Karanlığın Sesiİnceleme
Knut Hamsun 1859 yılında Norveç’te dünyaya gelmiştir. Yedi kardeşin dördüncüsüdür. Ailesi çiftçilikle geçimini sağlar. Hamsun, gençlik yıllarını yoksulluk içinde, Oslo’da geçirir. Resmî bir eğitim almamış, on dokuz yaşındayken bir ayakkabıcının yanında çalışırken yazmaya başlamıştır. Olgunluk dönemi yapıtlarından Dünya Nimeti adlı eseriyle 1920 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanır. Bu eserinde doğaya dönüş felsefesini işlemiştir. Düşüncelerinde Friedrich Nietzsche ve August Strindberg etkisi belirgindir.
Yabanıl bireycilik anlayışıyla Batı kültürüne karşı eleştirel bir duruş sergileyen Hamsun, İkinci Dünya Savaşı’nda ülkesini işgal eden Nazi Almanyası’nı destekleyerek büyük bir hata yapmıştır. Bu durum, edebiyatta kazandığı saygınlığı gölgelemiş; Norveç’te hâlâ yalnızca edebi kimliğiyle değil, politik görüşleriyle de tartışılan bir figür olmasına neden olmuştur. 1920 yılında aldığı Nobel Ödülü’nü Nazi bakanı Joseph Goebbels’e ithaf etmesi, hâlâ unutulmayan bir olaydır.
Hamsun’un 1890 yılında yayımladığı Açlık romanı, yayımlandığı günden bu yana sansasyonel bir yapıt olma özelliğini korumuştur. Yazar, bu romanı ben anlatım tarzıyla kaleme almıştır. Oslo sokaklarında açlıkla mücadele eden bir yazarın iç dünyası, ruhsal çalkantıları ve toplumla çatışması derin bir şekilde aktarılır.
Romanın başkahramanı, açlığa rağmen gururunu bir zırh gibi taşıyan, onurundan ödün vermemeye çalışan bir adamdır. Fakat bu durum roman boyunca büyük bir iç çatışmaya yol açar. Ölüm sınırında açlık çeken bir insanın, bir aşevine gidip yemek yeme fırsatını yalnızca “gurur” nedeniyle reddetmesi, yaşamın gerçekliğiyle çelişmektedir. Hamsun, bu dış koşulları bir çerçeve olarak sunarken, asıl vurguyu bu koşullara karşı direnen iç dünyaya yapar. Oysa insan davranışlarını biçimlendiren, çoğu zaman yaşadığı maddi ve toplumsal koşullardır.
Romanın bir bölümünde kahraman bir bakkaldan mum almak ister. Para ödemeden aldığı halde, kasadan para üstü de verilir. Yazar sessizce parayı cebine koyar. Ardından vicdanını rahatlatmak için parayı, ihtiyacı olduğunu düşündüğü bir pastane çalışanına verir. Aç kaldığı bir gün, o parayı hatırlatarak pastaneden yiyecek ister. Bu ve buna benzer birkaç sahne de, hem vicdan hem de açlık arasındaki iç çatışmayı çarpıcı bir şekilde yansıtır.
Roman oldukça akıcı bir dille yazılmıştır. Biçimsel olarak kolay okunur; fakat duygusal olarak çok yıpratıcı bir kitaptır. Okur, yazarın açlığını, çaresizliğini, iç hesaplaşmalarını neredeyse kendi bedeninde hisseder. Hamsun bu etkiyi güçlü bir biçimde aktarır. Açlık yalnızca bedensel değil, aynı zamanda var olma mücadelesinin de simgesidir.
Roman boyunca Tanrı’ya sık sık öfke duyan kahraman, “Neden ben?” sorusunu sorarak kendi çaresizliğini anlamlandırmaya çalışır. Bu hesaplaşmalar okura yoğun bir iç ses olarak geçer. Hikâyenin duygusal olarak en nefes aldıran bölümü ise kahramanın bir kızla yaşadığı kısa ilişkidir. Bu ilişki, yazarın sevgiye, sıcaklığa ve kabul edilmeye duyduğu büyük özlemi gösterir. Ancak kız, kahramanın yaşam koşullarını öğrendiğinde ondan uzaklaşır. Bu, hem yazar hem okur için sarsıcı ama gerçekçi bir ayrılıktır.
Maksim Gorki’nin dediği gibi:
> “Hamsun, insan ruhunun karanlık köşelerinin yazarıdır.”
Gerçekten de Hamsun ışığı ya da umudu değil, insanın içindeki karanlık derinlikleri yazmayı seçmiştir. Romanın sonunda kahraman, bir gemiciyle konuşarak uzaklara gitmeye karar verir. Bu kaçış, aynı zamanda toplumdan, şehirden ve insandan kaçıştır. Yalnızlık, onun hem yazgısı hem de seçimi olur.
·
99 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.