Reşat Nuri Güntekin’in Gökyüzü romanı, yazarın olgunluk döneminin en derin eserlerinden biridir. Yüzeyde sıradan bir çaresizlik ve inanç öyküsü gibi dururken, aslında Cumhuriyet dönemi Türk aydınının varoluşsal buhranını, modernleşme sancılarını ve insan ruhunun çelişkilerini zarif bir incelikle işler. Roman, üçüncü şahıs hâkim anlatıcıyla ilerler; okuyucuyu başkahramanın iç dünyasına sessizce çeker. Bu başkahraman, Cumhuriyet’in resmi ideolojisinin somutlaşmış hâli olan katı pozitivizmin ta kendisidir. Hayatını risk almadan, tutkularını gömerek, başarıyı, aşkı ve inancı hep uzakta tutarak geçirmiştir. Altmışına merdiven dayadığında elinde kalan, yalnızca “yaşanmamış bir hayat”ın hüzünlü bilançosudur.Güntekin’in dili sade olduğu kadar akıcıdır; kelimeler su gibi akar, ruhu okşar. Diyaloglar capcanlıdır, doğaldır; özellikle başkahramanın akrabalarıyla batıl inançlar üzerine giriştiği tartışmalar, dönemin toplumsal gerilimini ince bir mizahla yansıtır. Metaforlar az ama yerindedir: “Gökyüzü” imgesi, hem erişilemeyen ideallerin hem de metafiziğin son sığınağının simgesidir. Romanın sonunda başkahramanın gökyüzüne çevirdiği bakış, hem bir teslimiyet hem de derin bir hüzünle dolu sessiz bir kabulleniştir.
·
61 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.