Edip Cansever okumak, sadece şiir okumak değildir; insanın kendi içine eğilmesidir. Dizeleri, sessizliğe, düşünceye, yalnızlığa tahammül edebilen bir ruh ister. Çünkü onun şiiri, dış dünyanın değil, iç dünyamızın haritasıdır. Onu okuyan kişi, kendi iç karanlığına bakar.
Kitapta henüz sesini yeni bulan bir insan vardır; varoluşunun ağırlığını sezmiş, ama henüz onu çözümlememiştir. Şiirler bu yüzden bir arayış halindedir sanki birisi kendi ruhunun içinden çıkmaya çalışırken kelimelere tutunmuştur.
Yerçekimli Karanfil’i ilk kez elime aldığımda, şiir okumaya değilde, birine dokunmaya hazırlanır gibiydim. Çünkü biliyordum bu kitapta kelimeler, sıradan anlatının ötesinde kocaman bir ağırlık taşıyor. Cansever’i okurken hissettiğim şey öykü takip etmek gibi değil, insanın sessizliğine tanıklık etmekti. Sanki biri, kendi içine bakarken kelimelere düşmüş gibiydi.
Günün sonunda bir sandalyeye oturup, kendi sessizliğini dinleyebilen herkes, onun dizelerinde kendine benzeyen bir yankı bulur. “İnsan yaşadığı yere benzer” dediğinde, bir coğrafyadan değil, bir varoluş biçiminden söz eder.
Kitap, başlığından itibaren bir gerilim taşır: düşüş ile tutunma, ağırlık ile güzellik, madde ile ruh arasında bir denge arayışı.
⸻
Edip Cansever’i Kimler Okumalı?
1. Kendi içine bakanlar
Eğer günün sonunda sessiz bir odada kendinle konuşmayı göze alabiliyorsan Cansever tam sana göre.
Onun şiirlerinde “ben” vardır ama bu ben, aynaya bakan değil; aynanın arkasındaki lekeleri gören biridir.
“İnsan yaşadığı yere benzer…” derken aslında insanın içindeki boşluğu tarif eder.
2. Varoluş sancısını hissedenler
Cansever’in şiiri “mutluluğun tarifnamesi” değildir.
O, var olmanın eksikliğini, kendiyle çelişen insanın boğuk nefesini anlatır. Sartre’ın “bulantı”sı, Camus’nün “yabancı”sı, Cansever’in dizelerinde Türkçe bir sızıya dönüşür.
“Bir insanı sevmekle başlar her şey, bir insanı sevmemekle biter.”
3. İmgeye sabrı olanlar
“Yerçekimli Karanfil”i eline alıp, ilk sayfada anlamı çözmeye çalışan okur yorulur. Çünkü Cansever, anlamı gizler.
Onu çözmek için düz mantık değil, duygusal sezgi gerekir.
Her kelime, yüzeyde değil derinlikte parlar.
4. İkinci Yeni şiirine meraklı olanlar
Turgut Uyar’ın iç sesiyle, Cemal Süreya’nın erotik ironisiyle, Ece Ayhan’ın karanlığıyla ilgilenenler için Cansever, bu zincirin en düşünsel halkasıdır.
O, imgelerin içinden felsefe süzer.
5. Yalnızlığı çoğaltmayı sevenler
Evet, Edip Cansever yalnızlığı “tedavi” etmez, “çoğaltır”.
Onu okuyunca iyi hissetmezsin, ama daha “gerçek” hissedersin.
Bu yüzden, duygularını steril tutmak istemeyen okurlar için mükemmel bir şairdir.
⸻
Edip Cansever’i Kimler Okumamalı?
1. Hikaye arayanlar
Eğer şiirde “ne anlatmış?” diye sormayı seven bir okursan, Cansever seni sabır testine sokar.
Onun dizelerinde olay örgüsü yoktur; sadece bilinç akışı, çağrışımlar ve kırık bir ruh vardır.
2. Netlik sevenler
Bazı insanlar, açık ve doğrudan söylenen cümleleri sever. Cansever ise kelimeleri kat kat giydirir.
“Bir söz söylenir, bin anlam doğurur.”
Bu da onu, anlamın netliğini isteyenler için yorucu kılar.
3. Şiiri süs olarak görenler
Cansever’in şiiri estetikten çok düşünsel bir ağırlık taşır. “Romantik”, “duygusal” ya da “güzel cümleli” bir şiir bekleyen okur, onun metinlerinde kaybolur.
O, bir “duygu anlatıcısı” değil, “varoluşun analisti”dir.
4. Hızlı okuyanlar
Cansever, bir solukta okunmaz. Her mısra, durmayı, yavaşlamayı, düşünmeyi ister.
Kelimeler, aniden değil, yavaşça açar kendini.
Bu yüzden hızlı okur, onun şiirinden geçer ama içine giremez.
⸻
Edip Cansever okumak, “anlam arayışı” değil, “kendine bakış pratiği”dir.
Onu okuyan kişi, şiirden çok, kendi ruhuyla uğraşır.
Bu yüzden:
• Düşünmeyi, sorgulamayı, yalnız kalmayı sevenler okumalı,
• Anlamı hemen bulmak, şiiri “anlatı” zannetmek isteyenler okumamalı.
Sayfalar ilerledikçe, kitapta bir tür iç sessizlikle karşılaşıyorsunuz. Dış dünyanın gürültüsü yoktu burada. Ne kalabalıklar vardı, ne de yüksek sesli duygular. Her şey bir masanın kenarında, bir sandalye bacağında, bir camın buğusunda geçiyordu. Gündelik hayatın sıradan eşyaları ve insanın ruhu, bir masa örtüsüne sinmişti de o onu oradan kazımaya çalışıyordu.
Benim için Yerçekimli Karanfil, yalnızlık üzerine yazılmış bir şiir kitabı olmaktan öte yalnızlığın nasıl yaşandığını gösteren bir deneyimdi. Çünkü yalnızlığı bir yara gibi taşımıyor, onu anlamaya çalışıyor. Yalnızlık, onda bir suç değil; bir varlık biçimiydi.
Keyifle Okuyun…..
·
255 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.