Osmanlı İmparatorluğunun Çöküş Sebepleri 
Zeki Polar
1957 - 1961 yılları arasında Finlandiya - Helsinki Türk Büyükelçisi olarak görev yapan Zeki Polar, yapmış olduğu incelemelerle ve yabancı kaynaklardan faydalanarak bu çok değerli kitabı deneme mahiyetinde yazmıştır.
Osmanlı İmparatorluğunun çöküşünün dört ana sebepten olduğunu belirtmektedir;
1- Devletin temel prensibi din ve ondan çıkan şu üç sonuç:'' a) Islahata karşı engeler, b) Ulema aristokrasisinin etkisi ve karşı koyması, c) Devlet içinde gerçek devletlerin bulunuşu...
2- Merkezi kuvvetin zayıflaması ve bundan doğan kargaşalık.
3- Ekonomik çöküntü.
4- Rusya'nın emperyalist siyaseti..
Bir zamanlar Osmanlı İmparatorluğu Avrupa devletlerinin hepsinden daha güçlü bir durumda bulunuyordu. Bütün devletlere korku sallıyor, Avrupa'nın en güçlü ordusuna sahip olduğu belirtiliyordu. On sekizinci yüzyıldan itibaren İmparatorluğun mali durumu tamamen bozulmuştu. Bu yüzden sultanlar, paraları değiştirmeye ve mallara el koymağa başlamışlardı. Yabancı devletlerden hesapsız bir şekilde borç alarak, 1876 yıllında iflas etmişlerdi.
Çöküş öylesine hızlı ve trajedik durumdaydı ki; 1606 yıllında Babıali Sitvatorok antlaşması, o ana kadar Batı dünyasını tehtid eden Osmanlı fütuhatını ilk olarak sınırlamış oluyordu. Ardından 1609 yıllında Karlofça anlaşması imzalanarak Türkler, Macaristanı ve Transilvayayı bırakıyorlardı. Ruslar, Azof'u alıyorlar, Ezamilvon'a kadar bütün Moro yarımadasını ve hemen hemen bütün Dalmaçya ve Venedkililerin egemenliğine geçiyordu. Bu işte Osmanlı İmparatoruluğunın ilk parçalanmasıydı.
Islahatlere karşı ulemaların karşı çıkışları ve halkın bu yönde ikna edilememesi birçok yönden Osmanlı İmparatorluğunu çağın gerisinde bırakıyordu. Bilim ve aklı vazgeçilmez bir pusula olarak gören Batı hem mali hem de askeri yönden gittikçe güçleniyordu. Osmanlı İmparatorluğu ise kendi içindeki taht kavgaları, kargaşalıklar, isyanlar ve ulemaların kendi asli çıkarlarını düşünmeleri sebebiyile içten içe iyice çözülmüş bulunuyordu. Durumu dikkatle takip eden Batı devletleri ve Rusya, hasta adam olarak tabir edilen Osmanlıyı parçalamak için fırsat koluyor ve bu fırsatı elde ettikten sonra başına çökmekte hiçbir sakınca duymuyordu. Koskoca imparatorluk hazin bir şekilde yok olma aşamasına geldikten sonra, Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları sayesinde elde edilen başarılarla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Türk milleti tamamen yok olmaktan kurtulmuş oluyordu...
Bu değerli eseri, Osmanlı İmparatorluğu tarihini ve çöküşünü merak edenlerin ve öğrenmek isteyenlerin mutlaka okuması gerekiyor. İçindeki bilgiler hem tarihsel hem de siyasal açıdan çok değerli niteliktedir..
·
28 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.