"Lüzumsuz Adam", Sait Faik'in 1948 yılında yayımlanan öykü kitabıdır. Toplam 14 öyküden oluşan bu eser, yazarın "kısa hikâyenin kralı" unvanını pekiştirdiği çalışmalardan biridir. Kitap, Sait Faik'in küskünlük dönemini (yayımlamama dönemi) sona erdirdiği ilk kitaptır ve Yapı Kredi Yayınları, Doğan Kitap, Can Yayınları gibi yayınevleri tarafından güncellenmiş baskılarıyla yeniden basılmaktadır. Öykülerin çoğu İstanbul'un fakir semtlerinde, 4'ü ise Burgaz Adası'nda geçer. Sait Faik, bu kitapta Çehov tarzı durum öykücülüğünü benimser; olay örgüsünden ziyade karakterlerin iç dünyası, gözlemler ve tasvirler ön plandadır.
Kitabın adını veren ilk öykü "Lüzumsuz Adam", başıboş bir yaşam süren, aylak ve toplumdan kopuk Mansur Bey'in hikâyesidir. Kahraman, kendini "lüzumsuz" hisseder ve İstanbul'un kalabalığında yabancılaşmayı yaşar. Diğer öyküler de benzer temalar etrafında döner:
Yalnızlık ve Yabancılaşma: Şehir hayatının soğukluğu, insanların birbirine yabancı oluşu ("Her insandan korkuyorum. Kimdir bu sokakları dolduran adamlar?").
Toplumun Alt Kesimleri: İşsizler, balıkçılar, memurlar, Ermeni papazlar, külhanbeyler gibi sıradan figürler üzerinden kadercilik, yoksulluk ve küçük sevinçler işlenir.
İnsan ve Doğa Sevgisi: Deniz, vapur, martılar, mahalleler gibi unsurlarla İstanbul'un hüznü ve neşesi betimlenir. Öykülerde kadın-erkek ilişkileri, metalaşma eleştirisi gibi toplumsal yansımalar da vardır, ancak Sait Faik'in odak noktası her zaman insani duygulardır.
Kitap, varoluşsal sorgulamaları sade bir dille aktarır; okuru karakterlerin ruh haline ortak eder. Eleştirmenler, Sait Faik'in gözlem gücünü ve akıcı üslubunu övse de, bazı okurlar karamsar tonu nedeniyle mesafeli kalır.
Öykü Listesi Kitapta yer alan öyküler şunlardır:
Lüzumsuz Adam
Ben Ne Yapayım?
Birahanedeki Adam
Mürüvvet
İp Meselesi
Menekşeli Vadi
Bizim Köy Bir Balıkçı Köyüdür
Kaçamak, Papağan, Karabiber
Bacakları Olsaydı
Ayten
Papaz Efendi
Bir Külhanbey Hikâyesi
Kameriyeli Mezar
Hayvanca Gülen Adam
Bazı baskılarda Sabahattin Kudret Aksal'ın "Sait Faik'in Ardından" adlı sonsözü eklenmiştir.
·
83 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.