Albert Camus
• Dogum: 1913 Mondovi - o dönem Fransiz Cezayiri)
• Ölüm: 1960, Villeblevin, Fransa - bir trafik kazasinda
Eser yayin tarihi : 1971
Romanın kahramanı Patrice Mersault, sıradan bir memurdur. Hayatından, işinden ve toplumun dayattığı yaşam biçiminden derin bir sıkıntı duymaktadır.
Bir gün, zengin ama felçli bir adam olan Zagreus ile tanışır. Zagreus, parası olmasına rağmen yaşamdan hiçbir zevk almamaktadır. Ona “mutlu ölmenin yolu, yaşamayı bilmekten geçer” der.
Mersault bu söze takılır.
Bir süre sonra Zagreus’u öldürür ve parasını alır.
Bu cinayet, bir anlamda onun özgürlüğe kaçışıdır — toplumun ahlak yasalarından, düzeninden ve köleliğinden kurtulmanın yolu olarak görür bunu.
Parayla birlikte uzak bir kıyı kasabasına yerleşir, sade bir yaşam kurar, doğayla iç içe yaşar.
Zamanla sessizlik, yalnızlık ve doğanın huzuru içinde yaşamı “hissetmeyi” öğrenir.
Romanın sonunda Mersault hastalanır ve ölür — ama artık yaşamdan “memnundur”;
“mutlu ölür.”
Camus’nün ana fikri, yaşamın anlamı dışsal bir amaçta değil, bizzat yaşamanın bilincindedir.
Yani:
İnsan, ölümü kabullendiği ve yaşamı olduğu gibi sevdiği an gerçek özgürlüğe ulaşır.
Spoiler-
Son Bölüm: Patrice Mersault’un Son Günleri
Romanın sonunda Patrice Mersault artık şehirden tamamen uzaklaşmıştır.
Bir sahil kasabasındaki evinde tek başına yaşamaktadır.
Küçük, sessiz, sade bir hayat sürer: doğayı dinler, güneşi izler, bedenini ve zamanını fark eder.
Bu yalnızlıkta, dış dünyanın karmaşasından kurtulmuştur — Camus’ye göre gerçek mutluluk, “dünyayı kontrol etmekte değil, onunla uyum içinde var olmaktadır.”
Mersault artık ölümün yaklaşmakta olduğunu hisseder. Ama bu onu korkutmaz; aksine huzur verir.
Çünkü uzun süredir aradığı şey — “kendisiyle tam bir barış hâli” — sonunda gerçekleşmiştir.
Yaşamı boyunca peşinde olduğu o sessiz dinginlik, ölümün eşiğinde mümkün olur.
Ölüm Anı ve Duygusu
Mersault hastalanır, yüksek ateşler içinde günlerini geçirir.
Yatağında uzanırken pencereden gelen ışığı, denizin sesini, kuşların ötüşünü duyar.
Camus bu sahneyi bilinçli olarak şiirsel bir sakinlikle yazar — ölüm bir trajedi değil, bir doğa hâli gibidir.
Son cümlelerde Mersault, ölümün yaklaştığını bilir ama korkmaz.
Güneşin sıcaklığıyla bir bütün oluyormuş gibi hisseder.
Roman şu duyguyla kapanır:
“Mersault, yüzünde bir gülümsemeyle öldü.
Çünkü sonunda mutlu bir ölümün, mutlu bir yaşamın doğal sonucu olduğunu anlamıştı.”
Camus burada, “mutlu ölüm”ün anlamını açıklığa kavuşturur:
Mutluluk, ölümden kaçmakta değil, ölümle barış içinde yaşamayı bilmekte yatar.
Mersault’un ölümü trajik değil, felsefi bir tamlanış gibidir — hayatın geçiciliğini kabullenmiş bir insanın huzurlu vedası.
·
143 Gösterim
1 Yorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.