Görmek Yetmez, Anlamak Gerek
9/10
·331 syf.··
2023 5. kitabı
Körlük José Saramago José Saramago’nun Körlük kitabı , insana “görmek” fiilini yeniden düşündüren o ender romanlardan biri. Körlük salgını bahanesiyle aslında gözlerimizin açıkken nasıl körleştiğimizi gösteriyor bize. Düzenin, ahlâkın, hatta insanlığın ne kadar ince bir çizgiye bağlı olduğunu bir bir hatırlatıyor. Saramago, bize bir kez daha gösteriyor: Asıl körlük gözlerde değil, kalplerde başlıyor. 1. Trafikte bekleyen bir adam aniden her şeyi “bembeyaz bir perde” gibi görmeye başlar; gözleri bir anda kamaşır körleşir. 2. Bu ilk körlük vakası ardından benzer belirtiler kısa sürede başkalarında da ortaya çıkar; sayıca artan vakalar yetkililerin dikkatini çeker. Tıbben bir neden bulunamaz; durum giderek bir salgın haline gelir.  3. Devlet, bulaşıcılık riski gerekçesiyle körleşenleri izole etmek için şehre yakın boş bir akıl hastanesi tahsis eder. Burayı karantina alanı hâline getirir. Başlangıçta belirli kurallar (öğün sayısı, dışarı çıkış yasak vb.) hoparlörle karantina altındakilerine duyurulur.  4. Karantinaya alınanlar arasında ilk kör olan adam, bir göz doktoru ve (doktorun yalnız kalmak istemeyen) eşi bulunur. Doktorun eşi dışarıdan bakıldığında körmüş gibi davranır ama gerçekte gören tek kişidir. 5. Başlangıçta uyum, sonra kaos. İlk zamanlar doktorun eşi liderlik, düzen sağlama ve salgınla mücadele amaçlı rol üstlenir; fakat hijyen, tuvalet, su ve yiyecek sorunları, giderek artan sayıda kişiyle birlikte karantina içindeki düzenin bozulmasına yol açar.  6. İktidar boşluğunda bazı kişiler hızla kaynakları (yiyecek, temizlik malzemesi) kontrol eder; gruplar birbirine karşı acımasızlık ve zorbalık uygular. Özellikle bir grup, yiyecek karşılığı kadınları zorla temin etme ve satma yoluna gider; bu, moral çöküşün ve insanlık dışı davranışların en çarpıcı örneklerinden biridir. Doktorun eşi, grubun liderini gizlice öldürerek bir kırılma yaratır.  7. İç çatışmalar sonucu hastanede yangın çıkar; doktorun eşi arkadaşlarını çıkarıp kaçırır fakat birçok kişi içeride ölür. Bu olay karantina düzeninin tamamen çöktüğünü ve ülke çapında benzer çöküşlerin yaşandığını gösterir.  8. Kaçanlar dışarı çıktıklarında şehrin yağmalanmış, altyapısının çökmüş, insanların birbirine yabancılaştığı, suç ve taşkınlığın arttığı bir manzarayla karşılaşır. Kamu hizmetleri çökmüştür; insanlar temel ihtiyaçları için şiddete başvurur.  9. Bir süre sonra körlük aniden durur; karantinadakiler ve ülke genelindekiler yavaş yavaş görme yetilerini geri kazanır. Görme geri gelmesi fiziksel bir dönüş sağlar, fakat yaşanan travma, kayıplar, güvenin zedelenmesi ve etik çöküşün izleri kalıcıdır.  10. Roman bitiminde karakterler (ör. doktor ve eşi, körler ve yakınları) evlerine döner; sokaklarda artık görme vardır ancak “eski” toplumsal ilişkiler ve masumiyet tam olarak geri gelmemiştir.
Edebiyat
KörlükJosé Saramago · Kırmızı Kedi Yayınları · 2022132,3bin okunma
·
280 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.