Kitap “Nişanlı” ve “Edebiyat öğretmeni” hikayelerinden oluşuyor. 
“Nişanlı” hikâyesinde en çok Sasha ve Nadia arasındaki o dönüştürücü konuşma öne çıkıyor. Sasha’nın incelikle değil, doğrulukla söylediği sert ama sarsıcı cümleler Nadia’nın bütün hayatını yeniden görmesine yol açıyor:
“Anneniz ve babaanneniz hiçbir şey yapmadığına göre, sizin için bir başkası çalışıyor. Başka birinin ömrünü tüketiyorsunuz.”
Bu sözler, Nadia’nın yıllardır fark etmeden yaşadığı o uyuşuk düzenin perdelerini bir anda yırtıyor. Önce nişanlısına, sonra içinde bulunduğu hayata, ardından da kendisine yabancılaşması işte bu yüzden. Sasha’nın ona verdiği cesaret, aslında bütün hikâyenin kalbidir: okumanın, düşünmenin ve insanın kendi kaderini seçme hakkının kutsal olduğuna olan inanç.
Nadia’nın kendini iğrenç bir hayata sıkışmış hissetmesi ve özgürlüğe yönelişi, Çehov’un insan ruhundaki bir kıvılcımın bile koca bir düzeni nasıl devirebileceğini anlatan en güzel örneklerinden biri.
“Edebiyat Öğretmeni” ise bambaşka bir dünyanın kapısını açıyor. Nikitin’in gençlik kompleksleri, ilk evlilik günlerindeki romanlardan fırlamış kadar saf mutluluğu ve ardından gelen yavaş çöküşü, insan ruhunun ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
Nikitin, başta “mutluluğumu kendim yarattım” derken kendinden emin. Öksüzlükten, yokluktan, mücadeleden çıkmış biri olarak huzurun bir ödül olduğuna inanıyor. Fakat kolayca sahip olduğu ev, refah, sıcak yuva ve bolluk; zamanla içini boşaltıyor.
Çehov burada büyük bir hakikati fısıldıyor: Emekle kazanılmayan hiçbir şey insanın ruhunda kök salmıyor.
İskambil masasında kaybettiği 12 ruble bile onun için bir fark yaratmıyor; çünkü havadan gelen para gibi, havadan gelen mutluluk da anlamını hızla yitiriyor. Sonunda Nikitin, pespayeliğin ortasında sıkışmış bir ruh gibi nefes alamaz hâle geliyor:
“Buradan kaçmak gerek, yoksa çıldıracağım.”
Evliliğin başlangıcındaki o parlak mutluluk, zamanla yerini varoluşsal bir karanlığa bırakıyor. Çehov, insanın huzuru nasıl kendi iç çatışmalarıyla tükettiğini olağanüstü bir açıklıkla anlatıyor.
Bu iki hikâye, birbirine zıt iki yönüyle insan hayatını gösteriyor: birinde uyanışın sarsıcı ışığı, diğerinde mutluluğun kırılgan gölgesi.
·
64 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.