Sanşiro, ilk bakışta Tokyo’ya gelen taşralı bir gencin hikâyesi gibi görünse de, aslında insanın iç dünyasında olup biten sessizliği, çekinmişliği ve yaşanmamışlıklarını anlatan çok incelikli bir roman.
Romanın kahramanı Sanşiro, çoğu zaman hayatın merkezinde değil, kıyısında konumlanmış halde. İnsanların, duyguların, ilişkilerin içinde dolaşıyor; görüyor, fark ediyor, hatta sezgileri çok güçlü…
Ama adım atamıyor.
Soseki’nin yarattığı bu “gözlemci” hal, yogadaki şahit bilinci gibi değil. Yogik şahitlik, uyanıklık ve katılımın içsel dengesi iken; Sanşiro’nun gözlemciliği daha çok: tereddüt, geri çekilme, hayata dokunamama, olasılıkların farkında olup onları kullanamama gibi bir yerde duruyor.
Roman boyunca okur, Sanşiro’nun adım atabileceği noktaları görüyor.
Her şey mümkün: bir duygu filizlenebilir, bir ilişki başlayabilir, bir cesaret gösterisi onu dönüştürebilir.
Ama Sanşiro hep bir adım geride kalıyor.
Ve hikâyenin hüznü tam olarak burada doğuyor:
“Olasılıkların sonsuzluğu” ile “atılmayan adımların ağırlığı” arasındaki boşlukta.
Sonunda karakterin başına kötü bir şey gelmiyor.
Hayatı bir çöküşle sonuçlanmıyor.
Ama okurda hafif bir sıkışma, bir iç çekiş kalıyor:
Yaşanmamışlıkların bıraktığı o ince sızı.
Soseki, 1908’de yazarken sanki modern insanın bugünkü hâlini görmüş gibi.
“Abest teşhirciliği” ifadesiyle insanların kendi kusurlarını sergileme eğilimini eleştiriyor; ama Sanşiro’da bunun tam tersini, içe kapanmış, sergilemeyen ama yaşayamayarak tükenen bir dünyayı gösteriyor.
Bu nedenle Sanşiro, yalnızca bir gençlik romanı değil;
insanın kendi içine sıkışmışlığının, adım atma korkusunun ve hayata temas edememenin sessiz bir portresi.
Ve belki de en etkileyici yanı, tam bu sessizliğin içindeki gerçeklik.
·
101 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.