Yazar:
Agustina Bazterrica
Çevirmen:
Seda Ersavcı
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 44 dk.
Sayfa Sayısı:
132
Basım Tarihi:
Aralık 2025
İlk Yayın Tarihi:
Eylül 2023
Yayınevi:
Siren Yayınları
Orijinal Adı:
Las Indignas
Orijinal Dil:
İspanyolca
Orijinal Ülke:
Arjantin
ISBN:
9786259578583
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Agustina Bazterrica’yı Leziz Kadavralar ile tanıdıysanız, onu insanın sınırlarını zorlayan, rahatsız edici ama bir o kadar da çarpıcı bir yerden hatırlıyorsunuzdur. Ben de öyleydim; yazar bende uzun süre dağılmayan bir sersemlik, tuhaf ama kalıcı bir hayranlık bırakmıştı. Değersizlere bu yüzden biraz yüksek bir beklentiyle başladım. Sanırım hatayı da tam olarak burada yaptım.
Değersizler, yapay zekânın ardından gelen büyük bir elektrik kesintisiyle çöken dünyanın sonrasında, hayatta kalan kadınların sığındığı bir manastırda geçiyor. Ancak burası bildiğimiz şefkatli, koruyucu mabetlerden değil; katı bir hiyerarşinin hüküm sürdüğü, bedensel acının kutsandığı, karanlık bir kapatma alanı. Bu dünyada karakterler yok, isimler yok; yalnızca rütbeler var: Hizmetçiler, Değersizler, Aydınlanmışlar. Ana karakterimiz, bu baskıcı düzenin içinde hayatta kalmaya çalışırken tuttuğu günlük aracılığıyla bize hem dışarıdaki yıkımı hem de içeride kurulan teolojik şiddeti anlatıyor.
Aradığımı tam olarak bulamamamın nedeni, metnin bir anlatıdan çok bir ayin gibi ilerlemesi olabilir. Ağır aksak, tekrarlara yaslanan ve büyük ölçüde atmosfer kurmaya odaklanan bir metin bu. Ama belki de unuttuğum şey şu: İlk çarpışmanın etkisi her zaman başka oluyor. Bazı yazarlar ikinci kez aynı yerden vurmaz, yalnızca yarayı başka bir biçimde yoklar.
Gelecekte geçen karanlık bir masalın içinde ürpere ürpere, rahatsız ola ola bizi gezdiren,zihne silinmez kareler yadigar bırakan, atmosferik,güçlü,çok güçlü bir eser. Atmosferi öyle bir solutuyor ki heyecan vevtedirginlikten kanım dona dona okudum bazı satırları. Dünyada korkunç bir ekolojik felaket yaşanmış,su savaşları yapılmış,birçok hayvan ve bitki türünün sadece adı kalmış, bize doğal gelen birçok şey ulaşılmaz olmuş.Yağma ve zorbalık üzerine kurulu bir düzenin hüküm sürdüğü bir yere dönüşmüş dünya, Koca bir kaosa dönüşmüş yaşam. Bu yağma düzeninden kurtulabilmek için manastıra, "Kutsal Kız Kardeşlik"e sığınan kadının direnişinin, dönüşümünün, manastırın hikâyesini dinliyoruz yine onun ağzından. Manastırda da sistem kadınları kapitalizm gibi sınıflara ayırmış, öğütmüş, öğütüyor potasında."Kan"önemli bir diyet bedeli.Şiddet ve baskı öyle bir yer etmiş ki yaşamlarına su gibi, ekmek gibi... doğal.Ve bu alaca karanlık, gerginlik içine alıveriyor okuru, iliklerine işliyor.Soğuk,sert bir dili var yazarın, ortamın kasveti ile bir bütün,yer yer hızla kesilen satırlar. Çünkü anlatıcı hızlı gizli yazıyor bu satırları,yer yer karanlıkta,yer yer kanla. O yüzden her sözcüğü onun için çok kıymetli.Baş Rahibe güçlü bir sembol, haşmetli, azametli, görkemli,bazen sistem,bazen asker,bazen devlet...Ama her daim tepelerinde, peşlerinde,nefes gibi enselerinde.Ortamın korkunçluğu, ürperticiliği , şiddeti tüm haşmeti ile ortada iken bazı duyguların güzelliği,ılık bir ısı yayıyor yürekte. Sonrası isyan, direnç... Acayip bir distopya Değersizler,yer yer bulanık ama nefes kesen bir anlatım.Her açıdan bakılabilir esere:iklim değişikliği,sistem eleştirisi, kadın hikayesi,din baskısı...Yıllar önce Leziz Kadavralar kitabı ile bayılmıştım yazara. Değersizler de ayrı bir yere koyduğum , çok
Yazarın 
Leziz Kadavralar kitabını okuyup mest olmuştum. Bu kitaba da merakla başladım. Yine bir distopya, kan donduran bir yozlaşma ve olma ihtimali yüksek şeyler...
Değersizler, Aydınlanmışlar, Küçük Azizeler, Göğe Yükseliş Şapeli, Tam Aura, Şeffaf Ruh, Sessizlik Kulesi ve tüm olayların geçtiği Kutsal Kız Kardeşlik Evi... Başta kim kimdi, hiyerarşi nasıl, yazılar bölük pörçük derken ilk 15-20 sayfa karışık geliyor. Ama sonrasında hikâyenin tokadını son sayfaya kadar yiyorsunuz. Leziz Kadavralar daki kadar beğendiğimi söyleyemem çünkü Leziz Kadavralar benim için 
1984 , 
Hayvan Çiftliği , 
Maymunlar Gezegeni ayarında muhteşem bir kitap. Ama bu kitabın böyle olduğunu bilseydim de yine de okurdum. Bu aralar kitapların filmleri çekildiği için bu kitabın da filmi çok güzel olurdu diye düşündüm. Ufak bir eleştiri: sanki sonu başka olabilirdi.
Distopya sevenlere kesinlikle tavsiye ederim.
Kitapla ve sevgiyle...
Leziz Kadavralar kitabını okuyup mest olmuştum. Bu kitaba da merakla başladım. Yine bir distopya, kan donduran bir yozlaşma ve olma ihtimali yüksek şeyler...
Değersizler, Aydınlanmışlar, Küçük Azizeler, Göğe Yükseliş Şapeli, Tam Aura, Şeffaf Ruh, Sessizlik Kulesi ve tüm olayların geçtiği Kutsal Kız Kardeşlik Evi... Başta kim kimdi, hiyerarşi nasıl, yazılar bölük pörçük derken ilk 15-20 sayfa karışık geliyor. Ama sonrasında hikâyenin tokadını son sayfaya kadar yiyorsunuz. Leziz Kadavralar daki kadar beğendiğimi söyleyemem çünkü Leziz Kadavralar benim için 1984 , Hayvan Çiftliği , Maymunlar Gezegeni ayarında muhteşem bir kitap. Ama bu kitabın böyle olduğunu bilseydim de yine de okurdum. Bu aralar kitapların filmleri çekildiği için bu kitabın da filmi çok güzel olurdu diye düşündüm. Ufak bir eleştiri: sanki sonu başka olabilirdi.
Distopya sevenlere kesinlikle tavsiye ederim.
Kitapla ve sevgiyle...
Değersizler, Agustina Bazterrica tarafından yazılmış, büyük bir kırılma sonrası değişmiş bir dünyada geçen karanlık bir distopyadır. Yeni düzende insan hayatının değeri yeniden tanımlanır; dil, yasa ve alışkanlıklar aracılığıyla vicdan dönüştürülür. Roman, felaketi değil, felaketten sonra kurulan düzene insanların nasıl uyum sağladığını ve “normal” olanın nasıl yeniden üretildiğini sorgular.
Bu düzende duygular, isimler ve kişisel hikâyeler sistemli biçimde yok edilir. “İnsan” kelimesi bilinçli olarak kullanılmaz; öldürmek yerine “işlemek”, ceset yerine “ürün” denir. Çünkü dil değişirse, vicdan da değişir. Şiddet teknik bir süreç hâline geldikçe ahlaki rahatsızlık silinir.
Ana karakter Marcos, bu düzenin içinde çalışan ama iç çatışmasını günlük yazarak bastırmaya çalışan biridir. Günlükler, sistemle uyum sağlama ile insan kalma çabasının sessiz kaydıdır.
Kitapta “yasal olan = doğru” algısı hâkimdir. Devlet izin veriyorsa sorun yoktur. Bazterrica’nın sert uyarısı nettir:
Ahlakı devlete bırakırsan, vicdan işlevsizleşir.
Toplum gruplara ayrılmıştır:
• Aydınlanmacılar: Sistemi reddeden, etik itirazı savunan küçük bir azınlık.
• Hizmetçiler: Sistemin sürmesini sağlayan, üretim ve bakım işlerinde kullanılan insanlar.
• Değersizler: Doğrudan “ürün” olarak görülen, hakları tamamen silinmiş grup.
• İlk nesil (vb.): Eski düzeni hatırlayanlar; hatıralarıyla bu dünyanın ne kadar “yeni” olduğunu gösterirler.
DeğersizlerEdebiyat
Herkese Merhaba karanlık bir distopya ile karşınızdayım. İlk elden söyleyeyim bu kitap herkese göre değil. Yazarın Leziz Kadavralar kitabını okumuşlar az çok ne demek istediğimi anlayacaktır.
İnanç yoksa sığnakta yok..
Ölmüş bir dünyanın kemikleri üzerine kurulmuş bir katedral bir inanç evi. Eskiyi lanetleyen, Yanlış Tanrıyı sahte oğulunu ve olumsuz annesinin adını ağzına alanın cezalandırıldığı bir sığınma evi. İsimsiz bir baş kahraman..
Dünya depremler seller asit yağmurları ile yaşanmaz bir haldedir. Hayatta kalan çok az insan birbirlerini vahşi hayvanlar gibi avlamaktadır. Bu kaosun içinde bir sığınma evi. Sadece kadınların alındığı.
O'nun gözetiminde. O'nun kim olduğunu bilmeniz için bir Aydınlanmış olmanız gerekir. Değersizlerin tamamı Aydınlanmış olabilmek için kefaretler ödüyor. Açlık kırbaç işkence..
Felaket senaryoları yazmakta usta yazarımız. Benim çok sevdiğim bir kurgu yaratmış yine. Kendi içine kapalı Göğe Yükseliş Şapeli bir kurtuluş noktası değil aslında. Kapanan kapıların ardında yine ataerkin laneti ile karşılaşacağız. Totaliter sistemin Dünya yok olsa bile bir hamam böceği gibi hayatına devam ettiğini göreceksiniz..
Kitabı ben çok severek okudum. Kitaba notum 10/10. Kitapla kalın..
"leziz kadavralar" ile tanıdım yazarı. Bu kitabı ile de yine yapmış yapacağını ve sizi distopya ülkesinde, içinizi daraltan ama imkânsız da olmayan, 'neden olmasın 'diye sorgulatan bir roman ile başbaşa bırakıyor.... Biraz "Damızlık Kızın Öyküsü" ne benzettim. Sanırım esinlenmiş olabilir doğal olarak. Hiyerarşik bir ortamda "Değersizler" dedikleri kadınlardan birinin yazdığı, yazmaya çalıştığı günlük tarzı bir anlatı. Yer yer geri dönüşlerle, dünyanın henüz sonunun gelmediği, ormanların metal olduğu, iklim krizinin baş gösterdiği, yapay zekadan korkan bir neslin olduğu anılarından da parçalar sunuyor. Aslında birazda DİKKAT ÇEKMEK istemiş sanki yazar. Dünyanın gidişatı iyi değil demenin başka bir yolu gibi...
Çok temiz bir çeviri ile okuduğumuzu düşünüyorum.
Bu kitapla ilişkim net değil; sanki elimde bir şey var ama tam tutamıyorum.
Ama bıraktığı iz çok net: rahatsızlık, soğukluk ve tuhaf bir gerçeklik hissi.
Değersizler benim için klasik bir “okudum anladım” kitabı olmadı. Daha çok parça parça çarpan sahneler bıraktı. Bazen hiçbir şeyi çözemediğimi düşündüm, bazen de tek bir cümle bütün kitabın ağırlığını hissettirdi.
“Nefes almakta zorlanıyoruz.” derken sadece fiziksel bir sıkışma değil, bir varoluş daralması var.
“İnanç yoksa sığınak da yoktur.” cümlesi ise bu dünyanın en çıplak gerçeği gibi duruyor: Tutunacak hiçbir şey yoksa insan tamamen savunmasız kalıyor.
Kitap boyunca en çok hissettiren şey şu oldu:
İnsan yavaş yavaş insanlıktan çıkarılabilir.
Mariel’in yakıldığı sahnede geçen “çok güzeldi” ifadesi, içimi en çok bozan yerlerden biriydi. Çünkü orada sadece bir ölüm değil, acıya alışmış bir bakış vardı. Bu kitapta kötülük bağırmıyor, normalleşiyor. Ve asıl korkutucu olan da bu.
Dilin sadeliğiyle kurulan o karanlık atmosfer çok etkileyici.
Kahve kokusunun bile “haz hücreleri” gibi anlatılması,
kitapların yakılmasının “bir dünyayı yakmak” olarak hissedilmesi…
Hepsi küçük ama derin dokunuşlar.
En çok düşündüren yerlerden biri de şu oldu:
“Gerçek değişkendir… öldürücü olabilir.”
Gerçekle yalanın iç içe geçtiği bir dünyada, insan neye tutunacağını bilemiyor.
Ve yazma meselesi…
“Eğer yazarsam gerçek olur” fikri, aslında kitabın kendisi gibi:
Yazdıkça var olan, okunmasa bile bir yerlerde yaşamaya devam eden bir çığlık.
Bitirdiğimde zihnim netleşmedi, aksine biraz daha karıştı.
Ama galiba tam da bu yüzden aklımdan çıkmıyor.
Değersizler benim için klasik bir “okudum anladım” kitabı olmadı. Daha çok parça parça çarpan sahneler bıraktı. Bazen hiçbir şeyi çözemediğimi düşündüm, bazen de tek bir cümle bütün kitabın ağırlığını hissettirdi.
“Nefes almakta zorlanıyoruz.” derken sadece fiziksel bir sıkışma değil, bir varoluş daralması var.
“İnanç yoksa sığınak da yoktur.” cümlesi ise bu dünyanın en çıplak gerçeği gibi duruyor: Tutunacak hiçbir şey yoksa insan tamamen savunmasız kalıyor.
Kitap boyunca en çok hissettiren şey şu oldu:
İnsan yavaş yavaş insanlıktan çıkarılabilir.
Mariel’in yakıldığı sahnede geçen “çok güzeldi” ifadesi, içimi en çok bozan yerlerden biriydi. Çünkü orada sadece bir ölüm değil, acıya alışmış bir bakış vardı. Bu kitapta kötülük bağırmıyor, normalleşiyor. Ve asıl korkutucu olan da bu.
Dilin sadeliğiyle kurulan o karanlık atmosfer çok etkileyici.
Kahve kokusunun bile “haz hücreleri” gibi anlatılması,
kitapların yakılmasının “bir dünyayı yakmak” olarak hissedilmesi…
Hepsi küçük ama derin dokunuşlar.
En çok düşündüren yerlerden biri de şu oldu:
“Gerçek değişkendir… öldürücü olabilir.”
Gerçekle yalanın iç içe geçtiği bir dünyada, insan neye tutunacağını bilemiyor.
Ve yazma meselesi…
“Eğer yazarsam gerçek olur” fikri, aslında kitabın kendisi gibi:
Yazdıkça var olan, okunmasa bile bir yerlerde yaşamaya devam eden bir çığlık.
Bitirdiğimde zihnim netleşmedi, aksine biraz daha karıştı.
Ama galiba tam da bu yüzden aklımdan çıkmıyor.
Ba yıl dım. Bu nasıl bir kurgudur nidaları eşliğinde sayfalar elimden uçup gitti ve kitap bitti.
Yapay zekanın bile geçmişte kaldığı; dünyanın savaşlar ve afetlerle alt üst olduğu karanlık bir geleceğin içerisinde hayatta kalmaya çalışan bir kadın karakteri okuyoruz. Aynı zamanda kendisi kitabın da anlatıcısı. İtiraflarını, yaşadıklarını ve hatta aşkını gizli saklı bir biçimde hücresinde yazıp kağıtlarını da kuşağının içerisinde saklayan bu isimsiz kadının mürekkebi çoğu zaman kan, kimi zaman kömür kimi zaman da bitki.
Dünya darmadağın olmuş durumda. Bu kargaşanın arasında Kutsal Kız Kardeşlik Evine yolu düşüp eve kabul edilenler yaşamaya devam edenler. Ama O’nun yani Baş Rahibe’nin egemenliği altında bolca şiddetin, acının ve hiyerarşinin olduğu bir ortamda barınıyorlar. Evde en üsten en aşağıya Aydınlanmışlar, Seçilmişler, Değersizler ve Hizmetçiler grubu var. Kadın anlatıcımız Değersizler sınıfının bir üyesi. O eve gelene kadarki sürecini de kaleme alan anlatıcımız evin içerisinde gördüklerini de bütün çıplaklığıyla anlatırken içiniz acıyor; okumak kimi zaman zorlaşıyor. Kitabın sonlarına doğru isimsiz anlatıcımızın yaşadığı masum aşk yaralarımıza su serperken sonu da şaşırtarak bitiyor.
Bazterrica, yoklukta insanların nasıl barbarlaştığını ve hükümdar rolüne bürünen kitlelerin oluşumunu o kadar akıcı kaleme almış ki yazarın yaratımından etkilenmemek mümkün değil. Hep diyorum yine ekleyeceğim. Latin Amerikalıların kaleminde bir güç bir sihir var.
Puan vermedi·132 syf.··
Beğendi
·2025 88. kitabı
·25 saatte okudu
·Okunma: 21 Aralık 2025 00:00
Günümüzün dehşetini geleceğe fırlatan bir yazar Agustina Bazterrica. Distopik evreninde dolaşmak rahatsız bir keyif. Düşünmek, gerilmek, merakla sayfa çevirmek, dehşete düşmek ve yüzleşmek…
Değersizler’de günümüzün korkularından ve felaket teorilerinden yola çıkarak distopik bir evren yaratmış. AI egemenliğinden kaçış için elektrik kesintisi ve birbiri ardına yaşanan doğal afetlerle yaşam çöküşün eşiğinde. Yağmadan, şiddetten kaçan kadınların sığındığı bir manastırda yaşananları okuyoruz. Tam itaatin beklendiği bir manastır, baş rahibesi postallarıyla bildiğimiz rahibe görüntüsünün dışında. Sığınan kadınlar da kullanılabilirliklerine göre sınıflara ayrılıyor. Tek amaçları yeni tanrıları ‘O’ya hizmet etmek. Değersizler ise en yüksek mertebeye Aydınlanmışlar grubuna seçilebilmek için kanla kefaret ödemeye razı bir grup genç kız. Bu Değersizler’den birinin gizli gizli yazdığı günlüğü okuyoruz, yazabilmek için bazen kanını kullanıyor. En kutsala erişmek, kadının kutsallaştırılan durumu, biz kadınların bu kutsala erişebilmek için patriarkada nasıl bir bedel ödediğimizin yansıması (spoiler kaygısı, açmıyorum).
Bir de ‘O’ İspanyolcada ‘El’. AI egemenliğinden EI egemenliğine…
Coşkulu girişimden de anlaşıldığı üzere ısrarla tavsiye edeceğim bir kitap. İyi bir distopya okumak istiyorsanız Değersizler’e, dehşetengiz bir distopya isterseniz Leziz Kadavralar’a öncelik verebilirsiniz.
Değersizler – Agustina Bazterrica
İnsanoğlu kıyameti yaşasa bile inanca dayalı toplulukların içinde var olmanın bir yolunu buluyor. Ya da hayatta kalmak için buna mecbur kalıyor. Tarikatlar, cemaatler… Hiçbir zaman tamamen yok olmayacak gibi. Bu kitap da tam olarak böyle bir geleceği, ürpertici bir öngörüyle kuruyor.
Leziz Kadavralar’ı sevmiş okurların beklentisi burada ister istemez yükseliyor—benim de öyleydi. İlk 40-50 sayfayı geçebilirseniz sonrası daha akıcı hale geliyor ve gerilim giderek tırmanıyor.
Elektriğin olmadığı, ekolojik felaketlerin ardı ardına geldiği bir dünyada, hayatta kalmak için işkenceye razı olur muydunuz?
Kitap, etik açıdan zorlayıcı sorularla dolu. Okuması herkes için kolay değil. Baskı, itaat, şiddet ve inanç; hepsi iç içe geçmiş bir sarmal gibi.
Sonu ise daha vurucu olabilirdi.
Genel olarak ortalama bir kitap olarak kaldı bende.
Yazar Hakkında
Agustina BazterricaYazar · 1 kitap
AGUSTINA BAZTERRICA
BUENOS AIRES, 1974
ROMAN İÇİN 2017 CLARÍN ÖDÜLÜNÜN KAZANI
Agustina Bazterrica 1974 yılında Buenos Aires'te doğdu. Sanat (UBA) mezunudur. Kazandığı ödüller arasında 'Yayımlanmamış Öykü 2004/2005' kategorisinde Buenos Aires Belediyesi'nden Birincilik Ödülü ve 37. 'Edmundo Valadés' Latin Amerika Öykü Yarışması'nda birincilik Ödülü (Puebla, Meksika, 2009) diğerleri. 2013 yılında Matar a la niña (Kill the Girl, Textos Intrusos) romanını ve 2016 yılında Antes del encuentro feroz (Fierce Encounter'dan önce, Alción Editora) hikaye koleksiyonunu yayınladı. Kültürel bir organizatör ve küratör, Pamela Terlizzi Prina ile Sanat Döngüsü ‘Siga al Conejo Blanco '(sigaalconejoblanco.com) üzerinde çalışıyor ve Agustina Caride ile okuma atölyelerini koordine ediyor.
