika’’ sözcüğünden gelen bir terim.
Cermen kabileleri dualarını bir tuz madeninde dile getirirse Tanrıları tarafından daha dikkatli dinlenildiğine inanıyor.
18. yy İngiltere’sinde ançüez sosu ketchup, katchup veya catsup olarak bilinmiş, sonrasında bildiğimiz ketçap ‘’domates ketçabı’’ olarak adlandırılmış.
Tuz , askerlere taze ete erişebilmesi için verilen çok önemli bir erzak, aynı zamanda tuzdan barut yapılıyor.
Ve daha niceleri. Çok zevkli okunuyor. Tarih sevenlere ilginç gelecektir.
·
26 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.