2025 Nobel Ödülü
László Krasznahorkai, 1954 Macaristan doğumlu yazar.
Macaristan, 2. Dünya Savaşı sonrası Doğu bloku içerisinde kalıyor. Sovyetler Birliği, yıllarca Macar siyasetine etki ediyor. 1956 Macar Devrimi, bu bloktaki en büyük halk eylemi olarak geçiyor. 1989’da ciddi bir anayasa değişikliği ile Marksist-Leninist devletten Macaristan Cumhuriyetine dönüşüyor. 1989’da ayrıca Berlin Duvarı yıkılıyor, 1991 yılında da SSCB dağılıyor. ‘’Şeytan Tangosu’’ ise 1985 tarihinde yazılıyor.
Bizdeki ‘köy’ benzeri ‘site’de kalmış bir avuç alkolik-korkak-yozlaşmış kişi atalet halinde beklemekte hatta çürümektedir. Yıllar önce öldüğü düşünülen İrimias’ın dönmekte olduğunun öğrenilmesi ile siteye bir canlılık gelir. İrimas bir mesih mi yoksa dolandırıcı mıdır?
“Burada bize Kenan ülkesini inşa edeceğine söz vermişti!.. Alın bakalım!.. ‘’
‘’… planlarınız peş peşe fiyaskoyla sonuçlanıyor, düşleriniz kör bir şekilde un ufak oluyor; sizlerse asla gerçekleşmeyecek bir tür mucizeye inanıyor, sizi buradan çekip çıkaracak bir çeşit mesihe bel bağlıyorsunuz… ‘’
Bela Tarr’ın aynı adla çekilen 7 saatlik filmini daha önce seyretmiştim. Siyah-beyaz çekim, devamlı yağan yağmur, çamur, bilinmezlik, kasvet içeren atmosfer ile farklı bir deneyim olmuştu benim için. Kitabı elimdeydi ama ödül almasa bu kadar erken okumazdım sanırım. Filmin üzerine kitabı okuyunca okuması (görece) daha rahat oldu. Yine de kolay bir okuma değil. Hem öncesini bilmediğimiz olaylara birden giriş yapması hem ‘örümcek ağları’, ‘kurtarıcı Mesih’ ‘nereden geldiği bilinmeyen çan sesleri’ gibi siyasi, dini metaforlar içermesi hem de kurgunun karışık gitmesi (kitap 2 bölümden oluşuyor, ilk bölümde 1 den 6 ya ikinci bölümde 6 dan 1 e gidiyor), üstüne yazarın uzun ve zor cümleleri, bir de o yağmurlu- karamsar havanın eklenmesi ile zorlu ama değişik bir okuma sunuyor.
Farklı ve zorlu kitap okumayı sevenlere tavsiye ederim.
·
858 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Romandaki sitenin Sovyetlerdeki kolhozlardan olduğunu düşündüm ben okurken. Bahsettiğiniz Sovyet etkisinin daha derin olduğunu düşünüyorum.
Cavitas
Gönderi Sahibi
Kesinlikle katılıyorum, zaten kısa tarihsel geçmişlerini onun için belirtmiştim, yazarın doğum tarihi ve Macaristanın Sovyetler ile ilişkisi gözetilince kitap daha anlamlı geliyor- (bu arada ''kolhoz'' kavramını hatırlayamamıştım, köy diye geçiştirdim) ... kendisi görülmeyen ama etkisi olan-birbiri ile bağlantılı-rahatsızlık veren 'örümcek ağları'nı sovyet etkisi olarak düşündüm okurken, belki anlayamadan geçtiğim daha birçok şey vardır ...