Yüzlerce eleştiriye ortam hazırlamış, bazı edebiyat çevrelerine konusu nedeniyle iğrenç gelen, bazılarınınsa konusuna rağmen teknik anlamda sembolikliğini ve şiirselliğini beğendiği bir romanla karşınızdayım. Vladimir Nabokov'un kaleme aldığı "Lolita"dan bahsediyorum elbette... "Lolita"nın yazım fikri Nabokov'a ilk kez 1940'ın başında, bir göğüs hastalığından yatağa düşmüşken geliyor. Romanın yazım aşaması ise, Nabokov'un kelebek araştırmacılığı için eşiyle birlikte Amerika'ya gittiği ve araştırmasını yaparken ülkedeki bir sürü yol kenarında bulunan motelde kaldığı zamanlarda gerçekleşiyor. Bu durumun romandaki ana kahramanların kurgusuyla eşleşmesi de işleri bir hayli ilginç kalıyor. Rus yazar, binbir emekle yazdığı bu romanını şömineye atmak üzereyken, onu vazgeçirense eşi olmuş. Roman baştan alağı sarsıcı, çoğunlukla pornografi ve pedofili içermesi nedeniyle yıllardır yerden yere vuruluyor. Bu eleştirilere karşın, Nabokov ise eserinin sadece "alışılmamış" olduğuna vurgu yapıyor. Deneyimli yazar, böyle bir kurguyu işlediği için iç hesaplaşmasını romanın ana kahramanı üzerinden yapıyor.
Nabokov, bu romanında bana göre iki sebepten fark yaratıyor. Birincisi iyi bir gözlemci olması, gerçekçi betimlemeleriyle kurguya egzotik bir lezzet katıyor. İkinci durum ise, Rus yazarın duyguları çok başarılı bir şekilde işleyebilmesi. Yani duyguları bir hamura benzetirsek, Nabokov bir usta gibi hamurun başına geçiyor ve bu hamuru elleriyle şekillendiriyor. Vermek istediği duyguyu, uçlarda vererek ve bunun anlatımını şiirsel bir üslupla yaparak fark yaratıyor. Romanında güzelliği, acıyı, tutkuyu, şehveti, esir kalmışlığı en son derecesinde ve en uçlarda anlatan Vladimir Nabokov; Lolita'yı Dünya Klasiklerine taşıyor. Yıllar geçse de Lolita'nın ilk günkü gibi manşet olması ve eleştirilmesi, durumun doğruluğunu kanıtlıyor. Günün sonunda bence eserinin bu teknik yönü, tüm taşlamaların önüne geçiyor. Yazarımız üslup olarak yalınlıktan uzakta, lirik ve şiirsel bir anlatım tercih ediyor. Kurgunun bazı yerlerde çok uzaması, betimlemelerin bazen fazla uzayışı ve metnin çoğu yerde sürükleyicilikten kopuşu olumsuz yönler olarak dikkat çekiyor. Eserin 1962 ve 1997 yıllarında olmak üzere iki kez aynı adla beyazperdeye uyarlandığını da belirteyim.
Kitabımız, ana kahramanımız Humbert Humbert'ın katil olduğunu belirten bir açıklamayla başlar. Humbert, annesini çok erken yaşta kaybettiği çarpık bir çocukluk geçirir. Avrupa'nın çeşitlişehirlerinde eğitimini sürdürür. Kadınlara ve cinselliğe büyük bir ilgisi olduğunu keşfeder. Bu tutkusu gençliğinden yetişkinliğe kadar onu bırakmaz. Kendinden küçük çocuk sayılabilece kızlara karşı önlenemez bir cinsel yönelimi vardır, öyle ki dokuz ila on dört yaş arasındaki bazı kızların perilere has özellikleri olduğunu söyler ve bu çağdaki kızlara "supericikleri" adını takar. Supericikleri adını verdiği kızlarla erkekler arasında ona göre en az 20 ile 40 yaş fark olmalıdır. Humbert, bu konuda çoğunlukla ikilemler yaşar; çünkü erdemli biri gibi yaşamayı tercih eder. Tutkusuyla aklı arasındadır. Bu arzusunu dizginlemek için başarısız bir evlilik yapar. Amcası ölünce Amerika'ya taşınır. Burada Bayan Haze'in evine pansiyoner olarak yerleşir. Bayan Haze'in 12 yaşındaki kızı Dolores'ten ilk görüşte hoşlanır. Günlerce onunla daha çok zaman geçirebilmek için planlar yapar. İlk yakınlaştıkları an, Humbert'in Dolores'in gözüne batan bir şeyi çıkarmasıyla olur. Bu yakınlaşmanın dozu giderek artar. Dolores de artık farkındadır, tehlikeli bir yakınlığa girerler. Lolita'nın annesi Charlotte Haze, kızının Humbert'a olan bu yakınlığına hep sinirlenmektedir.
Kızını yaz kampına gönderen Charlotte Haze, onu kampa bırakırken Humbert'a da bir mektup iletir. Mektupta ona aşık olduğunu, aşkına karşılık vermeyecekse evi terk etmesini söyler. Humbert, Lolita'dan uzak kalmaya dayanamaz. Bu aşka karşılık vermeyi, evlenmeyi kabul eder. Her şey Lolita içindir. Charlotte'u sevmemekte, Lolita için bu evlilikte bulunmakta ve kadının dediklerini yaparak onu memnun etmektedir. Sıkılmaya da başlamıştır. Bir gün eve döndüğünde, eşi Charlotte'u çıldırmış gibi bulur. Humbert'in günlüğünü bulmuş ve Humbert'ın kızına olan tutkusunu öğrenir. Üç mektup yazar ve bunları postalamaya giderken kaza geçirerek ölür. Humbert artık dul bir kocadır ve hayatının aşkı Lolita'ya kavuşmak için artık bir engeli kalmamıştır. Annesinin öldüğünü yavaş yavaş söyleyecek ve gidip onu kamptan alacaktır. Güzel kıyafetler alarak onu karşılar ve araba yolculuğu yapmaya başlarlar. Birbirlerine artık açılmışlar, aşklarını ve tutkuların daha rahat yaşamaktadırlar. Lolita giderek bu tutkudan sıkılmış, esarette gibi bir hal takınsa da ülkeyi boydan boya dolaşırlar. Lise zamanı geldiğinde Humbert her şeyi planlar, yeni bir eve ve mahalleye yerleşirler. Humbert, Dolores'in her hareketini kontrol etmekte, supericiğinin kendisinden uzaklaşmasına izin vermemektedir. Humbert, Dolores'in tüm sosyal buluşmalarını kıskançlıkla ve katı bir şekilde kontrol eder ve onun flört etmesini ve partilere katılmasını yasaklar. Dolores ise gençliğini yaşamak istemektedir, Humbert'ın yaklaşımıyla iyice esir tutulmuş gibi hissetmeye başlar. Genç kızın her hareketi sorgulanmaktadır artık...
Liseden soğuyan Dolores tekrar bir yolculuk istediğinde, Humbert yeni bir seyahat planlar. Ancak genç kızın bu hali Humbert'ı şüphelenmektedir. Humbert seyahat ilerledikçe paranoyak bir hal alır. Bir gün Dolores hastalandığında, Humbert onu bir hastaneye yatırmak zorunda kalır. Bir haftanın ardından ona genç kızın 'amcası' tarafından taburcu edildiği söylenir. Humbert gerçeği anlarken, yeni seyahatte onları yol boyunca takip eden kişinin bu oyunda Lolita'ya yardımcı olduğunun farkına varır. Dolores kayıplara karışmıştır. Humbert depresyone girer, sonraki iki yılda Rita ile bir ilişki yaşar. Beklenmedik anda Dolores'ten gelen bir mektupta genç kızın evlendiğini ve hamile olduğunu anlatır. Bu mektup, genel anlamıyla herkes için yolun sonu olur. Tekrar Dolores'i gördüğünde, onu tamamen kaybettiğini anlar. Manik ve paranoyak Humbert'ın yaşadıklarının acısını çıkarmak için son bir planı vardır.
··
1.227 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.