Merhaba arkadaşlar. İstanbul’un sevgilisi olan bu değerli -ve nadir- Fransızlardan Pierre Loti ile 6 kitaplık çok hoş bir yolculuğun ilk durağındaydık. Hep birlikte Türkiye ve Türkler hakkında dar bir pencereden bakmak yerine objektif bakmaya çalışan, bu sebeple bizlerin sıcak kanlı olduğunu öğrenen, öğrendikten sonra buradan kopamayan bu değerli insanın (kimilerine göre yalnızca bir subay) bu kitabında neleri kaleme aldığını hep beraber inceleyelim.
Pierre Loti’nin her zaman Türk dostu olduğunu yinelemesi yalnızca lafta da değildir. Bunu 6 incelemenin de başına tutturacağım. O hem Balkan Savaşları hem 1. Dünya Savaşı hem de İstiklal Savaşımızı yapacağımız Anadolu işgalinde kolay olan güçlü tarafı savunmak yerine her daim sıcak karşılandığı ve kimseye zararı olmayan aziz Türk milletini savundu. Milli mücadele dönemlerimizde kendi devleti de dahil işgalci olan ve hata yapan Fransa’ya karşı çıkarak bizimle aynı safta yaşadı. Bu ise ona yaşadığı Eyüpsultan’daki Pierre Loti Kahvesinin bulunduğu tepenin hatırına Pierre Loti Tepesini kazandırdı. Ayrıca bir de Nazım Hikmet’in ona sataştığı bir bölüm var ki, Nazım Hikmet şiirleriyle gönüllerde taht kurmuş bir insan olsa da benim için en değerli şahıslardan birine ‘Burjuva Kemal’ ve ‘Köpek’ dediği için gözümde zerre değeri olmayan biridir. Pierre Loti’nin yanından geçemez. Şiir yazan çok insan var. Ancak bunların neye ve kime hizmet ettiğini iyi bilmek lazım. Her ekrana çıkıp dostluk & kardeşlik türküsü söyleyenlerin aslında ne istediklerini de iyi bilmek gerek. Sanırım kimden bahsettiğim anlaşılmıştır.
Hikayeye baktığımızda ise bizler şunu net olarak görüyoruz ki bu yaşamış insanların yaşanmış bir öyküsüdür. Nasıl? 2. Abdülhamid döneminin devlet adamlarından olan Hariciye Katibi Mehmed Nuri Bey’in kızları Zinnur ve kardeşi Nuriye, Pierre Loti’nin ilham aldığı 2 kardeştir. 1906 yılında iki kardeş, saray baskısının da yeterince dışa vurumu olarak Osmanlı kıyafeti denilen tüm kıyafetleri çıkararak Paris’e kaçarlar. Babaları da gerçekten üzüntüden kahrolur ve ölür. Nuriye Hanım’a baktığımızda 84 yıl yaşadığını ve orada evlendiğini; Zinnur Hanım’a baktığımızda ise onun da Sakarya’da öldüğünü (burası acıklı bir hikayedir) öğreniriz. Bunu anlatma sebebime gelelim şimdi.
Pierre Loti 1903 yılında ikinci defa Türkiye sınırlarına girdiğinde bir mektup alır. Bu mektupta kendilerini ve yaşadığı zorlukları anlatan 2 kardeş vardır. Bu iki kardeşle bir buluşma da ayarlanır. Fransızca konuşmaları da o dönem için dikkat çekmektedir. Dikkat çeken bir ayrıntı da ne olursa olsun peçelerini açıp yüzlerini göstermemeleridir. Pierre Loti onlardan ve anlattıklarından etkilendiği gibi yanlarındaki Madam Lera’dan da etkilenir. Bizler burada onların 11 yaşında çarşafa girdiklerini ve dış dünyayla bağlantılarının kesildiğini öğreniriz. Roman ise bu minvalde kaleme alınır ve Paris’te yayımlanır. Kardeşler için en başta kaçtı demiştik. Bunun sebebi de roman yayımlandıktan sonra bunların kendilerinin olduğu anlaşılacağı korkusudur.
Ayrıca son bölümde bizler iki kardeşin geldiği son nokta bu iki kardeşin düşüncelerini ve psikolojisini tartışıyoruz. Nuriye Hanım’ın dayandığını ve Paris’te kaldığını orada evlenip hayatını devam ettirdiğini öğreniyoruz. Daha acıklı olan Zinnur Hanım ise babasının haline dayanamayıp çok üzülüyor. Sonra kendi halinde vicdan yaparak vatana dönüyor. Burada da ne ailesi ne çevresi tarafından hoş karşılanmıyor. Ancak bunu iyi düşünmek lazım o zaman mahalle bakkalına yalnız giden kadına nasıl gözlerle baktıklarını çok iyi bilmemiz gerekiyor. Bu kadın nerelere gitti döndü, neler düşündüler tahmin edersiniz. Kocası da kendini istemeyince bunalıma gidiyor ve Sakarya tarafına gidip hemşirelik yapıyor. Ancak bundan sonrası belirsiz. Orada bir doktorla evlilik yapmış olabileceği söylenirken aynı zamanda üzüntüden verem olup öldüğü de söyleniyor.
Kitaptaki İstanbul tarifi ve betimlemelerini okuduğumuzda ise şunu net olarak söyleyebiliriz ki bu adam gerçek bir İstanbul aşığı. Gerçi o eski İstanbul görüntülerine baktığımızda insanın içini ısıtan, insana huzura benzer bir his aşılayan bir durumun varlığını nasıl inkar edebiliriz ki? Tek kelimeyle muhteşem.
İncelemeler:
#44440973
#134561659
#134580752
Okumalar:
Aziyade
Bezgin Kadınlar (Mutsuz Kadınlar)
Doğudaki Hayalet
İzlanda Balıkçısı
Hepimize iyi okumalar dilerim..
·
124 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.