Çok kısa bir metin olmasına rağmen konusu ve metinde sözü edilen mitolojik karakterler sebebiyle insanın ufkunu açan bambaşka olaylara ve zamanlara götüren bir eser.
Prometheus, insanlığa yardım etmek isterken Zeus tarafından cezalandırılır. Peki suçu ne? İnsanlığa ateşi vermek. Tabii ateşle birlikte yaratılacak olan medeniyet, bilgi ve gelişim. Bu Zeus'u rahatsız eder. İnsanlığa bilgiyi vermek istemez.
Prometheus cezalandırılır ama aynı zamanda ölümsüzdür.
Hikayenin özetini yapmaya gerek yok ama birkaç noktaya değinmek istiyorum.
Prometheus bir yerde suçlarını söylerken "insanları ölüm kaygısından kurtardım" der, bunu nasıl yaptığı sorulunca "kör umutlar saldım içlerine" der. Yani Prometheus abimiz aslında "umut" denen şeyin boş bir şey olduğunu, sadece insanlığa ölümü unutturmanın ve onlara dünyada gecirdikleri zaman içinde oyalanacakları bir şey verdiğini bilir. Prometheus bilerek umudu salar içimize, oyalanalım da sürekli ölümü düşünmeyelim diye.
Bu da aklıma başka şeyler getiriyor.
Sonra Pandora meselesi var. Pandora'yı okuyunca aklıma Havva anamız geldi. Neredeyse aynı şeyler yaşanmış. Kutu ve elma sembol olarak aynı şeyi temsil ediyor. Pandora kutuyu açıyor ve tüm kötülükler dünyada bir yer buluyor kendine. "Umut" hariç, kapak kapatılınca umut "içeride" kalıyor. Havva da yasak elmayı yiyince "cennet"i ardında bırakıp dünyaya geliyor. İki anlatının sonrasında kadın figürünün tüm kültürlerde günah keçisi olarak seçilmesi gibi benzer yanları çok Havva ile Pandora'nın.
Her iki anlatı da aslında "umut" veya "cennet"her ne dersek diyelim ikisinin de geride kaldığını ve asla oraya geri dönemeyecegimizi söyler.
Gelelim Prometheus'un ölümsüzlüğüne.
Prometheus acı çeker ama ölmez; tıpkı insanın tek tek ölmesi ama insanlığın devam etmesi gibi. İnsan bedeni fanidir, fakat akıl, bilgi, ateş ve kültür kuşaktan kuşağa aktarılır. Bu anlamda Prometheus, tek bir varlık değil; sürekliliğin taşıyıcısıdır. Zincirleri, bireysel acıyı; ölümsüzlüğü ise türsel devamlılığı temsil eder.
Prometheus'un ölümsüzlüğü insanın evrende öteden beri gelen ölümsüz varlığını simgeliyor. Yani insan ölümlü ama insan soyu ölümsüz bir şekilde sonsuza uzanacak.
Dinlerdeki kıyamet kopacak sonumuz gelecek anlatısının tersine...
Prometheus’un hikâyesi bir sona bağlanmaz; acı sürer ama anlatı bitmez. Tıpkı insanlığın kendisi gibi. İnsan belki kurtulmaz, belki cennete dönmez, belki umudu boşunadır; ama yaşamaya devam eder.
·
248 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
