VejetaryenEdebiyat
Kitap, Güney Koreli yazar Han Kang tarafından yazılmış. 2016 Uluslararası Booker Ödülü ve 2024 Nobel Edebiyat Ödülü almış. Nobel almasının sebebi olarak da yoğun şiirsel edebiyat yaptığı söylenmiş. Normal kalıpların dışında yenilikçi bir roman.
Öncelikle Kore ile ilgili bence şunları bilmeliyiz; ataerkil bir toplum yapısı var. Hiyerarşik bir toplum. Ekonomik eşitsizlik çok fazla. 1900–1945 yılları arasında Japon işgaline maruz kalmış. Yani şiddetle baskılanmış bir kültür var. Kahraman da ailesinin şiddetine maruz kalıyor. Yani bizim topluma da çok benziyor.
Vejetaryen birbirinin devamı niteliğinde üç ayrı anlatıdan oluşan bir kitap.
İlk bölümde vejetaryen olan kadın kahramanı kocasının gözünden dinliyoruz. Koca; duyarsız, sıradan, silik bir adam. Bu bölümün adı da Vejetaryen. Kocası onunla evlenme nedeninin onun sıradanlığı olduğunu fakat et yememe işi ortaya çıkınca bu sıradanlığın bozulduğunu söylüyor. Zaten sevmediği kadını aslında artık istemiyor. Kadın sık sık çıplak olmak istiyor çünkü hisleri onu boğuyor. Sosyal ilişkilerden soyutlanır ama umrunda da değildir. Onu ailesine şikayet ediyor. Ailesinin duruma yaklaşımı oldukça geleneksel. Çocuklarının toplumdan farklı olmasını istemiyorlar. Hatta kızların durumu için damada karşı mahçup oluyorlar. Burda kadına değer verilmediğini alenen görüyoruz. Ayrıca babanın zorla et yedirmesi bir travma sebebi belki ama asıl travma çocuklukta da şiddet görmesi ve onu ısıran köpeğin etinin de ona yedirilmesi. İlk defa isyan eden Yonghe bileğini keser ve eniştesi tarafından kucaklanarak hastaneye götürülür. Olayların arasında kahramanın rüyaları da anlatılıyor. Fakat rüyalarında tam tersine et yediğini ve öldürme isteğini görüyoruz. Kitap rüyaların akışıyla Freudyen bir biçim alacak zannettim ama ikinci bölümde başka yöne evrildi.
İkinci bölümde eniştesinin gözünden devam eden olaylar anlatılıyor. Enişte tuhaf, tekinsiz bir adam. Kendi karısından Yonghenin vücudunda bir moğol lekesi olduğunu öğrenen adam onu cinsel anlamda hayal etmeye başlar. Sanatını perde olarak kullanarak Yonhe ile aslında kendi fantazilerini yaşar. Onunla birlikte olur, Yonghe tepkisizdir çünkü vejetaryenlik ile başlayan yolculuğu aslında anoreksiya nevrozdur.
üçüncü bölümde ise ablasının gözünden devam eden olaylar anlatılıyor. Abla evliliğinde hiç de sıradan olmayan, para kazanan, kocasının geçimini bile kendisi sağlayan sorumlu bir kadındır. Buna rağmen kocasının sanatını anlamadığını düşünerek ona karşı mahçuptur. Aslında abla sisteme uyumlanan, toplumun beklediği o fedakar kadın yani Yonghe’nin tam tam tersi ki yine de sonunda Yonghe’yi yalnız bırakmayan tek kişidir. Belki de kocasının yaptıkları yüzünden kendini sorumlu hissediyor.
Bu kitabı Murat Gülsoy ve Ayfer Tunç da Diyaloglarda incelemiş. Murat Gülsoy, roman boyunca sorgulan şey; masumiyet mümkün mü sorusu diyor. Yonghe de bunu bir ağaç olarak mümkün kılacağını zannediyor. Ayfer Tunç kahramanın babasının yarattığı şiddetin travmasının şekil değiştirme isteğine yol açmasını Kafka’nın Dönüşüm’üne benzetmiş.
Sadece olaylardan ibaret bir kitap değil alt metinde yorumlanacak çok şey var. Okunmalı.
·
121 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.