Dostların Türküsüİnceleme
Ölümün bile ayırmaya gücünün yetmediği sonsuz bir dostluktu Zülfü Livaneli ile Yaşar Kemal’in arkadaşlığı.
Livaneli, kalemiyle Yaşar Kemal’in edebiyatını, insana bakışını, doğallığını, içtenliğini, insan sevgisini ve tükenmeyen umudunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. Bu hikâyeyi kimi zaman tanıklarla, kimi zaman kendi yaşadığı anılarla, yerine göre belgelerle, samimi bir dille okuruna sunuyor.
Yaşar Kemal’in eserlerini okumak sadece edebi bir yolculuk değil; bir halkın ruhunu, tarihini, mücadelesini ve isyanını anlamaktır. O, her zaman topluma ve yaşananlara duyarlı olmuş, yüreğiyle yazmış ve halkının sesi olmuştur. Haksızlığa ve adaletsizliğe korkmadan karşı durarak, edebiyatını aktivizmle harmanlayan bir yazar olmayı başarmıştır. Yalnızca romanlar, hikâyeler, şiirler yazmamış; aynı zamanda toplumun aynası, adalet çağrısı ve insan ruhuna dokunan bir rehber olmuştur.
Kelimelerle kurduğu dünyasında okuru bir duygudan başka bir duyguya sürüklerken, insanın iç dünyasını genişleten, yaşama derinlik katan güçlü anlatımıyla da okuru anlatısının bir parçası yapmıştır. Okur, büyük bir yazarın yalnızca yapıtlarını okumaz; onun ruhundaki derinlikleri de hissetme şansını yakalar.
Yaşar Kemal eserlerini ağlatmak için değil; insanı sarsmak, düşündürmek için yazmıştır. Onun için bir roman hiçbir zaman bir yıkım ya da çaresizlik değil, bir uyanış çağrısıdır. Haksızlığın kaynağını ve nedenini sunarken, çözüm yolunu da göstermeyi ihmal etmemiştir. “Sanat şiddettir” sözleri, onun sanat anlayışının özüdür. Halk türküleri gibi yalın ama güçlü bir dille insanın var oluşuna ayna tutmuştur.
Batıyı taklit etmek yerine doğunun zengin anlatım geleneğinden beslenen bir edebiyatla özgür ve özgün bir duruş sergilemiştir. Kendi kültürünün ışığında eser veren bir yazar, dünyaya yalnızca bir hikâye değil bir ruh da sunar. İnce Memed ve Ağrı Dağı Efsanesi gibi eserleriyle yerelden evrensele güçlü bir köprü kurmayı başarmıştır. Karacaoğlan, Yunus Emre, Dadaloğlu gibi halk şairlerinden, türkülerden, masallardan ve efsanelerden beslenerek Türk ve dünya edebiyatına ölümsüz eserler bırakmıştır.
Gabriel García Márquez’in sonradan ulaştığı büyülü gerçekçilik tarzını, Yaşar Kemal yıllar önce doğal anlatımıyla gerçekleştirmiştir. Bu teknik, onun anlatımına evrensel bir derinlik kazandırmıştır. Yalnızca doğayı ve toplumsal gerçekleri değil, insan psikolojisini de çok iyi gözlemlemiştir. Maksim Gorki’nin naturalizmi yerine Anton Çehov’un daha ince psikolojik mizahını benimsemeye yatkın olmuştur. “Çukurova sadece doğup büyüdüğüm yer değil, eserlerimin de vatanıdır” diyerek doğduğu topraklara olan sevgisini her zaman korumuştur.
Zülfü Livaneli, can dostuna son türküsünü yoğun bakım odasında söylediğini anlatırken, kelimelerle uğurlamanın zor ama bir türküyle uğurlamanın çok daha anlamlı olduğunu dile getirir. Çünkü türküler ölümsüzdür…
Tıpkı bu iki güzel insanın dostluğu gibi.
Gözüyle Kartal Avlayan Yazar: Yaşar KemalZülfü Livaneli · İnkılap Kitabevi Yayınları · 20212,853 okunma
·
232 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
