Ölü Canlar 
Nikolay Gogol
Ölü Canlar’ı okurken insan ister istemez gülümser ama o gülümsemenin altında hep bir sızı kalır. Gogol öyle bir dil kurar ki, her sayfada hem eğlenir hem de içten içe utanırsın — çünkü anlattığı sahtekârlıklar, çıkarcılıklar, yapmacık davranışlar aslında sadece 19. yüzyıl Rusyası’na değil, bugüne de aittir.
Çiçikov’un ölü köylüleri satın alma fikri ilk başta absürt gelir; ama sonra fark edersin ki Gogol, aslında “ölü canları” değil, ölmüş vicdanları anlatıyor. Romanın her karakteri bir yönüyle seni tanıdığın birine, belki de kendine benzetir. Kiminde çıkarın sesi, kiminde boş kibirin yankısı, kiminde ise umursamazlığın donukluğu vardır.
Ben okurken en çok şu duyguda takılı kalmıştım: herkesin bir şekilde “yaşar gibi yaptığı” bir dünyada, gerçekten diri kalmak ne kadar zor. Gogol bunu doğrudan söylemez, ama satır aralarında hissedersin. Çiçikov’un kurnazlığı, diğerlerinin ahmaklığıyla birleşince ortaya çıkan tablo hem komik hem karanlıktır.
Romanın bitmemiş olması da sanki bilerek bırakılmış gibidir — çünkü bu hikâye hiçbir zaman bitmez. Hırs, ikiyüzlülük, çıkarcılık... Hepsi her dönemde bir başka Çiçikov’un elinde yeniden can bulur.
Kısacası, Ölü Canlar sadece Rusya’nın değil, insan ruhunun çürümüşlüğüne yazılmış bir aynadır. Ve o aynaya bakarken insan bazen kendi suretinden ürker.
Okuyacak olanlara keyifli okumalar dilerim.
Kitaplarla kalın
·
130 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.