Falih Rıfkı Atay, Zeytindağı’nda yalnızca bir subayın anılarını değil, bir imparatorluğun son dönemine tanıklığını kaleme almış. Cemal Paşa’nın emir subayı olarak görev yaptığı yıllarda Kudüs ve Suriye hattında gördüklerini, yaşadıklarını ve hissettiklerini yalın bir dille aktarmış. Eser, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı’nın Orta Doğu’daki çöküşünü içeriden bir gözle anlatması bakımından tarihî bir belge niteliği taşıyor.
Atay’ın amacı kahramanlık öyküleri anlatmak değil; savaşın arkasındaki plansızlığı, idari hataları ve sorumsuzluğu göstermek. Kudüs’ün düşüşünü anlatırken bile asıl odağı bir şehrin kaybından çok, o kaybı hazırlayan zihniyet üzerine. Komuta kademesindeki çıkar ilişkileri, ehliyetsiz atamalar, liyakatten uzak yönetim biçimi ve halkın yaşadığı çaresizlik satırlara sızıyor. Bu yönüyle Zeytindağı, bir dönemin politik ve ahlaki sorgulamasıdır diyebiliriz.
Zeytindağı, savaşın ortasında yalnızca ordunun değil, bir devlet aklının nasıl tükendiğini gösteren etkileyici bir tanıklık. Falih Rıfkı Atay, bu kitabı geçmişi anlatmak için değil, geleceğe ders bırakmak için yazmış. Aradan bir asır geçmesine rağmen, dile getirdiği eleştirilerin hâlâ geçerliliğini koruyor olması kitabın en çarpıcı ve üzücü yönlerinden biridir benim için.
·
126 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.