MÖ 3. yüzyılda Zenon tarafından kurulan Stoacılığa göre mutluluk; insanın, aklı temel alarak kendisinin de bir parçası olduğu doğayla uyumlu bir şekilde yaşamasıyla elde edilir. Yine Stoacılar; yaşamın, kalabalıkların ya da çoğunluğun tercihine ve dışsal unsurlara göre değil kişinin içsel uyumuna ve erdeme uygun olması gerektiğini savunmuşlardır. Ayrıca Stoacılar duyguları bastırmak yerine erdemin, aklın rehberliğinde dizginlemeyi tercih etmişlerdir. Seneca ise Roma Dönemi Stoası'nın, Epiktetos ve Marcus Aurelius ile beraber, üç kurucusundan ilki olarak görülür.
Kitapta bulunan iki ayrı eserden Mutlu Yaşam Üzerine'de Seneca; insanların mutluluğu yanlış yerde aradığını ve hayvanlarda olduğu gibi körlemesine, bilinçsizce çoğunluğu takip etmenin yanlış olduğunu belirtir ve "Herkesin gittiği yere değil de gidilmesi gereken yere gitmemiz gerektiğini" vurgular. Ayrıca bütün Stoacılarda temel ilke olan doğaya uygun yaşamanın aslında mutlu yaşamak ile aynı şey olduğunu savunur. Yine Seneca, haz ve ona uygun bir yaşamın mutlak olamayacağını ve sahibini esir alacağını açıklayarak yer yer Epikür'ü yer yer de başka kişileri hayali bir şekilde konuşturur ve erdem ile hazzın birleştirilip bir araya getirilmesine kesinlikle karşı çıkar. Ona göre insanların elbette çeşitli hazları olabilir ve olacaktır da ancak bunun erdemin ve aklın önderliğinde dizginlenerek olması gerektiğini savunur. Seneca metnin geri kalanında, kendisine ve diğer filozoflara çokça yöneltilen; "Başka türlü konuşuyor, başka türlü yaşıyorsun." gibi eleştirilere cevap verir.
Yaşamın Kısalığı Üzerine'de Seneca; doğanın bize cömert davranmayarak kısa bir süre vermiş olduğunu savunan filozoflara ve hayatın kısalığından şikayet edenlere karşı çıkarak yaşamı, değerlendirebilmeyi bildiğimizde uzun olduğunu ama insanın şaşırtıcı şekilde bunun tersini yaparak zamanın çoğunu boşa harcadığını belirtir. Geçen zamanın geri dönmeyeceğini vurgulayan Seneca'ya göre; mal, mülk, şan, şöhret peşinde koşup durmamak ya da bağımlı olmamak gerekir. Yine Seneca'ya göre insanın geçmiş ya da gelecekte değil şu anda kalmayı bilmesi ve gerçek bir yaşam için felsefeyle ilgilenmesi gerekmektedir. Ona göre felsefe bir nevi ölümsüzlüktür çünkü felsefeyle ilgilenmek aynı zamanda bütün çağlarda yaşamak demektir.
Son olarak Seneca'nın da eserde belirttiği gibi uzun yaşamak değil yeterince yaşamak önemlidir. Bazı insanlar yüz yıl yaşasa da aslında hiçbir şey yaşamamıştır sadece var olmuştur. İncelemeyi daha fazla uzatmadan keyifli okumalar diliyorum.
Mutlu Yaşam Üzerine – Yaşamın Kısalığı ÜzerineSeneca · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202514,7bin okunma
·
140 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.