"RIP VAN WİNKLE"
Sakin bir köyde, kendi halinde, sade bir hayatı olan Rip... Karısı ise onun bu "tembelliğinden" ve "hırssızlığından" hiç memnun değil. Ona göre Rip, hayatın gerisinde kalmış, hiçbir şeyi değiştirmek için çaba göstermeyen bir adam.
Sonra o meşhur gece geliyor. Rip, dağlarda uyuyakalıyor ve uyandığında her şey değişmiş oluyor. Yıllar geçmiş, köyü tanınmayacak hale gelmiş, insanlar yeni bir düzenin içinde yaşıyor. Rip, zamanın içinde kaybolmuş bir insan olarak kalakalıyor.
Hikâye, Amerikan Devrimi öncesinde, Hollandalı yerleşimcilerin yaşadığı uykulu bir kasabada geçer. Kahramanımız Rip Van Winkle, işe yaramaz, tembel ama bir o kadar da iyi yürekli, çocuklarla ve köpeklerle arası iyi bir adamdır. Evindeki otoriter ve sürekli onu azarlayan karısı Dame Van Winkle'dan kaçmak için dağlara sığınır. Burada, tuhaf giysili, hayaletimsi bir grup Hollandalı yerleşimciyle karşılaşır. Onların ikram ettiği büyülü bir içkiden içtikten sonra derin bir uykuya dalar.
Uyandığında her şey değişmiştir. Sakalı bir metre uzamış, tüfeği paslanmış, köpeği kaybolmuştur. Kasabaya indiğinde, İngiliz Kralı III. George'un portresinin yerini General Washington'un aldığını görür. "Amerika Birleşik Devletleri" adında yeni bir ülkeden bahsedilmektedir. Rip, yirmi yıl uyuyakalmış ve bir gecede hem sevdiği eşini kaybetmiş (ölmüştür) hem de tanıdığı dünyanın yok oluşuna tanık olmuştur.
Peki bu hikâye bize ne anlatıyor?
Rip'in hikâyesi, modern dünyanın en büyük korkularından birine dokunuyor: Hızla değişen bir dünyada, "yerinde sayma" korkusu. Hepimizin içinde bir parça Rip var aslında. Konfor alanımızdan çıkmak, alıştığımız düzeni değiştirmek istemeyiz. Ancak dünya durmadan ilerliyor. Teknoloji, sosyal normlar, iş hayatı... Her şey saniyeler içinde değişiyor.
Rip, bu değişimin en uç ve metaforik halini yaşıyor. Uyuyor ve uyandığında dünyanın onsuz da ilerlediğini, onu geride bıraktığını görüyor. Bu, hepimizin başına gelebilecek bir "sosyal ve profesyonel obsolet (modası geçmiş) olma" halidir.
Rip'in karısı onu tembel ve hırsız olarak suçluyor. Peki Rip gerçekten tembel miydi, yoksa sadece farklı bir mutluluk tanımı mı vardı? Bu, hikâyenin en çok tartışılan yanı. Acaba hırs, başarı ve sürekli "üretme" baskısı, bizi gerçek mutluluktan uzaklaştırıyor olabilir mi? Ancak diğer yandan, Rip'in karısının endişesi de anlaşılabilir. Güvenlik ve istikrar için belirli bir çaba göstermek gerekiyor. Rip'in durumu, "sakin bir hayat" ile "gelişime tamamen kapalı bir hareketsizlik" arasındaki ince çizgiyi sorgulatıyor.
Rip'in trajedisi, kasıtlı bir tercihten ziyade, farkında olmadan içine düştüğü bir durumdu. Bizim ondan öğrenebileceğimiz şey, "uyumak" değil, "uyanık kalmak" gerektiği.
· Küçük Adımlarla Öğrenmeye Devam Et: Yeni bir beceri, bir yazılım, bir dil... Hiç fark etmez. Zihninizi açık tutun.
· Konfor Alanınızdan Ara Sıra Çıkın: Alışkanlıklar bizi güvende hissettirir ama aynı zamanda durgunlaştırır. Rutininizi kırın.
· Çevrenizdeki Değişimi Gözlemleyin: Rip'in köyü bir gecede değişmedi. Yavaş yavaş, fark edilmeden değişti. Etrafınıza bakın ve dünyanın nereye gittiğini anlamaya çalışın.
Rip'in hikâyesi, hem bir uyarı hem de bir empati dersidir. Bize "Durma, yoksa dünya seni silip atar" derken, aynı zamanda "Sadece hız ve başarı odaklı bir hayat, insanı mutlu etmeye yetebilir mi?" sorusunu da sordurur.
Belki de cevap, Rip'in tamamen hareketsiz hali ile modern dünyanın deli döngüsü arasında bir yerde. Kendi hızımızı bulmakta, bazen yavaşlamakta, ama asla öğrenmeyi ve uyum sağlamayı bırakmamakta yatıyordur.
Sizce Rip, uyandığında bu yeni dünyaya ayak uydurabildi mi? Yoksa geçmişin bir hayaleti olarak mı yaşadı?
Rip Van Winkle", sadece yirmi yıl uyuyan bir adamın hikâyesi değildir. O, eski dünyadan yeni dünyaya geçişin, masumiyetin kaybının, bireyin toplumsal depremler karşısındaki çaresizliğinin ve nihayetinde, değişen koşullara rağmen insan ruhunun sürdürdüğü naif iyimserliğin zamansız bir hikâyesidir. Washington Irving, basit görünen bu anlatıya, her okunduğunda yeni anlamlar keşfedilecek bir derinlik katmayı başarmıştır.
Kitabı okurken kendinize şu soruları sorun: Siz olsaydınız, uyandığınızda bu yeni dünyayla nasıl başa çıkardınız?
Değişim bir lütuf mu yoksa bir lanet mi?
Ve Rip, aslında kaybettiği geçmişi için mi yas tutuyor, yoksa ondan kurtulduğu için içten içe rahat mı?
Kitapla Kalın.
·
70 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.