Agustina Bazterrica, Değersizler’de günümüz korkularını geleceğe taşıyarak felaket karşısında insanın ahlaki çöküşünü irdeleyen bir distopya kurar. Çevresel kıyametin hüküm sürdüğü bu dünyada doğa artık üretmez, döngüler durur; yaşam yalnızca hayatta kalma içgüdüsüne indirgenir.
Bu gelecekte kadınlar şiddetten kaçıp bir manastıra sığınır; ancak burası keşke bir kurtuluş alanı olsa; itaatin ve sınıflandırmanın soğuk yüzüdür maalesef. “Değersiz” ilan edilen kadınlar, kutsala erişme vaadiyle bedenleri dâhil her şeyden vazgeçmeye zorlanır; zaten ellerinde kalan tek şey de kendi bedenleridir.
Roman, iklim krizinin yarattığı kaosu kadın bedeni üzerinden merkeze alırken Selden Sonra’yı anımsatan bir doğa–kültür çatışması kurar; bunu feminist bir distopya zemininde derinleştirir. Bedenin ritüeller ve kutsallık söylemiyle denetim altına alınışı ise Damızlık Kızın Öyküsü’nü çağrıştırır; patriyarkanın yok olmadığı, yalnızca biçim değiştirerek sürdüğü bir düzeni işaret eder.
Bu noktada Ben, Kirke’deki büyücü kadın da Değersizler’de yerini bulur. Bilgisi ve bedeni yüzünden tehdit sayılan, gücü kutsallıkla değil korkuyla anılan kadın. Büyü yok belki; ama kadının sözünün, bilgisinin ve bedeninin aynı korkuyla bastırılışı, Kirke’nin yalnızlığını hatırlatan kadim bir dışlanmayı yeniden üretir.
Anlatıcının gizlice tuttuğu günlükle yazmak yasak, tehlikeli ve bedel gerektiren bir varoluş eylemine dönüşür; mürekkep tükendiğinde kana, kendi kanına başvurulması, kuşatılmışlığın en çarpıcı ifadesidir.
Bu yönleriyle Değersizler, saf bir dehşet romanından çok; iklim krizi, totaliter ideolojiler ve insan içgüdülerinin karanlık yüzü arasında tutulmuş, bakmaktan da asla kaçamadığımız rahatsız edici bir aynaya dönüşür.
Leziz Kadavralar kadar zirve olmayabilir (ama nasıl olsun, değil mi? Okuduğum en çarpıcı distopyalardan biriydi.); yine de çevresel çöküşle kadın bedeninin denetimini iç içe geçirerek okuru huzursuz eden, tokat gibi bir distopya.
Çok çok #tavsiye
@sedaersavci çevirisiyle
@agustinabazterrica @sirenkitap
·
173 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.