PoliteiaFelsefe
Platon’un Devlet adlı eseri, doğruluk ve eğrilik kavramları üzerinden adalet sorusuyla başlar ve bu sorunun mikro ölçekte bireyde ve makro ölçekte toplumda ne anlama geldiğini araştırır. Diyalog boyunca amaç, adil insanın ve adil devletin nasıl olması gerektiğini anlamaktır.
Bu denge devlette, herkesin kendi işini yapmasıyla sağlanır. Yöneticiler yönetir, askerler korur, üreticiler çalışır. Kimse başkasının işine karışmaz. Aynı yapı bireyin ruhunda da vardır: Adil insan, ruhu düzenli olan insandır.
Platon bu yüzden ideal devleti “filozof-kralların” yönetmesi gerektiğini söyler. Çünkü ona göre yalnızca filozoflar, değişen görünüşlerin ötesine geçip hakikati kavrayabilir. (7. Kitap Mağara Alegorisi)
Platon'a göre özellikle yöneticiler ve askerler küçük yaştan itibaren sıkı bir eğitimden geçmelidir. Masallar, şiirler ve sanat bile bu eğitimin parçasıdır; fakat ruhu bozduğu düşünülen anlatılar yasaklanır. Koruyucuların özel mülkiyeti ve klasik aile yapısı da yoktur. Amaç, devletin iyiliğidir.
Platon ayrıca ideal devletin zamanla nasıl bozulacağını da anlatır. Aristokrasi önce onur toplumuna (timokrasi), sonra para merkezli düzene (oligarşi), ardından aşırı özgürlükçü demokrasiye ve en sonunda tiranlığa dönüşür. Bu süreç, aslında insan ruhunun bozulmasının siyasal karşılığıdır.
Kısacası Devlet, sadece bir siyaset kitabı değil; içinde varlık, ahlak ve siyaset felsefelerini barındıran, insanın nasıl yaşaması gerektiğine dair kapsamlı bir felsefi rehberdir. Platon’a göre gerçek mutluluk, ancak aklın yönettiği adil bir hayatla mümkündür. Ayrıca kitapta detaylandırılan ahlak felsefesi Platon' un öğrencisi Aristoteles üzerinde oldukça etkili olmuşa benziyor.
·
42 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.