Genom – Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük Otobiyografisi | Matt Ridley
Bu kitabı ilk kez 2008 yılında, Ağrı Fen Lisesi kütüphanesine yapılan bir bağış sayesinde okumuştum. O dönem için popüler bilim adına dikkat çekici, anlatımı akıcı bir çalışmaydı. Aradan yıllar geçtikten sonra tekrar dönüp baktığımda ise kitapla kurduğum ilişki daha mesafeli oldu.
Matt Ridley, Genom’da insan genomunu 23 kromozom üzerinden ilerleyen bir anlatıyla ele alıyor. Kitap, genetik bilimi biyolojiyle sınırlı tutmayıp evrim, davranış, kültür ve insan doğasına kadar genişletmeye çalışıyor. Ancak bu genişleme, benim açımdan fazla evrim merkezli bir bakış açısına yaslanıyor.
Özellikle genetik hastalıklar ile evrimsel süreçler zaman zaman aynı anlatı hattı üzerinde sunuluyor. Oysa bu iki alan, sonuçları benzer gibi görünse de mekanizma olarak oldukça farklı. Genetik hastalıklar çoğu zaman mutasyon, regülasyon bozukluğu ya da kompleks etkileşimlerin sonucu iken; evrimsel değişim çok daha uzun zaman dilimlerinde, seçilim ve adaptasyon üzerinden işler. Kitapta bu ayrımın yeterince net çizilmediğini düşünüyorum.
Bu nedenle Genom, bilgilendirici olmakla birlikte bana şahsen tam anlamıyla tatmin edici gelmedi. Popüler bilim okuru için akıcı ve düşündürücü olabilir; ancak genetikle daha derinlemesine ilgilenen biri için bazı genellemeler fazla yüzeysel kalabiliyor.
Yine de kitabın, genetiği yalnızca laboratuvar verileriyle değil, insanlık tarihi ve düşünce biçimleriyle ilişkilendirme çabası kıymetli. Özellikle genç okurlar için ufuk açıcı olabilir. Fakat okurken, anlatılanların mutlak bilimsel gerçekler değil, yazarın yorumlarıyla şekillenmiş bir çerçeve olduğunu akılda tutmak gerekiyor.
Genom: Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük OtobiyografisiMatt Ridley · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 2014167 okunma
·
27 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.