Yazar:
Chimamanda Ngozi Adichie
Çevirmen:
Zeynep Çiftçi Kanburoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
18 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
640
Basım Tarihi:
Şubat 2016
İlk Yayın Tarihi:
Mart 2014
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750731624
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hem çok iyi yazılmış hem de beni çok etkileyen bir roman “Amerikana”. Nijerya’da tanışıp aşık olan iki gencin başka ülkelere göç etmeleriyle yollarının ayrılması ve yıllar sonra tekrar ülkelerinde kesişmesinin hikayesi kısaca. Ancak Adichie’nin anlatımı hakikaten çok etkileyici ve bundan da önemlisi bu aşk hikayesine aslında gerek kendi ülkesinin gerçeklerini gerekse ABD’nin gerçek yüzünü ve göçmenliği çok güzel yedirmiş.
Hikaye, ABD’ye göç edip kendisine burada bir hayat kurmuş Ifemelu’nun yıllar sonra ülkesi Nijerya’ya dönmeye karar verişiyle açılıyor. Karakterin bu kararıyla beraber yazar okuru geçmişe götürüyor ve Ifemelu’nun geçmişi ekseninde de adeta ülkesi Nijerya’nın baştan aşağı röntgenini çekiyor. Şekil değiştirip kültürel emperyalizm olarak Üçüncü Dünya ülkelerinin gerçeği haline gelen sömürgeciliğin uzantılarını müthiş anlatıyor. Farklı sosyoekonomik sınıfların karakteristik özelliklerini, yolsuzluklarla dönen siyasi düzeni, askeri darbeler ve grevlerle sürekli bir çalkantı halinde olan toplumu, pamuk ipliğine bağlı ekonomiyi, kültürel yozlaşma ve erozyonu, kendi kimliğini kaybedip kendine dayatılana özenir hale gelmeyi o kadar yerinde anlatıyor ki gözünüzde kolayca canlandırıyorsunuz. Sonrasında karakterimizin ABD’ye göçüyle beraber bu kez Birinci Dünya’nın gerçeklerini gözler önüne seriyor: ırkçılığın dünden bugüne geldiği nokta, akla hayale gelmeyecek küçük, gündelik detaylarla hayata sızıp orta sınıf beyaz adam’ın dayattığı kendi kuralları ve standartları, yani a’dan z’ye her yönüyle ayrımcılığı ve siyahi bir göçmen olmayı muazzam işliyor. İlerleyen kısımlarda İngiltere özelinde de durumun pek farklı olmadığını görüyoruz.
Adichie, ülkesindeki farklı perspektifleri çok iyi gözlemlemiş, analiz etmiş ve bunu da ustalıklı bir hikayeyle çok güzel anlatmış.
Puan vermedi·640 syf.··
Beğendi
·2020 120. kitabı
·14 günde okudu
·Okunma: 17 Haziran 2020 16:32
Chimamanda Ngozi Adichie, Nijeryalı bir yazar.Amerikana yazarla tanışma kitabım oldu. İfemelu ve Obinze ana karakterlerimiz.Birbirlerine aşıklar ancak çoğu Nijeryalı gibi Amerika hayali kurmaktalar.Amerika’ya okumak için giden İfemelu ile İngiltere’ye giden Obinze yolları ayrı olsa da benzer zorluklarla karşılaşırlar.
Amerika’daki ırklar, ırkçılık üzerine çok güzel tesbitlerin yer aldığı kitapta en çok ilgimi çeken şey Amerikalı siyahlar ile Afrika’dan gelen siyahlar arasındaki ayrımlar oldu.
İfemelu ırkçılık üzerine çok büyük travmalar yaşamasa da yaşamının her alanında gözlemliyor ırk ayrımını.
Yazdığı blogda da yaşadıklarından gözlemlerinden bahsediyor.
Obinze’nin İngiltere serüveni kısa sürse de yabancılığı derinden hissediyor.
Kültür çatışması, aşk, toplumdaki kadın ve erkek rolleri üzerine de ilgi çekici gözlemlere sahip olan yaklaşık 640 sayfalı kitap çok kısa sürede okunacak kadar akıcı.Hikâyenin içine çekiliveriyorsunuz.
Siyahi kadınların saç sorunlarının ne denli büyük olduğunu görmek şaşırtıcıydı.
Son zamanlarda okuduğum en akıcı, en ilgi çekici eserlerden biri oldu. Bu vesileyle de ilk defa Nijeryalı bir yazar okumuş oldum.
Amerikana 2013 yılında New York Times tarafından o yılın en iyi 10 kitabın biri olarak seçilmiş. Bir kitabın ödüllü olması benim için hiçbir zaman kriter olmadı. Ama bu eser gerçekten dikkat çekici bir akıcılığa sahip. 637 sayfanın nasıl bittiğini anlamadım.
Ne anlattığına gelirsek; Amerika'da Afrikalı siyahi olmanın ne demek olduğunu diyebilirim. Müthiş bir gözlem. Empatinin de olduğu, aşk, ırk hasret üzerine yazılmış hoş bir eser.
Yazar kendisi de 19 yaşında Amerika'ya gitmiş, kitabın bu kadar basarıli olmasının sebebi de bu sanırım. Ben Nijeryalıları futbola olan ilgim nedeniyle futbolcular üzerinden tanırdım. Şimdiyse onlar hakkında daha çok bilgiye sahibim.
Amerikaliların davranışlarına, örf ve adetlerine Nijeryali gözüyle bakmak çok ilginç geldi bana.
Yine uzun lafın kısası, bu kitabi okuyun derim.
Pandemi nedeniyle yapılamayan CKM atölye kitabımızdı, dolayısıyla ben de okumama kararı almıştım Amerika ve Amerikalılar ilgimi çekmediği için ama öyle değilmiş.
Kitap Özlem'in 
Özlem Akbaş kitaplığından ve okumam için ısrar ettiği için hem kitap hem ısrarı için iki defa teşekkür ediyorum kendisine ☺
...
#amerikana #canyayınları #chimamandangoziadichie #ceviri #zeynepçiftçikanburoğlu
#2021okumalarım #izmirokumalarım #kitaptavsiyesi #okumaönerisi #okumahalleri #bukitabıokuyun
Özlem Akbaş kitaplığından ve okumam için ısrar ettiği için hem kitap hem ısrarı için iki defa teşekkür ediyorum kendisine ☺
...
#amerikana #canyayınları #chimamandangoziadichie #ceviri #zeynepçiftçikanburoğlu
#2021okumalarım #izmirokumalarım #kitaptavsiyesi #okumaönerisi #okumahalleri #bukitabıokuyun
Giderek çağdaş edebiyatın işe yaramaz ve laf salatası yaptığına olan inancım artarken, “Amerikana” olumsuz düşüncelerimin hepsini silip sürdü ve tekrar bağlamamı, inanmamı sağladı bugüne. Chimamanda Ngozi Adichie’yi ilk elime alışım ve son olmayacağını da kanıtlamış oldu tek kitapla!
Amerikana, Nijerya’da meydana gelen toplumsal ve siyasal kargaşadan dolayı üniversitelerin işlemez hale gelmesiyle, Amerika’ya okumak için göç eden Ifemelu ve Lagos’taki sevgilisi Obinze’in sonrasında İngiltere’ye taşınmasıyla asıl temaya giriş sağlanıyor. Adichie, Nijerya’nın toplumsal yapısından bizi çıkarıp, Amerika ve İngiltere hakkında açıklamalarda bulunuyor, yerleştirdiği karakterler sayesinde. Ifemelu’nun “Amerikan Rüyası” zaman geçtikçe öyle olmadığını, ırkçılığın geçmişin tarihin tozlu sayfalarında kaybolmadığı, kağıtsız göçmen olmanın getirdiği zorluklar, ülkede kalıcı olmak için insanın bulunduğu fedakârlıklar vesaire... Herkesçe imrenilen Amerikan yaşantısının altını oyarken, insan olmanın sefaletini bir kez daha anlatmış yazar, sırıtmadan.
Üçüncü dünya ülkelerinde, mesela Lagos’ta işlerin nasıl yürüdüğünü, dalkavukluk, torpil ve kayırmaya sağlanan imkanları, ordunun devlet üzerindeki kontrolü, hükümetin işlediği yozluklar ve daima en kötü payı alan yoksul hakların yaşantısı. Yazarın araya sıkıştırdığı aşk ise, kitabı birazcık daha roman haline getiriyor. Çünkü, eserin birçok akademik kitaptan çok daha iyi ırkçılık, göçmenler, toplumsal yapı ve statü eleştirisi yaptığını düşünüyorum. Bu düşünceleri; V. S. Naipaul’un “Nehrin Dönemeci”, Chinua Achebe’nin “Parçalanma”, Graham Greene’in “Meselenin Kalbi” ve Evelyn Waugh’ın “Brideshead'e Son Gidiş” romanları üzerinden çok güzel diyaloglar ve tartışmalara yer vermiş ve bunların toplum, birey, siyaset ve insanlık eleştiri olduğunu
Aidiyet, Aşk ve Kimlik Üzerine Unutulmaz Bir Hikaye
Şimdi size öyle bir kitaptan bahsedeceğim ki, okuduktan sonra aynanın karşısına geçip "Ben gerçekten kimim?" diye soracaksınız. Chimamanda Ngozi Adichie'nin Amerikana'sı, sadece bir roman değil - modern dünyada kim olduğumuzu sorgulatan bir ayna.
Hikaye şöyle başlıyor:
Ifemelu, Princeton'da bir kuaför salonunda saçını ördürürken, aklı on üç yıl önce Lagos'ta bıraktığı aşkına kayıyor. Üniversitede tanıştığı Obinze - yakışıklı, zeki, kitap kurdu bir genç. Birbirlerine delicesine aşıklar. Gelecek planları yapıyorlar: Amerika'ya gidecekler, parlak kariyerleri olacak, evlenecekler. Ama hayat başka planlar yapıyor.
Ifemelu Princeton'da burs kazanıp Amerika'ya gidiyor. Obinze arkasından gelecek ama vizesi reddediliyor. Ifemelu Amerika'da hayal ettiği parlak hayat yerine acımasız bir gerçekle yüzleşiyor: Parasızlık, yalnızlık ve ilk kez hayatında "siyah" olduğunu fark etmek. Nijerya'da zengin bir ailenin kızıyken, Amerika'da sadece ten rengiyle tanımlanıyor.
İşte tam bu noktada kitap sizi yakalıyor:
Ifemelu para kazanmak için yapması gereken o şey... (Spoiler vermeyeceğim ama inanın, o sahneyi okurken mideniz kasılacak.) Utançtan Obinze'nin aramalarına cevap veremiyor. E-maillerini açmıyor. Sessizlik büyüyor, büyüyor...
Bu arada Obinze ne yapıyor?
İngiltere'ye kaçak yollardan giriyor. Sahte kimlikle bulaşık yıkıyor, tuvaletleri temizliyor. Yakışıklı, okumuş, Shakespeare'i ezbere bilen bu adam, "illegal" damgasıyla yaşıyor. Ta ki yakalanıp sınır dışı edilene kadar.
Ama asıl bomba şurada patlıyor:
Ifemelu, Amerika'daki ırk meselelerini anlattığı anonim bir blog açıyor: "Raceteenth veya Amerika'da Siyah Olmayan Siyahların Serüvenleri Üzerine Çeşitli Gözlemler." Blog bir anda fenomen oluyor. Örnek mi?
*"Sevgili Siyah Olmayan Amerikalılar, eğer siyah bir
Nijerya'da okulda sevgili olan Ifemelu ve Obinze'nin biri Amerika diğeri İngiltere'ye lisans eğitimi için gitmesiyle ayrı dünyalarda yaşadıkları ırkçılık başta olmak üzere ekonomik sıkıntılar anlatılıyor. Bu konu ekseninde Amerika'da ırkçılık ve göçmenlik konuları gerçekçi bir biçimde ele alınmış, siyahi olmak ve yaşadıkları sorunları onların gözünden anlatılmış. Hiç görmediğimiz birçok basit konu da hikayede işlenmişti, mesela ten rengi çamaşır denice bizim aklımıza gelen şey siyahi biri için hiç uygun olmuyor. Güzellik algısının dahi düz dalgalı saç yönünde olması, bu nedenle afro saça sahip olanlara +1 hayata önde başlaması bile kitapta işlenmişti. Tabii bunlar kız öğrencinin yaşadığı olayların sadece küçük örnekleriydi. Bunun dışında Amerikanlaşmış olmak ile özünü yitirmemiş, asimile olmamış olmak arasında nasıl bocalandığını Nijerya'daki siyasi ve sosyal iklimin de kitabın zeminine konuşmalar arasına serpiştirildiğini söyleyebilirim. Amerika'daki siyasi iklim ve Obama'nın seçim zaferi, siyahiler arasındaki görüşler vs birçok konu kitapta yer alıyordu. Sonuna doğru ayrı düşen sevgililerin aşkına odaklanıyor ve ayrı bir konu işlenmeye başlıyor. Aşk her şeyin üstesinden gelebilir mi? Evli olsanız da, çocuğunuz olsa da aşkınızın peşinden gider misiniz?
Bazı yerlerde kısmen gereksiz uzatılmış olduğu hissine de kapıldığım anlar oldu.
Roman, tasvirleri açısından güçlüydü. Akıcı olduğundan okurken zorlanmadım. Ancak kitaba göç kitabı olduğunu düşünerek başladığım için umduğumu bulamadım. Göç, entegrasyon gibi konular da kitapta yer alsa da yazar daha çok ırk konusuna değinmiş çünkü kahramanımız Afrika'dan Amerika'ya göç eden siyah bir kadın, Ifemelu. Ifemelu'nun blog yazıları ırk konusunda çok önemli noktalara değiniyor. Bu açıdan Amerika için çok anlamlı bir kitap olduğunu söyleyebiliriz. Kitap, ikinci yarısından sonra benim için düşüşe geçti. Özellikle eve dönüş ve gençlik aşkıyla yıllar sonra karşılaşma kısmını yeterince etkileyici ve incelikli bulmadım. Belki biraz daha kısa olsaydı daha iyi toparlayabilirdi diye düşündüm. Amerika okumaları için güzel bir kitap olabilir. 
Amerikana
Amerikana
Bu kadar kalın olmasına rağmen bitmesin diye yavaş yavaş okuduğum ve çok keyif aldığım, dili sade, akıp giden hiç sıkmayan bir kitap. İyi ki tanışmışım kendisiyle. Amerika’ya göç eden Nijeryalı bir kadın ve onun eski sevgilisinin hayatını paralel olarak anlatıyor. 
En klasik şekliyle tendeki renk ayrımındaki ırkçılık kavramı bizim halkımıza çok ters. Yani anlayacağımız, daha doğrusu önemsediğimiz bir konu değil. Kitapta da diyor zaten; İstanbul’da en koyu insan bile dikkat çekmez ama çok ülkede renkten dolayı ayrımcılık devam ediyor. Nijeryalı genç bir kadının gerçek hikayesini konu alıyor kitap. Bize yabancı bir kavram olmasından mıdır bilmem, bazı bölümlerde gerçekten çok sıkıldım. İlgimi cezbeden, kitabın başından sonuna kadar ara ara takip ettiğimiz aşk hikayesi oldu. Tavsiye ederim.
Her yazarın tüm külliyatı okunamaz ama Adichie her yazdığını okumak istediğim yazarlardan biri. Mor Amber ile arşa çıkarak tanıştım kendisiyle, Yükselen Güneşin Ülkesinde ile doruklara sevdalandım, Amerikana ile zirvede dolanmaya devam ediyorum.
Bu eserini de okumadım yaşadım adeta. Hem karakterlerin diriliği hem ele aldığı kavramların insanı soktuğu düşünceler yumağı hem kurgunun akıcılığı ile eseri elimden bırakmak istemeden okudum. Yazar ırkçılık, göç , kültür, sınıf farkı, aşk, evlilik gibi geniş bir konu yelpazesine sahip. Özellikle ırkçılık ile ilgili satırlar çok vurucu. Kitap Nijerya'dan Amerika'ya okumak için göç eden Ifemelu ile İngiltere'ye gitmek zorunda kalan sevgilisi Obinze'nin başına gelenler ekseninde dönüyor. İki karakteri de içselleştirdim. Ifemelu Amerika'da ırk ile ilgili bir bolg açar ve buradan para kazanmaya başlar. Adichie' nin ırkçılığa dair muazzam satırlarını ve düşüncelerini bu şekilde yansıtması da çok güncel bence, çok hoşuma gitti. Yazar evlilikle ilgili de çok farklı açılardan bakmamızı istiyor. Sadece sorun olmaması, duygusuz, coşkusuz bir evliliği yürütmek için yeterli midir? Yoksa bize dayatılan şeyler dışında yüreğimizin sesini mi dinlemeliyiz? Ve her zaman bir kere yaşadığımız şu dünyada sahip çıkılamayan aşklar beni üzer bunun izlerini de eserde görüyoruz. Kadına dayatılan güzellik algısı, çıkara dayanan metalaşan ilişkiler, iç savaşla boğuşan Nijerya gerçeği,Amerikan rüyası, aidiyet, gitmek,kalmak,kendin olarak var olabilmek yazarın eşelediği konular zincirinin diğer halkalarından bazıları. Velhasıl kitabı okuyun çok güzel.
Yazar Hakkında
Chimamanda Ngozi AdichieYazar · 8 kitap
Chimamanda Ngozi Adichie 1977'de Nijerya'da doğdu, çocukluğunu bu ülkede geçirdi. Üniversiteye devam etmek için gittiği ABD’de iletişim ve siyasal bilimler diploması aldı. İlk romanı "Mor Amber", 2003’te yayımlandı ve bugüne kadar 28 dile çevrilerek bütün dünyada bestseller listelerinde yer aldı. Orange ve Booker ödüllerine aday gösterilen Adichie, Caine Afrika Edebiyatı Ödülü, İngiliz Uluslar Topluluğu Yazarları En İyi İlk Roman Ödülü ile BBC ve O. Henry öykü ödüllerinin de sahibidir.
