Charlotte Perkins Gilman’ın Kadınlar Ülkesi adlı eseri, feminist ütopya geleneği içinde dikkat çekici bir konuma sahip. Tamamı kadınlardan oluşan, yüzyıllardır erkeklerin bulunmadığı bir toplumun düzenini anlatan eser; uyum, sükûnet, iş birliği ve çatışmasızlık üzerine kurulu bir dünya tasviri sunuyor. Bu yönüyle kitap, erkek egemen toplumların alışıldık güç, rekabet ve hiyerarşi anlayışına karşı bilinçli bir karşı öneri niteliği taşıyor.
Ancak romanın fikrî gücü ile kurgusal yapısı arasında belirgin bir dengesizlik bulunuyor. Gilman’ın kadınlar ülkesi; neredeyse kusursuz işleyen eğitim sistemi, ortak üretim anlayışı ve bireysel çıkarların geri planda tutulduğu sosyal düzeniyle dikkat çekerken, bu kusursuzluk anlatıyı yer yer durağanlaştırıyor. Okurken tasvirlerin detaylı ve özenli olmasına rağmen olay örgüsü açısından beklenen gerilimi ve merakı yeterince hissedemiyorsunuz.
Eserin temel kırılma noktası, erkek karakterlerin bu kapalı düzene dâhil olmasıyla yaşanıyor. İlginç olan, kadınların uzun süredir istikrarlı ve sorunsuz biçimde sürdürdüğü bu yaşam düzenine rağmen, “erkeklerle birleşerek yeni bir devir açma” fikrine duyulan isteğin sıkça vurgulanmasıdır. Ne var ki bu isteğin gerekçeleri ve olası sonuçları romanda net biçimde temellendirilmiyor. Erkeklerin gelişiyle birlikte doğacak değişimin kadınlar için ilerleme mi yoksa bir geriye dönüş mü olduğu sorusu yanıtsız bırakılıyor. Bu belirsizlik, bilinçli bir açık uçluluk hissi vermekten ziyade, anlatının kararsızlığı olarak okunmaya daha yatkın.
Benzer bir muğlaklık romanın sonunda da kendini gösteriyor. Okur, uzun betimlemeler ve düşünsel tartışmalar boyunca bir sonuca yaklaşacağını düşünürken, eser belirgin bir kapanış sunmadan sona erer. Bu durum, ütopyanın bilinçli olarak “tamamlanmamış” bırakıldığı izlenimini verse de, anlatısal açıdan tatmin edici bir final duygusu yaratmadığını söylemem gerekir.
·
235 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.