Uyku konusunda aklınıza gelebilecek her soruya değinen, uykunun önemini anlatan, uykusuzluğun sorunlarına değinen harika bir kitap. Uykucu bir insan olarak severek okudum kitabı. Hatta okumaya başladıktan 10 dakika sonra uyumuştum. :)
Kendime notlar:
Yunuslar ve bazı kuşlar beyinlerinin yarısıyla uyurken diğer yarısıyla uyanık kalabiliyor. İnsanlarda bunun kadar olmasa da tetikte olarak uyuma durumu var. Evde uyurken beynimizin iki tarafıyla da uykuya dalarız ancak bir otel, uyku laboratuvarı vs. gibi tanımadığımız bir yerde uyuyacağımızda bir lobumuz diğerine göre daha tetikte olur. Beyin bulunulan ortamı bilinçli haldeyken "güvenli" olarak addetmediği için bu durum gerçekleşir. Kalmaya devam ettiğimiz süreçte bu durum normale döner.
Porsuk çintesi denen Kuzey Amerika'ya özgü bir serçe türü var. Bu kuş çok uzun süre göç eden bir kuş ve bu göç süresinde uykusuzluğa karşı bir bağışıklık, dayanıklılık geliştirmiş. Göç döneminde kuşu laboratuvarda incelediklerinde uykusuz kalmasına rağmen vücudunda bir değişiklik olmadığını fark etmişler. Ancak göç dönemi dışındaki bir zaman diliminde hayvan uykusuzluktan her canlı gibi etkilenmiş. Amerika'da özellikle bunun üzerine araştırmalar yapıp kuşun bu dayanıklılığının nasıl olduğunu bulmaya çalışmışlar. Bunu da 24 saat uykusuz durabilen askerler yetiştirmek için yapmışlar diyebiliriz.
Sağlıklı uyku aslında 2 fazlıdır. Uzun süren bir gece uykusu ve öğlen ya da öğleden sonra şekerlemesi. Yunanistanın siesta kültürünün ortadan kalkması kararını 6 yıl boyunca incelemişler; siesta yapmayan yaşlıların yapanlara göre %37 daha fazla kalp hastalığı yaşadıkları ortaya çıkmış. Yaşlı erkeklerde bu oran %60ın üzerine çıkmış.
Çocukların sirkadiyen ritmi yetişkenlere göre farklıdır. Daha erken saatte uyuma isteği duyarlar. Ergenliğe doğru sirkadiyen ritimleri ileri doğru kaymaya başlar. Hatta ebeveynlerinin bile önüne geçer. Bu süreçte uykuları daha geç saatte gelmeye başlar. Ergenlerin anne babaları uyuduktan sonra uyku sürecine girmelerinin sebebi budur. Yetişkinlik döneminde sirkadiyen ritim tekrar gerilemeye başlar. Ergenlikte bu şekilde bir değişim olmasının sebebi ergenlerin birey olma yolunda ilerlemesi ve bağımsızlık kazanmaları gerekliliğidir.
Uykunun anıları ve bilgileri transfer etme, beyinde yeni yer açma işlevi de var. Hipokampus ---> korteks.
Uykunun hatırlama işlevi olduğu gibi unutma işlevi de var. Bir araştırmada gösterilen nesnelerin yanına "hatırla" ya da "unut" gibi notlar düşülmüş ve ilk grup uykuya yatırılmış. Uyuyan grubun gösterilen kelimelerin tamamını mı yoksa sadece hatırla diye not düşülen kelimeleri mi hatırlayacağı merak edilmiş. Sonuç olarak sadece not düşülenleri hatırlamış, unut notu olanları unutmuşlar.
Uyku ile diyabet, obezite, kanser, alzeimer gibi hastalıklar arasında bir bağ var. Uykusuzluk bu hastalıklara yol açıyor. Ghrelin (açlık), leptin (tokluk) hormonu.
·
39 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.