Son Kuşlar Üzerine Bir İncelemeEdebiyat
Sait Faik Abasıyanık'ın bu eseri farklı hikayelerden oluşmuş bir derlemedir. Türk durum hikayeciliğinin önde gelen yazarlarından Abasıyanık çağdaş hikaye kültürümüze de büyük katkılarda bulunmuştur. Sizlere bu kitapla ilgili bazı gözlemlerimden ve düşüncelerimden bahsetmek isterim.
Özellikle İstanbul ve Adalar çevresinde geçen bu hikayelerde doğa, balıkçılar, insanlar ve onların iç dünyaları işlenmiştir. Doğaya verilen zarar, yalnızlık, adaletsizlik ve de iç huzur arayışı öne çıkan diğer unsurlardandır. Yazar bu hikayelerde genel olarak yaşadığı adadaki, bulunduğu ortamlardaki, şahit olduğu ya da kafasında olma ihtimalini canlandırdığı olayları betimlemiş, anlatmıştır. Yeri geldiğinde kullandığı balıkçılık terimleriyle de hem duruma hakimiyetiyle okuru kuşatmış hem de bizleri bu yolla hikayelerin içine çekmiştir.
Kitapta tek bir olay örgüsü olmadığından belli bir ana karakterden bahsedemiyoruz fakat hikayelerin hepsi yazar tarafından bize ilk ağızdan anlatıldığı için en önemli karakterin anlatıcı yani yazar olduğunu söyleyebiliriz. Benim gözlemlediğim kadarıyla Sait; sürekli bir iç huzur arayışında olan, ara sıra bu arayıştan ötürü gerçekten bıkkın bir hale düşen ve boşvermişliğe, yalnızlığa, o yalnızlığını kabullenişe kendini vuran bir adamdır. Etrafındaki insanları çok iyi gözlemler, tahminler yürütür, hayaller kurar. Bu insanlardan genelde çok hoşnut değildir ve kendine dönem dönem nispeten yakın bulduğu kişiler hakkında çoğunlukla hayal kırıklığına uğrar. Etkileşimde bulunduğu insanlarla ilgili daima öncesinde kendi kendine derin bir düşünme süreci geçirdiğinden her zaman arasında bir mesafe bırakır, bu şekilde iletişimlerinin bu genel bitişini tahmin edebilir ve artık bu hallere de alışkındır. Yalnız bir adamdır dedik, ayrıca pek de memnuniyetsizdir. Yazdıklarını beğenmez, kendini asla anlamayacağına ikna olmuştur ve artık tek umudu o hoşlanmadığı insanlardan uzakta, huzurlu bir şekilde hayatının son bulmasıdır.
Kitapta öne çıkan en temel iki kısım olduğunu düşünüyorum; birisi balıkçıların hayatları, buradaki adaletsizlikler, diğeriyse anlatıcının hüzünlü gözlemleri, yorumları. Hikayelerin çoğunluğunda ya anlatıcının da içinde bulunduğu ya da sadece gözlemlediği bir balıkçı trajedisi yer alıyor. Bir yanda balıkçılar hakkını alamıyor, ciddi bir ayrımcılık görülüyor, bu insanların kendi içlerinde bir birbirini çekememezlik var, öteki yandaysa anlatıcının gözlemleyerek aktardığı o durumlarda her şeydeki o hüznü buluşu…
Beni bu kitapta en çok etkileyen şeylerden biriyse anlatıcının her ne düşünürse düşünsün sürüp giden o kabullenmişliği ve boşvermişliğiydi. Köylüler, balıkçılar; gemilere, martılara bakıyor, dalıp gidiyor diye sürekli bir laf atma, dışlama, ilginç bulma halindeler. Bir yanda tabi ki ‘Sait de böyle biri işte.’ şeklinde bir kabulleri var fakat yine de sürekli bir uğraşma hali görülüyor. Buna rağmen -anlatıcı artık bunlara alıştığı, kayıtsızlaştığı için midir, yoksa bunlara takmamanın yolunu giderek kendi içine çekilmekle bulduğu ve rahatladığı için midir bilemiyorum- gayet nötr bir şekilde hayatına devam edebiliyor. Bence bu durum daha çok artık böylelerine karşılık olarak hayal gücünü geliştirmeyi ve somut bir karşılık yerine kafasında karşılık vermeyi öğrendiğinden dolayıdır. Bu bilince ulaşmış oluşundan ve yine bunu kendinde oluşturabilme becerisinden ve başarısından gerçekten etkilendiğimi söyleyebilirim.
Yazarın dili genel olarak samimi ve sadeydi bazı kısımlarda terimler kullanması bazı okurlar açısından kitabın akıcılığını zorlaştırmış olabilir belki fakat bence öykülerin bağlamı, gerçekçiliği ve anlatıcının olaylara hakimiyeti anlamında yerinde olmuş.
Beğendiğim bir cümleyle incelememi sonlandırmak isterim;
"Dostluk, kibarlık, samimiyet, iyilik maskelerinin sakladığı zehirli tırnakların ne onarılmaz yaralar açtığı, sanki tüylerim, sanki derim, vücudumda tayin edemediğim bir yer duruyor; ben istemeden vardığım bir müdafaa sistemini -aklıma sürünürcesine- kendiliğinden alıveriyor."
-Sitede bir süredir bulunmama karşın yayınladığım ilk incelememdir, sürçülisan ettiysek affola…
Herkese iyi okumalar dilerim -heyyitszd 
Son Kuşlar
Son Kuşlar·
117 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.