Aidiyet, Aşk ve Kimlik Üzerine Unutulmaz Bir Hikaye
Şimdi size öyle bir kitaptan bahsedeceğim ki, okuduktan sonra aynanın karşısına geçip "Ben gerçekten kimim?" diye soracaksınız. Chimamanda Ngozi Adichie'nin Amerikana'sı, sadece bir roman değil - modern dünyada kim olduğumuzu sorgulatan bir ayna.
Hikaye şöyle başlıyor:
Ifemelu, Princeton'da bir kuaför salonunda saçını ördürürken, aklı on üç yıl önce Lagos'ta bıraktığı aşkına kayıyor. Üniversitede tanıştığı Obinze - yakışıklı, zeki, kitap kurdu bir genç. Birbirlerine delicesine aşıklar. Gelecek planları yapıyorlar: Amerika'ya gidecekler, parlak kariyerleri olacak, evlenecekler. Ama hayat başka planlar yapıyor.
Ifemelu Princeton'da burs kazanıp Amerika'ya gidiyor. Obinze arkasından gelecek ama vizesi reddediliyor. Ifemelu Amerika'da hayal ettiği parlak hayat yerine acımasız bir gerçekle yüzleşiyor: Parasızlık, yalnızlık ve ilk kez hayatında "siyah" olduğunu fark etmek. Nijerya'da zengin bir ailenin kızıyken, Amerika'da sadece ten rengiyle tanımlanıyor.
İşte tam bu noktada kitap sizi yakalıyor:
Ifemelu para kazanmak için yapması gereken o şey... (Spoiler vermeyeceğim ama inanın, o sahneyi okurken mideniz kasılacak.) Utançtan Obinze'nin aramalarına cevap veremiyor. E-maillerini açmıyor. Sessizlik büyüyor, büyüyor...
Bu arada Obinze ne yapıyor?
İngiltere'ye kaçak yollardan giriyor. Sahte kimlikle bulaşık yıkıyor, tuvaletleri temizliyor. Yakışıklı, okumuş, Shakespeare'i ezbere bilen bu adam, "illegal" damgasıyla yaşıyor. Ta ki yakalanıp sınır dışı edilene kadar.
Ama asıl bomba şurada patlıyor:
Ifemelu, Amerika'daki ırk meselelerini anlattığı anonim bir blog açıyor: "Raceteenth veya Amerika'da Siyah Olmayan Siyahların Serüvenleri Üzerine Çeşitli Gözlemler." Blog bir anda fenomen oluyor. Örnek mi?
*"Sevgili Siyah Olmayan Amerikalılar, eğer siyah bir arkadaşınız 'Bu ırkçılıktı' derse, sakın 'Hayır değildi' demeyin. Siz o an orada değildiniz. Siz siyah değilsiniz. Bilemezsiniz."*
Blog sayesinde ünleniyor, para kazanıyor, beyaz sevgililer ediniyor. Ama içindeki boşluk büyüyor. Obinze'yi özlüyor. Evini özlüyor. Kendini özlüyor.
13 yıl sonra...
Başarılı bir blogger ve Princeton mezunu olarak Nijerya'ya dönüyor. Ama artık o eski Ifemelu değil. Arkadaşları ona "Americanah" diyor - Amerikalılaşmış. Lagos'un trafiğinden şikayet ediyor, her şeyi Amerika'yla kıyaslıyor, yerel aksanı unutmuş.
Obinze? O da değişmiş. Emlak zengini olmuş. Güzel bir karısı (Kosi), sevimli bir kızı var. Mercedes'i, lüks villası var. Ama geceleri balkonda sigara içerken gözleri hep uzaklarda.
Ve nihayet karşılaşıyorlar...
Bir partide göz göze geliyorlar. On üç yıl, iki kıta, sayısız yalan ve suskunluk... Hepsi o anda eriyip gidiyor. Hala birbirlerini seviyorlar. Ama artık her şey daha karmaşık. Obinze evli. Ifemelu kim olduğunu bilmiyor. İkisi de geçmişin hayaletleriyle boğuşuyor.
Bu kitap neden farklı?
Çünkü sadece aşkı anlatmıyor. Şunları da anlatıyor:
- Modern dünyada göçmen olmak ne demek
- "Nereye aitim?" sorusunun cevabı
- Sosyal medyada kim olduğumuzu sanmak
- Para için yaptığımız şeyler ve sonrası
- Eski sevgiliyi unutamamak (Hepimiz yaşadık!)
Adichie'nin dili:
Hem entelektüel hem sokak. Hem şiirsel hem gerçekçi. Örnek:
"Amerika beni siyah yaptı. Nijerya'dayken siyah değildim. Sadece Ifemelu'ydum. Amerika'da siyah oldum. Ve siyah olmak, sürekli siyah olmayı düşünmek demekti."
Kime tavsiye ederim:
- Kimlik bunalımı yaşayanlara
- İki kültür arasında sıkışmış hissedenlere
- Eski aşkını unutamayanlara
- "Acaba yanlış kararlar mı verdim?" diye düşünenlere
- İyi edebiyat sevenlere
- Modern dünyayı anlamak isteyenlere
Son söz:
Amerikana'yı okumak, uzun bir yolculuğa çıkmak gibi. Başladığınız yerde bitmiyorsunuz. Sizi değiştiriyor. Bazı kitaplar eğlendirir, bazıları bilgilendirir. Amerikana hem eğlendiriyor hem bilgilendiriyor hem de dönüştürüyor.
Bu sadece Ifemelu ve Obinze'nin hikayesi değil - bizim hikayemiz. Modern dünyada kim olduğumuzu, nereye ait olduğumuzu, kimi sevdiğimizi ve neden sevdiğimizi sorgulatan bir hikaye.
Not: Kitap 640 sayfa ama hiç sıkılmayacaksınız. Aksine "Bitmesin!" diyeceksiniz. Ben öyle dedim.
Goodreads Puanı: 4.31, 407.953 ratings, 33.040 reviews
·
71 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.