Yıllarca bu topraklarda yaşamış, Sarıkamış'ta, Çanakkale'de sırt sırta savaştığımız, tek bir yunanca kelime bilmeyen Rumlar Yunanistan'a sürgün ediliyorlar. Orada da Türk tohumu denilerek Yunanlar tarafından dışlanıp eziyet çekiyorlar. Türk kültüründen bir haber oldukları halde sadece müslüman oldukları için de bir grup insan Türkiye'ye sürgün ediliyor.
Vasili mübadeleden sonra adasını terk etmez, adaya ilk gelen kişiyi vuracağına dair yemin eder. Biraz delidir Vasili, Çanakkale'de Sarıkamış'ta yaşadıkları peşini bırakmaz. Adanın kiraz bahçelerinde dolaşırken bir anda kendini Allahuekber dağlarının karlı yamaçlarında bulur, balık tutarken kulağının dibinden kurşun vızıltıları geçer, top güllelerinin gümbürtü sesiyle uyanır uykularından.͏ s͏a͏v͏a͏ş ͏b͏i͏t͏m͏i͏ş͏t͏i͏r ͏b͏i͏t͏m͏e͏s͏i͏n͏e, ͏v͏a͏s͏i͏l͏i ͏h͏â͏l͏â ͏s͏i͏l͏a͏h ͏a͏r͏k͏a͏d͏a͏ş͏l͏a͏rı͏nı͏n ͏k͏u͏r͏t͏l͏a͏n͏mı͏ş ͏ö͏l͏ü ͏b͏e͏d͏e͏n͏l͏e͏r͏i͏n͏i ͏sı͏r͏tı͏n͏d͏a ͏t͏a͏şı͏r. Kendi de farkındadır vaziyetinin. Her gün Poyrazı öldürmeye yemin ederek kalkar, aylarca takip eder her hareketini Poyrazın. Sürekli içinde mücadele eder, bir acır Poyraza bir kinlenir. Cesaret edemez onu vurmaya yeminine rağmen. Savaş görmüş bir adam dünyanın en korkak adamıdır. O bir daha değil bir insanı, bir sineği bile öldüremez. Çok naif ruhludur Vasili, iyi çocuktur, doğaya kuşa hayvanlara sonsuz bir şefkat besler. Onu anlayacak birine ihtiyaç duyar, aynı travmalara sahip birine. Poyraza ne kadar kinlense de onun her şeye rağmen yaşama sevinci etkiler Vasiliyi. Poyrazın doğan güneşe, uçan kelebeğe gülümsemesi içini ısıtır Vasilinin.
Vasilinin zihninin tüm o karmaşası, çektiği acı ve eziyet, bir anda dünyadan soyutlanıp tekrar savaşa dönmesi o kadar etkileyici tasvir edilmiş ki... Gece ateş yakmış balık pişirirken bir anda toz bulutunun içinde, kopan vücut parçalarının, kan gölünün ortasındaydım Vasili ile birlikte. Onunla birlikte delirdik, birlikte mücadele ettik, birlikte tekrar yaşama sevincini kazanmaya çalıştık. Romanın sonunda hâlâ yaşam için bir umut vardır belki dedik. Savaşı icat eden görmesin cennet...
Yaşar Kemal birçok sorunu Türk edebiyatına kazandırmış bir yazar. Mübadelenin bu denli büyük acılara sebep olduğunu Yaşar Kemal ile öğreniriz, Sarıkamış'ta 90bin askerin donarak öldüğünü biliriz ama içerde askerlerin neler yaşadığını, savaş sonrası halkın psikolojisini, sağ kalanların travmalarını ondan öğreniriz. Yaşar Kemal ne romancıdır ne edebiyatçı, Yaşar Kemal insanlığın gür sesidir. Anadolu'nun sesidir.