Geçmiş bir orman içindeki kurt biziz1000Kitap
22/11/63 Romanı, yalnızca bir zaman yolculuğu hikâyesi değil; insanın kader karşısındaki kırılganlığı, aşkın zaman dışı izleri ve geçmişin iyileştirilemez doğası üzerine kurulmuş büyük bir anlatıdır. King burada gerilim yazarı kimliğini aşarak, neredeyse Tolstoy’un insani gözlem gücüyle, Dickens’ın karakter tahlilleriyle ve Dostoyevski'nin trajedisi ile ilerleyen epik bir roman yaratır.Geçmişteki kimliğiyle George Amberson’ın Kennedy suikastini engelleme çabası, aslında bir ülkenin tarihini değil, bir adamın kalbini sınayan uzun bir yolculuktur. Bu romanın büyüsü de tam burada yatar. Öncelikle şuradan başlamak isterim benim için en vurucu olan kısım
“Geçmiş inatçıdır.” King zamanı ve geçmişi sadece bir sahne değil, aktif bir karakter gibi yazmasıdır. Roman boyunca “geçmiş”:karar verir, direnç gösterir tehdit eder planları bozar yani geçmişin bir iradesi vardır geçmiş inatçıdır.Bu cümle yalnızca bir motto değil romanın anlatımsal anlamda omurgasıdır çünkü karşımıza a her yerde çıkar engeller kazalar yaptırır beklenmedik aksilikler aslında tek bir şeyin dışa vurumudur. Jake yani Ambersonun aslında rakibi geçmiştir yani zaman ama yazar bunu öyle kaliteli yazmış ki bunu okuyucuya yavaş yavaş inandırdı.Jake önemli bir karar vereceği her an sanki görünmez bir düşman ona çelme takar. Bu da okuyucu da, “zaman canlı bir şeymiş” hissi yaratır.Yani perfonifikasyon bir kahraman bir tür irade verme
Sadie ve Jake
Sadie romanın duygusal merkezidir masumiyetin simgesi ve yaşadığı travmaların izlerini taşıyan bir kadın aynı zamanda Jake'in kader ile yüzleşme anahtarı Jake'in sadei'ye yeniden yeniden dönmesi duygunun nasıl direnç gösterdiğini anlatır. İşte bu yüzden bana göre romanın en sarsıcı sahnelerinden biri Jake'in sadei'nin yaşlı halini bulduğu sahnedir
Geçmiş eski haline gelmiştir ama Sadri artık onun değildir . Yine de aralarında açıklanamayan bir tanıdıklık kayıp zaman duygusu vardır kader'in en zarif biçimde yazılması bu olsa gerek
Suikastın Önlenmesi
Jake görevi başarıyor.
Kennedy suikastini gerçekten engelliyor.
Fakat burada King’in akademik argümanı devreye giriyor Tarihsel bir olayı düzeltmek, insanlığın kaderini düzeltmek değildir.
Kennedy’nin hayatta kalması:Daha sert politikalar,Daha büyük savaşlar,ekonomik çöküşler,Kaotik bir Amerika doğuruyoryani tarih, dengesi bozulduğunda daha büyük acılar üretiyor.Jake bu yüzden geri dönüp her şeyi eski hâline getirmek zorunda kalıyor.
Kaderi yenemiyor; ancak onunla uzlaşabiliyor.
Zamanı düzeltilmiştir ama bedeli vardır
Kırmızı başlıklı kız masumiyeti kurt Kader
Sadie’nin masumiyeti ile Jake’in karanlık görevi çarpışır.Masal, Sadie’nin kırılganlığını ve Jake’in onu koruma isteği masumiyeti simgeler
Kırmızı Başlıklı Kız’daki kurt nasıl masum kızı bekleyen bir tehditse, King’in romanında da “zamanın direnci” Jake’i sürekli izleyen bir gölge gibidir.Zaman burada yalnızca bir akış değil, aktif bir düşmandır.Kurt zaman oluyor
Masallarda anlatıcı kaderi şekillendirir.
Bu romanda o anlatıcı, zamanın bilinçli iradesi gibidir.Jake’in her adımda önüne taş koyan şey işte bu metafordur.Geçmişi değiştirmek güç ister; ama kabullenmek daha büyük bir güç ister
King burada aslında bilimkurgu yazmıyor;
insanın kendi hayatındaki pişmanlıklarla, keşke’lerle yarım kalmış hikâyelerle olan mücadelesini anlatıyor.
Sosyolojik değerlendirmesi
20. yüzyıl Amerikan toplumunun sosyolojik bir röntgenidir. King okuru 1950’lerin sonu ve 1960’ların başına geri götürürken o dönemin sınıfsal yapısını gündelik hayat pratiklerini toplumsal normlarını ve sistemsel eşitsizliklerini bütün çıplaklığıyla gösterir geçmişte karşılaştığı ilk şeylerden biri, 1958 Amerika’sının “güvenli, masum, nostaljik” görünen ama aslında oldukça hiyerarşik ve sınıfçı bir yapıya sahip olmasıdır.
Küçük kasaba hayatı dışarıdan sıcak görünür
Ama herkesin kime ait olduğu, kimin nerede durduğu kimin hangi işi yapabileceği bellidir.
Bu katı sınıfsallık, 1960’lar modernleşmesine geçiş öncesi Amerika’nın tipik özelliğidir.O dönemde aile içi şiddet hem yasal olarak hem de toplumsal olarak görünmezdi. Sadie’nin yaşadıkları bu yüzden sadece dramatik değil; toplumsal bir gerçektir
Amerika'nın ırk ayrımcılığını bilinçli şekilde arka plana yerleştirir, çünkü o dönem ABD hâlâ Jim Crow yasalarının gölgesindedir.Jake’in gelecekteki perspektifiyle bu ırkçı atmosferi fark etmesi, romanda hem karakter gelişimi için temel bir işlev görür Amerikan Rüyası yalnızca belirli gruplara açıktır son olarak Jake’in Kennedy’yi kurtarması, tarihsel bir başarı gibi görünse de Amerikan toplumunun dengelerini altüst eder Sadie’yle birlikte olamaması aşkın zamanla ve tarihle sınırlandırılmış trajik boyutunu ortaya koyar. İşte bu noktada King’in romanı Dostoyevskivari bir trajedi hâline gelir tıpkı Dostoyevski’nin kahramanları gibi Jake de ahlaki ve duygusal ikilemlerle sınanır,
yalnızlık ve çaresizlik içinde mücadele eder.
Ve bu incelemeyi Nietzsche 'nin "insanın en derin acıları o zaman en büyük dönüşümlerin başlangıcıdır". sözü ile tamamlamak isterim
·
591 Gösterim
1 Yorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.