Küçük olma büyük ol
Egalité
Bu minik kitapta hicivli illüstrasyonlar iyi, çeviri de usta çevirmen Şemsa Yeğin'in. Elimde Payel Yayınevi'nin baskısı olması da iyi oldu, kapağında çok sevdiğim büyük modern ressam Marc Chagall'ın sanırım resim kolajı var.
Ancak, yazarını sevmem. Frankfurt Okulu'na mensup olup, 20li yıllarda komünizme ve bir yandan da psikanalize tutkuyla bağlıyken 30larda bu iki akımdan da atıldı. Bunun öyküsünü buraya aktarmaya gerek yok, sadece güzel bir deyim kullanarak geçeyim: Ateş olmayan yerde duman çıkmaz.
Bu kitabını 1945'te yazmış, kitap 1948 yılında yayınlanmış. Küçük adam dediği basbayağı halk, sokaktaki insan. Büyük adamlar ise Nietzchevari şekilde insanları mutluluğa götüren liderler ve insanlığa faydalı sanatsal kültürel eserler meydana getirenler. Küçük adamın kendi küçüklüğünün farkına varıp uygarlığı yeniden yaratmasını istiyor, bu çerçevede ya onu şimdiki durumundan dolayı suçluyor ya da ona önerilerde bulunuyor. Kitabın epey sayfasını da bu uğurdaki kendi klinik çalışmaları savunusu oluşturuyor.
Kitap kulübümüzdeki tartışmaya katkıda bulunmak için hazırladığım notları da paylaşmak isterim:
EPİGRAF
Sevgi, çalışma ve bilgi, 7, 13, 64, 90
ÖNSÖZ
- Coşkusal veba, 10, 11, 12, 13, 21, 70, 101, 105, 122, 126, 135, veba, 117
İnsanın içindeki yaşam gücü, 11, 12, 13, 117, 122, 125-6, 129, içindeki doğayı yeniden keşfetmek, 47, yaşam enerjisi, 70, 82, doğal yapı, çocuğun bedensel sevgisi, kadınının düşlediği sevgi, onaltı yaşın yaşam düşleri, 86, içten gelen şeyi dinlemek, 86-87, "orgone", 110, Acunsal Yaşam Enerjisi, 111, 112, 137, 144; yaşam enerjisi yasalarını buldum, 153, peygamber
"Amerika'da bize sunulmuş olan konuşma özgürlüğü", 13, Wilson övgüsü, 102, 105
-Faşizm, 10, Führer, 22
Yaşam gücünü korumak, 10, 12-13, özünde canlı ve sağlıklı olmak, 31, yaşayan bir hayvan, yaşayan bir canlı olmak, 32; canlılık, 146-7
DİNLE KÜÇÜK ADAM
Küçük adam; halk, kamuoyu, toplumsal bilinç, 33
BÜYÜK; gerçek ve sade, 35; büyüklük, 148-150
İnsanın kendi kendisinin efendisi olması gereği, 16, 42, 106, kendi olmak, kendine inanmak, 39, 87, yüreğinin derinliklerinde neler bulunduğunu, kendinin gerçekten nasıl olduğunu bilmek, 40, kendini tanıyabilmek yetisine sahip olmak, 108, insan olmak ve insanlığı korumak, sorumlulukları duyma yetisine sahip olmak, 105
-Otorite, güç, iktidar isteği, 16
Kendine bakma cesareti göstermeli, 16-17, 107-8, 129
Özgür yaşamak, açık davranmak, açık açık sevebilmek, 17; BÜYÜKLÜK, sözünü sakınmazlığından, sadeliğinden, yürekliliğinden ve yaşamla arasındaki gerçek ilişkiden gelir, 24, yalın ve dolaysız insan, 31, 33, dürüstlük, içten geldiği gibi davranmak, 38, aslına dönmek, yani içinden gelen sesi dinlemek, 82, yalınlık ve sadelik, 84
-Kendi kendini köleliğe mahkum etmek, 18; "senden başka hiç kimse senin kurtarıcın olamaz!", 19
"Her ne pahasına olursa olsun hakikati söyle.", 20, 35, 42, hakikat ve öğrenmek, 58-59, hakikatten kaçmak, 62
- "Ayrım gözetmeksizin herkesin ya da herhangi bir kimsenin kölesi olma özgürlüğü", 23
İnsanlığın geleceği kendi elinde, 27, bu dünyada bir anlam taşıyor, 30
- Kendinden kaçmak, hasta olmak, 27, 31
Özsaygı, 28
Tanrı, evrendeki ilk acunsal enerji olarak; gövdedeki sevgi, yürekteki içtenlik, içteki ve çevredeki doğayı benlikte duyabilme yetisi olarak, 30
- Homo normalis, 33, 106
Değerli, onurlu, iyi şeyler, 37
- Sorumsuzluk, dargörüşlülük, yapay düşünceler, onyıllık bir toplumsal gelişme boyunca bile yaşayamayan " sarsılmaz aksiyomlar", 33, sorumluluktan kaçmak, 148
️
Yahudilik, 42-47
- Kişisel değil ulusal özgürlük vaadi, özgüven değil devlete saygı, bireysel değil ulusal büyüklük vaadi, 26-27; bir simgeye feda edilmek, 27, "ulusal onur"a sığınmış bir hain, 109
-Bütün ulusların, ırkların ve sınıfların küçük faşisti, tutkulu bir yurtseveri, milliyetçisi, 46, yurtseverlik eleştirisi, 63-65, 86, 90-91, 136
"Irk", "sınıf", "ulus" gibi bir dine bağlı olma zorunluluğu ve sevginin yasaklanması, 120
️
Evlilik, yasal-yasal olmayan, 48-50, 146
Cinsel özgürlük, 51-53, 69
️
Marks övgüsü, 53-54, proleterya diktatörlüğü eleştirisi, 54
Amerikan Devrimi değil, atom bombası atan Amerika eleştirisi, 118, 20nci yüzyıl eleştirisi, 119
Freud, 109-10, piyasacılık eleştirisi, 110
Kendini savunusu, 55-59, 65-79, 95-96, 112-3, 120-5, 131-9
Araştırmacı "senin için" düşünmez, onun yaşamsal işlevleri onu bunu yapmaya ittiği için bu yolda çalışır, 58
Şişmanlık, biçimsizlik, çekici olmamak eleştirisi, 75-76, şişko, 116
Deneyodası, 102-3
Bilgi, mutluluk, büyüklük, 113
Eğitim Bakanlığı eleştirisi, 106
Film yıldızına hayran olan kızlar eleştirisi, 114-5; tecavüze uğrayan eleştirisi, 115
Derinlik keşfi, 138-9; insan toplumunun doğurucusu olmak (dört bin yıllık kötü uygarlık deneyiminin sonunda), 140
Savaş karşıtlığı, 141-2, atom bombası eleştirisi, 143-4
Genel grev eleştirisi, çalışma övgüsü, 145
ÇÖZÜMÜ meslek birlikleri, uluslararası mesleki dayanışma, 147; yüreğinden gelen sesi dinle, 152
Özgüven ve çalışma bilinci, 143Hayat ve İnsan
Egalité
Bu minik kitapta hicivli illüstrasyonlar iyi, çeviri de usta çevirmen Şemsa Yeğin'in. Elimde Payel Yayınevi'nin baskısı olması da iyi oldu, kapağında çok sevdiğim büyük modern ressam Marc Chagall'ın sanırım resim kolajı var.
Ancak, yazarını sevmem. Frankfurt Okulu'na mensup olup, 20li yıllarda komünizme ve bir yandan da psikanalize tutkuyla bağlıyken 30larda bu iki akımdan da atıldı. Bunun öyküsünü buraya aktarmaya gerek yok, sadece güzel bir deyim kullanarak geçeyim: Ateş olmayan yerde duman çıkmaz.
Bu kitabını 1945'te yazmış, kitap 1948 yılında yayınlanmış. Küçük adam dediği basbayağı halk, sokaktaki insan. Büyük adamlar ise Nietzchevari şekilde insanları mutluluğa götüren liderler ve insanlığa faydalı sanatsal kültürel eserler meydana getirenler. Küçük adamın kendi küçüklüğünün farkına varıp uygarlığı yeniden yaratmasını istiyor, bu çerçevede ya onu şimdiki durumundan dolayı suçluyor ya da ona önerilerde bulunuyor. Kitabın epey sayfasını da bu uğurdaki kendi klinik çalışmaları savunusu oluşturuyor.
Kitap kulübümüzdeki tartışmaya katkıda bulunmak için hazırladığım notları da paylaşmak isterim:
EPİGRAF
Sevgi, çalışma ve bilgi, 7, 13, 64, 90
ÖNSÖZ
- Coşkusal veba, 10, 11, 12, 13, 21, 70, 101, 105, 122, 126, 135, veba, 117
İnsanın içindeki yaşam gücü, 11, 12, 13, 117, 122, 125-6, 129, içindeki doğayı yeniden keşfetmek, 47, yaşam enerjisi, 70, 82, doğal yapı, çocuğun bedensel sevgisi, kadınının düşlediği sevgi, onaltı yaşın yaşam düşleri, 86, içten gelen şeyi dinlemek, 86-87, "orgone", 110, Acunsal Yaşam Enerjisi, 111, 112, 137, 144; yaşam enerjisi yasalarını buldum, 153, peygamber
"Amerika'da bize sunulmuş olan konuşma özgürlüğü", 13, Wilson övgüsü, 102, 105
-Faşizm, 10, Führer, 22
Yaşam gücünü korumak, 10, 12-13, özünde canlı ve sağlıklı olmak, 31, yaşayan bir hayvan, yaşayan bir canlı olmak, 32; canlılık, 146-7
DİNLE KÜÇÜK ADAM
Küçük adam; halk, kamuoyu, toplumsal bilinç, 33
BÜYÜK; gerçek ve sade, 35; büyüklük, 148-150
İnsanın kendi kendisinin efendisi olması gereği, 16, 42, 106, kendi olmak, kendine inanmak, 39, 87, yüreğinin derinliklerinde neler bulunduğunu, kendinin gerçekten nasıl olduğunu bilmek, 40, kendini tanıyabilmek yetisine sahip olmak, 108, insan olmak ve insanlığı korumak, sorumlulukları duyma yetisine sahip olmak, 105
-Otorite, güç, iktidar isteği, 16
Kendine bakma cesareti göstermeli, 16-17, 107-8, 129
Özgür yaşamak, açık davranmak, açık açık sevebilmek, 17; BÜYÜKLÜK, sözünü sakınmazlığından, sadeliğinden, yürekliliğinden ve yaşamla arasındaki gerçek ilişkiden gelir, 24, yalın ve dolaysız insan, 31, 33, dürüstlük, içten geldiği gibi davranmak, 38, aslına dönmek, yani içinden gelen sesi dinlemek, 82, yalınlık ve sadelik, 84
-Kendi kendini köleliğe mahkum etmek, 18; "senden başka hiç kimse senin kurtarıcın olamaz!", 19
"Her ne pahasına olursa olsun hakikati söyle.", 20, 35, 42, hakikat ve öğrenmek, 58-59, hakikatten kaçmak, 62
- "Ayrım gözetmeksizin herkesin ya da herhangi bir kimsenin kölesi olma özgürlüğü", 23
İnsanlığın geleceği kendi elinde, 27, bu dünyada bir anlam taşıyor, 30
- Kendinden kaçmak, hasta olmak, 27, 31
Özsaygı, 28
Tanrı, evrendeki ilk acunsal enerji olarak; gövdedeki sevgi, yürekteki içtenlik, içteki ve çevredeki doğayı benlikte duyabilme yetisi olarak, 30
- Homo normalis, 33, 106
Değerli, onurlu, iyi şeyler, 37
- Sorumsuzluk, dargörüşlülük, yapay düşünceler, onyıllık bir toplumsal gelişme boyunca bile yaşayamayan " sarsılmaz aksiyomlar", 33, sorumluluktan kaçmak, 148
️
Yahudilik, 42-47
- Kişisel değil ulusal özgürlük vaadi, özgüven değil devlete saygı, bireysel değil ulusal büyüklük vaadi, 26-27; bir simgeye feda edilmek, 27, "ulusal onur"a sığınmış bir hain, 109
-Bütün ulusların, ırkların ve sınıfların küçük faşisti, tutkulu bir yurtseveri, milliyetçisi, 46, yurtseverlik eleştirisi, 63-65, 86, 90-91, 136
"Irk", "sınıf", "ulus" gibi bir dine bağlı olma zorunluluğu ve sevginin yasaklanması, 120
️
Evlilik, yasal-yasal olmayan, 48-50, 146
Cinsel özgürlük, 51-53, 69
️
Marks övgüsü, 53-54, proleterya diktatörlüğü eleştirisi, 54
Amerikan Devrimi değil, atom bombası atan Amerika eleştirisi, 118, 20nci yüzyıl eleştirisi, 119
Freud, 109-10, piyasacılık eleştirisi, 110
Kendini savunusu, 55-59, 65-79, 95-96, 112-3, 120-5, 131-9
Araştırmacı "senin için" düşünmez, onun yaşamsal işlevleri onu bunu yapmaya ittiği için bu yolda çalışır, 58
Şişmanlık, biçimsizlik, çekici olmamak eleştirisi, 75-76, şişko, 116
Deneyodası, 102-3
Bilgi, mutluluk, büyüklük, 113
Eğitim Bakanlığı eleştirisi, 106
Film yıldızına hayran olan kızlar eleştirisi, 114-5; tecavüze uğrayan eleştirisi, 115
Derinlik keşfi, 138-9; insan toplumunun doğurucusu olmak (dört bin yıllık kötü uygarlık deneyiminin sonunda), 140
Savaş karşıtlığı, 141-2, atom bombası eleştirisi, 143-4
Genel grev eleştirisi, çalışma övgüsü, 145
ÇÖZÜMÜ meslek birlikleri, uluslararası mesleki dayanışma, 147; yüreğinden gelen sesi dinle, 152
Özgüven ve çalışma bilinci, 143·
61 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.