Kendi mezarına çiçek ekenler içinEdebiyat
Pessoa okurken insan ne öğreniyor biliyor musunuz? Kendini anlamanın bazen yorucu olduğunu.
Ama yine de anlamaya çalışmanın insana yakıştığını.
Çünkü bazen insan yorulur, bazen durur, bazen susar…
ama içinden geçenler konuşmaya devam eder. Bu kitap bize şunu öğretiyor; Bazen anlamak değil yorgunluk bile değerlidir. Çünkü yorgunluk, kalbin hala çalıştığının işaretidir.
Kitapta karşıma çıkan şu cümle o kadar güzel özetliyor ki her şeyi, kitabın geri kalan tüm cümlelerinden daha çok etkiledi beni.
“Kendimi arıyorum ama bulamıyorum. Vazoların içinde temizce dizilmiş krizantem zamanlarına aidim ben. Ruhumdan çiçekli bir süs yapmalıyım kendime.”
Pessoa’nın yaptığı şey bir cümleyle bir insanın iç mimarisini yeniden kurmak. Burada “arayış” bir acı değil, bir ev. Krizantemler yalnızlığı değil, sessizliği temsil ediyor. Ve insan bazen kendini bulmak için kendinden değil kendisini süsleyen acılardan geçiyor. Sanki insanın içinde büyüyen ince bir ağrı gibi tarif edilemeyen ama varlığı çok net olan bir iç çöküş bu.
“Ruhumdan çiçekli bir süs yapmalıyım kendime.”
İşte bu cümle aslında Pessoa’nın varoluşunun şiiri. Acının içinden güzellik yapma çabası, yorgunluktan estetik çıkarma arzusu.
Kelimeler cam gibi. Keskin, kırılgan, şeffaf. Pessoa kendini ararken aslında bulunmak istemeyen bir ruhun sesini yazmış burada. Krizantem demesi boşuna değil. Başka bir çiçek değil, gül değil, yasemin değil…
Krizantem.
Çünkü krizantem mezarlıkların çiçeği. Sonbaharın, ölümün, solgunluğun, vedaların.
Ve Pessoa diyor ki ‘Ben o zamana aitim.’
Parlak baharlara değil, solgun sonbaharlara. İnsanlara değil, içimdeki karanlık ve sessiz vazo dizilimlerine. Yaşamaya değil, düşünmeye, hatta düşünmekten yorulmaya.
İnsan bazen kendini arar ama bulamaz, çünkü saklandığı yer yine kendisidir. Pessoa’nın cümleleri de böyle; hem arayan hem saklanan, hem çiçek hem mezar. Kitap bittiğinde anladım ki o krizantem aslında bir imza. Hüzünle barışık olmanın, kendi karanlığıyla dost olmanın işareti.
Kitapta hayata dair çok önemli bir ders var aslında.
Bulamadığın kendini süsle, saklama; çiçeklendir.
Çünkü insan bazen yarasını güzelleştirince iyileşir. Ve belki de bu yüzden kitap boyunca bir arayış değil, bir kayboluş hissi var. Kendi içine dönen, kendi düşüncesine saplanan, kendi anlamına çarpa çarpa ilerleyen bir ruh…
Hani bazı kitaplar okura yol gösterir, iyileştirir, hafifletir ya, bu öyle değil. Bu kitap insanı iyileştirmiyor; sadece “sen de böyle hissediyorsun, ben biliyorum” diyor.
Tesellisi sıcak değil, gerçeği soğuk ama dürüst.
Kim olduğumuzu değil, kim olamadığımızı gösteriyor.
Ve belki de Pessoa’nın söylediklerinin bütün ağırlığı şu cümlede saklı: İnsan bazen kendisini bulamaz; sadece nereye gömdüğünü hatırlar.
Bu yüzden Anlamaktan Yoruldum bence yaşamayı değil, bir yaşamın taşınmasını anlatıyor.
Kendini kaybedenlere, içindeki gürültüye söz bulamayanlara, düşünmenin ağırlığı altında ezilenlere yazılmış bir ağıt.
·
296 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.