Böyle kitaplar gereklidirBiyoloji
Slogan ile başlamayı önemli buluyorum bu kitap özelinde
" Böyle kitaplar gereklidir! "
Richard Lewontin, Amerikalı bir zoologtur; bu kitap ise Massey Konferansları kapsamında yaptığı konuşmaların kitaplaştırılmasıdır.
Eser boyunca Lewontin'in hayattaki konumuna/ duruşuna dair pek çok tahmin yapmak mevcuttur; ama ben bunu kenara koyup kitapta ne yazıyor diye kendime kadar bir özet yapayım.
Lewontin'in iddiası şudur: Dünya düzeni ( kapitaller, güçlüler, siyasiler, kökleşmiş fikirler) bilimi de diğer şeyler gibi kendi çıkarlarına göre eğer, büker ve şekillendirir.
Bu kapsamda bilim (özellikle biyoloji) ile şu formüle edilmiştir :
DNA --> Birey --> Bireysel Kültür --> Toplum
dolayısıyla daha kısa bir şekilde tarif etmek gerekirse;
DNA --> Toplum denklemi oluşur.
Lewontin ise bilimsel kanıtları ile bu denklemlere karşı çıkar. Eserde bulunan 5 ayrı makale ile bu tezleri çürütmeye çalışır. İkinci makalesinde Genlerin (yani DNA) bilimsel bir örneklem olarak insanın nasıl'ına dair çok az şeyi anlattığını ortaya koyar. Çevrenin etkisinin de olduğunu kabul etmesine rağmen bunun da formüle edilememesi en büyük dayanağıdır.
Üçüncü makale ise biyolojik determinizme karşı çıkışdır. Biyojik determinizm bir formül ortaya koymaya çalışır. Bu genetik bilgiye sahip ve bu çevresel şartlardaki bir birey şu konuma gelecektir. Dolayısıyla bu şunu söylemenin bir başka yöntemidir aslında. Zenciler şöyledir, bu kavimler böyledir, bu toplum suç ile iç içedir gibi... Lewontin bunları da tamamen reddeder; en azından bizi şunu söyleyecek kadar ikna edebilir. Bu biyolojik determinizm yani neden-sonuç ilişkileri olsa da insan için formüle edilmesi mümkün değildir.
Yukarıdaki paragrafta konuyu fenotipler üzerinden tartışan Lewontin, sonraki makalesinde ise bunu sosyobiyoloji kavramı açısından tartışır. Buradaki temel konu siyasi olarak sosyobiyolojinin varlığının insanları susturmak ve bir şekilde yola getirmek için araç olarak kullanıldığını iddia eder: Thomas Hobbes' un "kralların olması gerekliliğine dair hipotezi", Almanların Polonya'yı işgalinin farelerdeki agresiflik ile açıklanması, karıncaların hayatındaki anoloji (kraliçe, köle) ile sosyal hayatın açıklanması gibi...
Son makalesinde ise toplum ve çevre konusunu açar, Lewontin. İnsanın 100% olarak çevrenin etkisi sonucunda oluşan bir son ürün olduğunu reddeder. Temel olarak varmaya çalıştığı şeyi de açacak olursak insan dinamik bir sürecin içinde toplum, çevre ve genetik bilgisinin özellikleri yaşayıp gidecektir. Örneğin bir karıncanın yaşamındaki çevre etkisini araştıran biri, karıncanın çevreyi oluşturmadaki etkisi ortadan kaldırmadan bu incelemeyi yapamaz ve dolayısıyla bu çalışma yapılamayacaktır.
Lewontin'in özet sırasında bahsetmediğimiz ilk makalesine işaret ederek bitirecek olursak kamu makul bir şüpheye sahip olmalıdır, bilim ve bilimci konusunda. Siyasi söylemlerden korunmuş olarak insanın kendisi, diğer bireylerle olan ilişkisi, çevresi ile olan ilişkisine daha akli olarak bakmalıdır biliminde siyaseten manipüle edilmiş halinden korunarak. Dolayısıyla genel istikametin dışındaki bu kitapların varlığı ( her ne kadar hatalar barındırma olasılığı olsa da) oldukça gereklidir.
·
56 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.